Politiek ziet geen heil in fusie met buurgemeente

In Haren de Krant die donderdag 26 augustus a.s. verschijnt, verkent de redactie de toekomst in een redactioneel verhaal over Haren. De financiële zorgen nopen tot reflectie: is Haren wel groot genoeg om efficiënt zelfstandig te bestaan? Of zou Haren moeten fuseren? In het artikel wordt duidelijk dat samengaan met andere gemeenten geen hemel op aarde hoeft te betekenen.

Voor de liefhebbers publiceren wij hieronder het artikel, de reacties van de burgemeester en de politiek. Maar ook publiceren wij hieronder de integrale tekst van de reacties van politieke fracties, waarvoor in de krant op papier geen ruimte was.

Welkom in Haren als zelfstandige gemeente of in het buitendorp Haren van een 'andere gemeente'?

Is zelfstandigheid van Haren in het geding?

De gemeente Haren ziet de komende tijd jaarlijks zeven ton verdampen. Wat nu? Bezuinigen of herbezinnen op het eigen bestaansrecht? Het woord ‘fusie’ is beladen, zoals in iedere gemeente. Haren zit met haar inwonertal al jaren onder de officieuze grens van het bestaansminimum (20.000), maar wist altijd de dans te ontspringen. Meestal is het een gemeenteraad die kiest voor een fusie, soms legt zelfs een minister van BiZa een fusie op. In uitzonderlijke gevallen voert een provincie de morele druk op (zoals bij de gemeente Oldambt). Niets van dat al in Haren. Maar is dat houdbaar? In dit artikel onderzoekt Haren de Krant twee alternatieven: fusie (1) en het Model Ten Boer-Groningen (2). Met boerenverstand zou die tweede optie een theoretische besparing van 857.000 euro per jaar kunnen opleveren, zónder verlies van zelfstandigheid.

Schrik

René Valkema, CDA: 'Onaangenaam verrast'

Fractievoorzitter René Valkema (CDA) stond perplex, toen hij in juli door het college werd geconfronteerd met financiële onheilstijdingen. Valkema: “Het college verraste de raad in de vakantieperiode met slecht nieuws. Ging het college in juni nog uit van een bezuiniging van € 4 miljoen over de periode 2011 tot en met 2015. Inmiddels lijkt de opgave te zijn toegenomen over dezelfde periode tot € 7 miljoen. Structureel vanaf 2015 gaat het om een bedrag van € 2 miljoen.” De fractie van GVH reageerde binnen enkele dagen: “Dit hadden we voorspeld, jammer dat we gelijk krijgen.”  Er wordt de komende tijd vast nog veel omgezien in wrok, maar er zal ook moeten worden gekeken naar de oplossing van de Harense problemen.

Uitleg door college

In een officiële persverklaring duidt de gemeente de situatie: “Het college heeft de raad onlangs geïnformeerd over de zogenaamde juni circulaire van de rijksoverheid. Hierin wordt aangegeven dat er al vanaf 2011 rekening moet worden gehouden met extra forse financiële ombuigingen. In 2011 bijna 4,5 ton en vanaf 2012 jaarlijks extra kortingen op de rijksuitkering van 6,5 tot 7 ton. Voor deze ombuigingen zijn twee grote oorzaken aan te wijzen. De eerste is een algemene herverdeling tussen gemeenten van de rijksuitkering die voor Haren ongunstig uitpakt. De tweede is een herverdeling van het onderdeel WMO binnen de rijksuitkering, die voor Haren ook zeer nadelig is. Het Rijk gaat er van uit dat in een gemeente waar de inwoners een relatief hoge sociaal economische status hebben er minder zorgbehoefte bestaat en daardoor de kosten voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) lager zijn dan in gemeenten met inwoners met een minder hoge sociaal economische status. Dat rechtvaardigt voor het rijk een korting op dit onderdeel.”

Haren in cijfers

Inwoners: 18.706

-Jonger dan 20 jaar: 4503

-Tussen 20-64 jaar: 9810

-Ouder dan 64 jaar: 4393

Bijstandsuitkeringen: 157

Overige uitkeringen: 989

Grondgebonden woningen: 8436

Woningen in woongebouwen: 854

Jaarbegroting 2010: 34,3 miljoen

Inkomsten (OZB) belastingen en heffingen: 8,8 miljoen

Inkomsten gemeentefonds: 17,8 miljoen

Aantal ambtenaren: 144 FTE

Loonsom ambtenaren: 8,0 miljoen (exclusief inhuur personeel)

Alternatieve opties voor Haren

Optie 1: Samengaan met Tynaarlo of Groningen?

De gemeente Haren krimpt en het aantal inwoners is onder de 19.000 gezakt. Officieus wordt in bestuurlijk Nederland gezegd, dat een gemeente die minder dan 20.000 inwoners telt het beste kan samengaan met een andere gemeente. Schaalvergroting dus, die ervoor moet zorgen dat de kosten voor voorzieningen relatief omlaag gaan. Een ander voordeel van schaalvergroting bij b.v. bedrijven is dat het werk efficiënter kan worden georganiseerd. Burgemeester Mark Boumans liet in Haren de Krant van januari 2010 weten dat ‘gemeentelijke herindeling geen optie is’. Hij zei toen dat Haren het heel goed doet en verwachtte niet dat de gemeenteraad zou aandringen op een fusie met Tynaarlo of Groningen. Toch is gemeentelijke herindeling in ons land momenteel aan de orde van de dag. Jaarlijks zijn er fusies. In de eigen regio is per 1 januari de nieuwe gemeente Oldambt ontstaan door een fusie van Winschoten, Scheemda en Reiderland, tezamen nu goed voor ruim 30.000 inwoners.

Voor- en nadelen van fusie

Navraag bij twee gefuseerde gemeenten (Oldambt en Tynaarlo) levert het beeld op, dat een indeling emoties losmaakt. Inwoners denken, dat hun dagelijks leven zal veranderen als hun dorp zijn zelfstandige bestuur kwijtraakt. Dit blijkt meestal koudwatervrees, na jaren ebben deze emoties vanzelf weg. In de nieuw te vormen gemeenteraad blijven de eerste jaren wél bloedgroepen zichtbaar, die soms zelfs partijen kunnen splijten. PvdA-raadsleden uit Vries, die weinig binding voelen met raadsleden uit b.v. Zuidlaren. In de gemeente Tynaarlo, die twaalf jaar geleden ontstond, zijn die scheidslijnen inmiddels verdwenen, zegt de voorlichter. Of haar gemeente met Haren zou willen fuseren wil ze niet zeggen: “Dat onderwerp is te gevoelig.” Professor Michiel Herweijer van de RUG (Bestuurskunde) zegt dat schaalvergroting niet leidt tot efficiënter besturen. Hij betoogt dat het moeilijker is om raadsleden te vinden en dat de afstand tussen het leven op straat en het bestuur alleen maar groter wordt. Hij zegt: “De praktijk leert dat deze fusies veel geld en energie kosten. Het duurt een aantal jaren voordat de begroting en balans weer in evenwicht zijn en de elkaar opvolgende ambtelijke reorganisaties zijn uitgewoed. Na de fusie wordt de afstand tussen het gemeentebestuur en de burgers ervaren als een stuk groter en besluiten veel streekgemeenten om dorps- en wijkraden in te stellen om zo de ontstane kloof te overbruggen. Het bestuurlijke landschap wordt dan ingewikkelder.”

Financiële gevolgen van fusie

We willen weten of een fusie ook financiële voordelen heeft. In Oldambt zegt de voorlichter, dat het financiële voordeel op langere termijn niet groot is gebleken. Het aantal burgemeesters, wethouder en raadsleden daalt wél. Maar om de eenheid binnen een groter bestuursgebied te behouden moeten ook weer kosten worden gemaakt (loketten in buitendorpen, overlegstructuren, voorlichting). Momenteel heeft Oldambt net als andere gemeenten te maken met financiële krapte en bezuinigingen. Een fusie in 1990 tussen Scheemda, Nieuwolda en Midwolda eindigde zelfs in een bijna-bankroet van die nieuwe gemeente. Twee van de drie partners gingen de fusie financieel kerngezond in, maar de nieuwe gemeente eindigde onder curatele van het Rijk (artikel 12).

De gemeenten Zuidlaren, Vries en Eelde-Paterswolde gingen in 1998 samen (Gemeente Tynaarlo, 32.000 inwoners in 18 dorpen) op aanwijzing van het Rijk. Volgens een woordvoerder was het daarbij enerzijds de bedoeling om efficiënter te werken en anderzijds om kosten te besparen. Het curieuze is dat er, twaalf jaar later, nooit is onderzocht of beide doelstellingen zijn gehaald. Of een fusie dus daadwerkelijk tot kostenbesparingen leidt is voor de gemeente Tynaarlo zelf nog steeds niet duidelijk. Het financiële gewin zal dus wel niet spetterend zijn, denk je dan.

Optie 2: Model Ten Boer-Groningen

Een andere manier om uit de penarie te geraken is het ‘model Ten Boer-Groningen’. In 2004 meende de raad van de piepkleine gemeente Ten Boer (7500 inwoners) dat het niet langer mogelijk was om een eigen ambtenarenapparaat te onderhouden. Ten Boer zocht contact met de gemeente Groningen om te komen tot de inkoop van diensten: Shared Services, nog niet eerder vertoond! Per 1 januari 2007 werden veertig ambtenaren van Ten Boer door Groningen in dienst genomen, slechts vijftien ambtenaren bleven achter in Ten Boer om opdrachtverlening te begeleiden en resultaten te controleren. Zij zijn de staf van B & W en gemeenteraad. Al die uitvoerende zaken worden tegen betaling uitbesteed aan Groningen. Hierdoor daalden kosten relatief (minder overhead) en steeg de kwaliteit (meer know-how) van dienstverlening. Desondanks bleef Ten Boer haar eigen college van B & W behouden en daarmee dus regie over eigen gemeente. Zo zou de gemeente Haren haar eigen identiteit kunnen behouden en vaste kosten variabel maken. Deze samenwerking zou met Groningen kunnen, want die heeft er nu ervaring mee. Maar ook Tynaarlo is een optie.

Voor- en nadelen

Gemeentesecretaris Joep Hoedjes van Ten Boer is ronduit positief over het model. “De kwaliteit van onze dienstverlening is omhoog gegaan, omdat we bij de gemeente Groningen kunnen beschikken over specialisten die we in Ten Boer niet hadden. Ook op het gebied van ICT is flink bespaard, wij gebruikten maar liefst 110 applicaties en databases, nu gaat dat allemaal op in het grote geheel van Groningen. We betalen er veel minder voor dan voorheen.”

Financiële gevolgen van het model

Hoedjes zegt dat in 2007 veertig ambtenaren zijn overgegaan naar de gemeente Groningen, vijftien bleven in Ten Boer werken. “Dat vonden ze natuurlijk eerst bezwaarlijk, maar nu zijn ze allemaal prima op hun plek gekomen. We hebben afgesproken dat wij de kosten zullen betalen als door afname van werk er mensen moeten worden ontslagen, dus Groningen liep geen risico.” Overigens geldt dat voor deze hele operatie: voor de gemeente Groningen is het budgetneutraal. Eventuele winst wordt als reserve weggezet. Aan iedere dienstverlening door Groningen is na grondige inventarisatie een prijskaartje gehangen. “Per saldo zijn we goedkoper uit”,  zegt Hoedjes: “Op onze begroting van 13 miljoen besparen we jaarlijks structureel 300.000 euro, dat is 2,3%.” De regie over eigen gemeente blijft intact. Voor nieuwe plannen wordt simpel een offerte bij Groningen aangevraagd en zo mogelijk de opdracht verstrekt de plannen te realiseren.

Wil Groningen het ook?

De vraag is of de gemeente Groningen deze constructie ook zal willen toepassen op Haren.  Mocht Groningen niet willen, dan zou wellicht de gemeente Tynaarlo een optie zijn. Gemeentesecretaris Leo Bosdijk van de gemeente Groningen:  ”Het antwoord op de vraag naar samenwerking tussen gemeenten is primair een bestuurlijke vraag, daarop wil ik geen antwoord geven. De samenwerking tussen Groningen en Ten Boer verloopt positief en we zijn daarover tevreden. De samenwerking is gebaseerd op een hele set met inhoudelijke en bedrijfseconomische afspraken en die worden geëvalueerd op basis van de ervaringen in de eerste 3 jaar drie jaar. Die evaluatie wordt nu afgerond en het is te vroeg om op de uitkomsten vooruit te lopen. De samenwerking met Ten Boer kan overigens niet zonder meer worden gekopieerd naar andere gemeenten.”

Conclusie

In dit artikel zet de redactie twee alternatieven voor de toekomst naast elkaar. Wat niet wegneemt dat er natuurlijk altijd de optie is om voort te gaan als zelfstandige gemeente Haren, hoewel het aantal inwoners volgens de officieuze norm onder de bestaansgrens van 20.000 ligt. Fusie met een andere gemeente zal vooral emoties oproepen, dat gebeurt bij iedere fusie. In de praktijk raakt een dorp zijn eigen woonsfeer echter niet kwijt na een fusie. Het werk wordt efficiënter gedaan en dat zou kostenbesparend moeten werken. Vreemd genoeg heeft buurgemeente Tynaarlo twaalf jaar na de fusie (Zuidlaren, Eelde-Paterswolde, Vries) geen onderzoek gedaan of er inderdaad geld is bespaard ten opzichte van het verleden. Een professor zegt dat herindeling beslist niet is aan te bevelen.

Als we dan kijken naar de optie van het model Ten Boer-Groningen (zie boven), dan wordt daar glashelder berekend dat men ongeveer 2,5% goedkoper uit is. Drie ton per jaar op een begroting van 13 miljoen. Als we kort door de bocht dit doorrekenen naar Haren, dan zou op een begroting van 34,3 miljoen een jaarlijkse besparing van 857.500 euro realistisch zijn (=2,5%).

Wat vinden zij ervan?

Burgemeester Mark Boumans: Onderzoek wijst uit dat fusie moeilijk wordt.

Burgemeester Mark Boumans  (foto):    “Er is in Nederland geen enkele norm (ondergrens) voor de gemeenteomvang. Haren heeft op dit moment ook geen onoverkomenlijke organisatorische problemen. Bij het meest recente bestuurskrachtonderzoek bleek dat Haren zijn zaken goed op orde heeft en toekomstbestendig is. Dat laat onverlet dat wanneer samenwerking tot versterking leidt wij daar zeker voor open staan (op een aantal terreinen kijken we daar ook nadrukkelijk naar). Een fusie leidt overigens meestal niet tot efficiency verbetering en bijna altijd tot een verlies aan identiteit. Dat blijkt uit divers onderzoek (o.a. prof. Herweijer, gemeentelijke herindelingen in Groningen). Het model Ten Boer – Groningen is inderdaad uniek en blijft dat ook. Er is geen gemeente in Nederland die dit voorbeeld volgt. Dat zegt ook iets lijkt mij. Ten Boer verkeerde overigens ook in een totaal onvergelijkbare situatie met Haren. Bij de start van dit project had deze gemeente (zo`n 6000 inwoners) amper nog bestaansrecht, vooral wegens gebrek aan ambtelijk kwaliteit en capaciteit. Dat speelt bij ons beslist niet.  Wel kan gekeken worden naar de kansen die samenwerking biedt (zoals dat eerder is gebeurd op het gebied van brandweer en reiniging) op basis van gelijkwaardigheid. Komend jaar bestaat de gemeente Haren 200 jaar als zelfstandige gemeente en openen we een nieuw gemeentehuis. Wat mij betreft blijft Haren een zelfstandige gemeente, die haar taken adequaat en dienstbaar voor haar burgers uitvoert. Het is mijn stellige overtuiging dat zelfstandigheid de beste borging biedt voor sturing op leefbaarheid, voorzieningen en lastendruk.”

Fractie GVH: GVH werpt een fusie met Groningen verre van zich en wil Haren zelfstandig houden, ondanks alles. Men pleit voor intensieve samenwerking met Tynaarlo om kosten te besparen. Men snapt niet dat de samenwerking met Tynaarlo zich nu nog beperkt tot onderwijs. Fusie: nee!

Fractie D66: D66 vindt Ten Boer en Haren onvergelijkbaar. In Ten Boer stonden de ontwikkelingen stil, in Haren moet nog volop worden uitgebreid. Men vindt dat de financiële problemen oplosbaar zijn zonder de zelfstandigheid op het spel te zetten. Men is meer voorstander van samenwerken met andere gemeenten.Fusie: nee!

Ton Sprenger PvdA: Liever samenwerken dan samengaan.

Fractie PvdA: PvdA zegt dat Haren zijn zaken aantoonbaar goed regelt, ook zelfstandig. Maar men ziet wel besparingskansen in een intensieve samenwerking met andere gemeenten, waar tegen heldere tarieven diensten afgenomen kunnen worden, zoals belastingen heffen, vergunningen verlenen en handhavingstaken. Fusie: nee!

Fractie VVD: Nu over fusie praten is paniekvoetbal, vindt de VVD. Er zijn nog veel mogelijkheden om zuiniger te leven in Haren. Men zoekt, net als anderen, het heil in samenwerking met andere gemeenten, zoals nu ook het huisvuil in Haren wordt opgehaald door de gemeente Groningen. Slimmer werken, dat is het devies, vinden de liberalen. Geen paniekvoetbal.  Fusie: nee!

Fractie GL: GroenLinks vindt de tijd rijp voor een discussie over fuseren. Men vindt dat Haren zich moet openstellen voor dit onderwerp en zich niet moet ingraven ‘omdat men het zelf wel kan’. Jeroen Niezen denkt dat Haren over twintig jaar zal zijn gefuseerd. Hij denkt dat de gemeenten Noordenveld en Tynaarlo geschikte kandidaten zijn. Niezen vindt het jammer dat er vanuit de provincie niet meer druk wordt gezet op de gemeente om te fuseren of intensiever te gaan samenwerken met andere gemeenten. Fusie: bespreekbaar!

Fractie CDA: Het CDA ziet een groeiende behoefte aan overzichtelijke bestuursvormen, schaalvergroting via herindelingen zijn volgens het CDA niet bewezen. Men ziet meer heil in het afnemen van diensten van anderen, voor zover dat diensten zijn waar geen sprake is van contact gemeente-burger. Haren moet dus een zelfstandige gemeente blijven, zegt het CDA. “Niet langer schaalvergroting van gemeenten is het adagium, maar een herkenbare gemeente dichtbij mensen. Daarbij werken gemeenten samen om schaalproblemen op te lossen. “ Fusie: nee!

(Van de CU hebben wij geen reactie ontvangen, wellicht wegens vakantie.)

Integrale repliek van de politiek:

VVD (Hein Frima):

“Financiële mee- en tegenvallers zijn wij door de jaren heen gewend. Om tegenvallers op te vangen is een strak financieel beleid nodig. Meevallers worden te vaak tegen de zin van de VVD  gemakkelijk weer uitgegeven. Meevallers zouden moeten worden toegevoegd aan het eigen vermogen om zodoende tegenvallers op te kunnen vangen en aan de uitgavenkant  moet voortdurend getoetst worden op de noodzaak en de gevolgen. Reserves opbouwen in de hoogconjuctuur om buffers te hebben in de laagconjuctuur. Nu ineens spreken over een fusie zou o.i. paniekvoetbal zijn. Er is in de Raad nog niet gesproken over de invulling van deze bezuinigingen, er zijn nog geen concrete besluiten genomen. Samenwerking met een andere gemeente is iets,waar de VVD positief tegen over staat. Niet het Ten Boer model, maar wel een model waar  een andere win-win situatie kan ontstaan. Taken uitvoeren voor een andere Gemeente, waar we zelf sterk in zijn. Taken afstoten naar een andere Gemeente,waar we zelf minder sterk in zijn. Kortom:Verder met slimmer werken! Een goed voorbeeld van dit afstoten van taken is het ophalen van huisvuil. De Gemeente Groningen kan goedkoper het vuil ophalen,dan het in leven houden van een eigen gemeentelijke reiniging. U ziet nu dan ook de rode vuilniswagens ook door Haren rijden. Conclusie: Geen paniekvoetbal,maar na een diepgaande analyse een plan opstellen, om onze inwoners zoveel mogelijk te ontzien. Verhoging van de OZB en andere gemeentelijke heffingen zijn volgens de VVD te simpele instrumenten om het tekort terug te dringen.”

Groen Links (Jeroen Niezen):

 ”In de eerste plaats is het denk ik logisch dat deze discussie wordt aangezwengeld. Alhoewel de grens van 20.000 inwoners heel erg fictief is, en nergens op gebaseerd, is er wel een sterke roep in de landelijke politiek om het lokale bestuur en middenbestuur eens tegen het licht houden. Schaalvergroting en meer werken vanuit regio’s is daarin de tendens. In Haren heerst een soort ontkenning van deze discussie. Vanuit de overtuiging dat we onze taken goed aankunnen wordt heldhaftig stelling genomen tegen de schaalvergroting en tegen de noodzaak tot fusie, uitbesteding en intense samenwerking. Persoonlijk geloof ik dat de gemeente Haren over 20 jaar niet meer bestaat. Dat is dus niet van vandaag op morgen, maar een ommezwaai is in mijn ogen toch onvermijdelijk. Ik vind daarom ook dat je met een open blik naar de toekomst moet kijken, en je niet van mogelijke ontwikkelingen af moet sluiten. In de afgelopen periode is naarstig gezocht naar samenwerking met Tynaarlo, om kwaliteitswinst in de dienstverlening en schaalvoordeel te realiseren. Dat traject is helaas mislukt, doordat de urgentie bestuurlijk nog onvoldoende gevoeld werd. Ook was er nauwelijks druk van “bovenaf”. Die begint nu toch wel te ontstaan als gevolg van de landelijke bezuinigingen. Overigens tonen juist die bezuinigingen ook aan hoe kwetsbaar een kleine gemeente is. Het is heel lastig om criteria aan te leggen voor zelfstandigheid, schaalgrootte en kwaliteit van dienstverlening. Echte blauwdrukken bestaan niet. Bij de laatste ronde herindelingen speelde de provincie een belangrijke sturende rol. Op dit moment is die rol bijna geheel verdwenen. Het provinciaal bestuur kent nauwelijks waarde toe aan dit onderwerp, en gaat uit van het uitgangspunt dat initiatieven van onderaf moeten ontstaan. Alle lopende initiatieven in de provincie verlopen moeizaam, met horten en stoten. Het voorbeeld Ten Boer is vooral het resultaat van een klein clubje enthousiaste bestuurders die zich hierin heeft vastgebeten en heeft volgehouden. Maar dat de provincies zich koest houden heeft natuurlijk ook alles te maken met het feit dat ook zij financieel en positioneel onder vuur liggen. De landelijke politiek heeft duidelijk plannen met ons. Ik heb geen blauwdruk. Maar als ik een ontwikkelingsrichting mocht aangeven dan zou ik vooral naar geografische positie, economische positie en aard van de bevolking kijken. Dan hoort Haren toch vooral thuis in het landelijk gebied tussen Groningen en Assen, en vinden we qua bevolkingssamenstelling en aard de meeste aansluiting bij gemeenten als Tynaarlo en Noordenveld. Vanuit regionaal perspectief is een grote landelijke gemeente in combinatie met twee aangrenzende steden bestuurlijk denk ik ook een heel krachtige combinatie. Toch zie ik in het model Ten Boer ook wel kansen. Haren is echter geen Ten Boer. De schaal van Haren maakt een eigenstandige bestuursdienst prima mogelijk en ook wenselijk. Maar kijkend naar de succesvolle uitbesteding van de huisvuilinzameling zouden best nog een aantal uitvoerende taken kunnen worden overgedragen aan Groningen. Juist ook de geringe afstand maakt dat goed mogelijk. Te denken valt onder andere aan de buitendienst (Groningen werkt al met buurtbeheer) en de sociale dienst (het werkplein zit ook al Groningen). Maar ook het innen van belastingen zou prima gedaan kunnen worden door Hefpunt. 90% van de werkzaamheden komen overeen, en het scheelt een hoop enveloppen.”

GVH (Mariska Sloot):

 ”Het belangrijkste speerpunt van GVH in de verkiezingscampagne was het continueren van de onafhankelijkheid van Haren,Glimmen, Onnen en Noordlaren. Wij hebben vanaf het begin aangegeven dat bij ons het vermoeden bestond dat de gemeentefinanciën niet op orde waren en dat we met teveel dure prestige projecten bezig zijn, die ons uiteindelijk financieel zouden gaan nekken, zeker omdat toen ook al zeker was dat er fors bezuinigd zou moeten worden. Indertijd hebben wij al aangegeven dat wij het bijzonder vreemd vonden dat de samenwerking met Tynaarlo beperkt is gebleven tot de clustering van het openbaar basisonderwijs. GVH is er namelijk van overtuigd dat met een goede samenwerking, zonder fusie, met de gemeente Tynaarlo voor beide gemeenten een win/win situatie zal ontstaan. We kunnen dan onze eigen identiteit behouden en passen cultureel gezien ook beter bij de gemeente Tynaarlo. Overigens zouden wij dit nooit willen laten gebeuren zonder dit eerst aan de bevolking voor te leggen in een referendum! Aansluiting bij de gemeente Groningen werpen wij verre van ons! ”

D66 (Wil Legemaat):

Vraag: Is het model Ten Boer-Groningen voor Haren een adequaat antwoord op de komende bezuinigingen? D66 is van mening dat het antwoord op de huidige financiële problemen is: besparen en geld verdienen en dat er voldoende mogelijkheden zijn om dat te bewerkstelligen zonder de zelfstandigheid van de gemeente Haren op het spel te zetten. Waarbij moet worden aangetekend dat de gemeente Haren niet blind moet zijn voor de realiteit: de gemeente zit onder het zelfstandigheidscriterium van 20.000 inwoners. Maar voor D66 is dit een andere discussie die zij overigens graag wil voeren, los van de bezuinigingen. Haren kan niet zomaar vergeleken worden met Ten Boer. Ten Boer  is bij de totstandkoming van de Regiovisie GA-2030 qua ontwikkeling en uitbreiding in de sluimerstand gezet: woningbouw en voorzieningen blijven afgestemd op het inwoneraantal van 1996. Een blijvend overzichtelijke gemeentelijke organisatie, die ‘op de winkel past’ is goed onder te brengen bij de buren. Haren daarentegen bleef een gemeente waarin volop ontwikkelingen mogelijk waren, zelfs verplicht: de omvangrijke woningbouwopgave. Ook het inwoneraantal verschilt enorm. D66 is een warm voorstander van samenwerking met andere gemeenten en/of uitbesteding van gemeentelijke taken, mits dit de kwaliteit van de dienstverlening verhoogt en de efficiency bevordert. Dat laatste brengt dan wellicht een welkome kostenbesparing met zich mee. Samenwerken gaat echter over veel meer dan over geld, dus de besparingen mogen niet het doel op zichzelf worden. Belangrijk is dat de cultuur en de problematiek in samenwerkende gemeenten  overeenkomt.”
  

PvdA  (Ton Sprenger):

“Haren zelfstandige gemeente? In veel gemeenten vindt er momenteel een discussie plaats over samenwerken of samenvoegen. Diverse Rijks- en provinciale taken worden nu bij de gemeenten neergelegd, vaak zonder de extra benodigde middelen en menskracht erbij geleverd. Daarnaast zijn er ontwikkelingen, die de gemeentegrens overstijgen, zoals waterveiligheid, verkeer en vervoer of die in gezamenlijkheid ingekocht of aanbesteed zouden kunnen worden: re-integratie, thuiszorg, automatisering. Door de financiële krapte komt ook in onze gemeente Haren deze discussie aan bod.
Als PvdA  Haren staan we voor een sterke, zelfbewuste en zelfstandige gemeente Haren. Tot nu toe blijkt uit het bestuurskrachtonderzoek, dat wij als gemeente alle overheidstaken  nog altijd goed kunnen uitvoeren.  De gemeentelijke dienstverlening en herkenbaarheid als eigen gemeente, waar burgers,  juist  ook door de schaal van Haren, invloed op beleid uit kunnen oefenen, zijn voor ons als PvdA belangrijke punten. Echter: er zijn naar onze mening zeker mogelijkheden om in de komende tijd te kijken naar maatregelen die geld besparen, zonder dat de eigenheid en zelfstandigheid van onze gemeente  wordt aangetast. Voor taken als belastingen heffen, vergunningverlening en handhaving, automatisering kan er samengewerkt worden met andere gemeenten en organisaties.   Door met andere gemeenten aan te besteden en in te kopen kunnen er eveneens financiële voordelen worden behaald.  En door in contracten heldere afspraken te maken wat we willen afnemen of geleverd willen zien, kunnen overschrijdingen worden voorkomen. Onze gemeente Haren dient  haar klantgerichtheid, dienstverlening en service naar de burgers toe hoog te houden én te behouden. Als dat kan door taken beter en efficiënter te organiseren, samen te werken, inkoop en aanbesteding te regelen en via contractmanagement de juiste diensten af te nemen, waardoor er financiële voordelen ontstaan, zijn wij als PvdA daar zeker een voorstander van. Op deze manier kan er ingespeeld worden op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, tegen hetzelfde dienstverleningsniveau en tegen lagere kosten, zonder dat er een lastenverzwaring voor de burgers tegenover staat. Zo blijft Haren een zelfstandige gemeente, die haar werkzaamheden goed georganiseerd heeft en blijft er een herkenbaar, aanspreekbaar en krachtig lokaal bestuur.”

CDA (René Valkema):

“Wat begon met de secularisatie en de ontzuiling van de Nederlandse samenleving heeft zich doorgezet in een enorme maatschappelijke en economische schaalvergroting. Zorginstellingen, banken, corporaties, bedrijven worden steeds grootschaliger georganiseerd. De cliëntcontacten worden afstandelijker ook de relatie tussen politiek en burger staat onder druk. De zekerheid van structuren heeft plaats gemaakt voor onzekerheid. Mensen zijn onzeker over hun toekomst met betrekking tot werk, klimaat, de plaats en de buurt waar men woont, veiligheid en het persoonlijk welbevinden. Het CDA ziet daarom een herbeleving van de menselijke behoefte aan kleinschaligheid en overzichtelijk verbanden. Het CDA zet daarom in op de MENS en SAMENLEVING. Dat zijn de twee dingen die voor ons centraal moeten staan. In Den Haag is de reflex dat bestuurlijke problemen moeten worden opgelost door gemeentelijke herindelingen. Wetenschappelijk zijn de voordelen van grotere gemeenten niet bewezen. Want binnen grotere gemeenten is vaker sprake van een minder gunstige sociale structuur. En juist die sociale cohesie vindt het CDA van wezenlijk belang in de samenleving. Deze cohesie komt beter tot stand in kleinere en overzichtelijke verbanden. Natuurlijk zijn er taken die beter op een ander schaal uitgevoerd kunnen worden. Het CDA is van mening dat publieke taken die de gemeente uitvoert zonder dat er sprake is van direct contact met burgers zonder problemen op een andere schaal kunnen worden uitgevoerd. Alle taken via het klantcontact kunnen blijvend georganiseerd worden door de gemeente. Juist alle taken waarbij er sprake is van een proces waarbij burger en gemeente interactief tot een publieke uitkomst komen blijven een taak voor de gemeente. Conclusie: Samenwerken is noodzaak. Het getuigt van visie, bestuurskracht waarmee een zelfstandige gemeente Haren kan blijven voortbestaan. Het CDA wil een zelfstandige gemeente Haren dichtbij mensen. Dat is voor ons de enige manier om te borgen dat de gemeente herkenbaar is voor mensen. Het CDA Haren heeft deze visie gebaseerd op een eigen landelijk onderzoek en voorgelegd aan het CDA in Den Haag. Niet langer schaalvergroting van gemeenten is het adagium, maar een herkenbare gemeente dichtbij mensen. Daarbij werken gemeenten samen om schaalproblemen op te lossen.”