Directeur Martiniplaza: je verdraagt hem of juist niet!

Hij woont op de grens van Haren, in de wijk Klein Martijn. Hans van der Zee, directeur van Martiniplaza. Dat theater draait jaarlijks ruim acht ton winst en krijgt geen subsidies. Van der Zee heeft in de jaren negentig deze droom moeten bevechten, werd uitgelachen maar zette door. Onze redactie ontmoette Van der Zee in zijn wereld.Hans van der Zee van Martiniplaza:
Je verdraagt hem of je verdraagt hem niet! bevlogen en niet bang om strijd te leveren voor ideeen waar hij in gelooft. Hij is directeur en geestelijk vader van theater Martiniplaza. Gastheer met een heldere missie: betalende gasten op zestienhonderd theaterstoeltjes. Want met lege stoelen heb je misschien wel een prachtig theater, maar nog geen brood op de plank.

Daarom halen wij voorstellingen naar Groningen waarbij de kans op een goede verkoop het grootste is. We kunnen ons geen culturele hoogstandjes voor de elite permitteren en die ambities heb ik ook helemaal niet. Gewoon vermaak voor the millions, daar bereik je het meeste mee. Aan het woord de man die gewend is zijn eigen boontjes te doppen. De man die in 1991 een zieltogende Martinihal aantrof met de opdracht die voor een gulden te verkopen. Niemand hapte toe, zegt hij.

Het contrast is schril. In 1991 lukte het Hans van de Zee als interim-directeur niet eens om de Martini- en Evenementenhal (met lusten en lasten) voor een gulden te verkopen. Niemand zag het nog zitten. Het kan vreemd lopen. Negen jaar later realiseerde hij een metamorfose waarin de hallen werden samengesmolten tot een groot theatercomplex met zestienhonderd stoelen en beurs- en congresfaciliteiten. Bouwkosten: 16 miljoen. Het lukte deze ijzervreter als het ware om van een gulden naar zestien miljoen euro te klimmen. Een weg vol list, voetangels, politiek gekonkel, valkuilen en slapeloze nachten. Wie nu Martiniplaza als een vanzelfsprekende theatervoorziening in Groningen beschouwt vergist zich dus. Het succes is hard bevochten!

Gemeente zag het
helemaal niet zitten!

Toen Van der Zee in 1991 de Martinihal aan de straatstenen niet kon slijten heeft hij zelf maar een nieuw concept bedacht. Thuis in de kleine uurtjes schetste hij zijn droom. Hij wilde van de hallen een theatercomplex maken met daarnaast sport-, congres- en beursaccommodatie. Hij werd de irritante hofnar van de stad! Vooral de gemeente Groningen, eigenaar van de terreinen, vond dit een slecht plan. Theater en cultuur horen in het centrum van de stad, vond men. Hans van der Zee zag dat juist anders. Als je een regiofunctie wilt vervullen moet je goed bereikbaar zijn vanaf de snelweg en genoeg parkeerplaatsen hebben, zegt hij. De eigenzinnige idealist wilde niet wijken en bleef zijn ideaal trouw. Op late avonden maakte hij thuis de eerste schetsen van het gebouw. Met die schetsen zijn architecten later aan de slag gegaan. Het plan kostte 16 miljoen, en met eigen leningen kon Van der Zee tot 12,5 komen. Hij heeft vervolgens op Europese subsidiefondsen gejaagd en kreeg bijtijds de begroting rond. De gemeente hoefde geen cent bij te dragen, zegt hij. Daardoor had men geen machtsmiddel meer om mij te stoppen. Dus heeft men in de sfeer van bouwvergunningen van alles gedaan om het plan te vertragen en tegen te werken. Het mocht niet baten, want in 2002 kon Van der Zee zijn trotse theater laten openen door niemand minder dan Joop van den Ende.

Musicals

De openingshandeling door Joop van den Ende symboliseerde de strijd die Hans van der Zee had geleverd, maar ook diens visie op het theaterbedrijf. Van der Zee: Ik ben iemand die de eigen broek wil ophouden. Dat kan als je alleen maar de allerbeste en populairste musicals en voorstellingen binnenhaalt. We hebben niet voor niets een podiumtoren, waardoor de grote producties hier terechtkunnen. Dat is gewaardeerd door Van den Ende, die denkt er ook zo over, wij zijn opgenomen in zijn tournees. Zijn grote musicals komen automatisch bij ons. En als je eenmaal op dat spoor zit, volgen andere producenten vanzelf, die krijgen vertrouwen in Martiniplaza. Het gaat erom dat je een goed theater bent waar je uitverkochte zalen te bieden hebt.

Je verdraagt me, of je
verdraagt me niet.

Het theater is de kurk waarop de BV Martiniplaza drijft. Daarnaast zijn er vele congres- en zaalruimten, beursaccommodaties en wordt dertig keer per jaar de topsporthal (4400 zitplaatsen) verhuurd aan Hanzevast Capitols. De horeca en parkeerterreinen zijn de olie in dit raderwerk. We zijn een gezond bedrijf geworden en dat is natuurlijk een mooie beloning voor de lange strijd, zegt Hans van der Zee. Vraag is wat de magie is van iemand die van een gulden een theaterbedrijf van zes miljoen euro per jaar kan maken. Misschien is het mijn bevlogenheid en energie, zegt hij zelf. Maar doordat mijn visie succesvol is gebleken krijg je ook gezag. Mensen vertrouwen je en daardoor heb je invloed op je bedrijf. Voor medewerkers ben ik wel erg vermoeiend. Je verdraagt me en de samenwerking gaat prima, of je verdraagt me niet en het botst. Ik heb van mensen onderweg afscheid moeten nemen, dat is soms niet te voorkomen. Ik ben 95% van mijn tijd praktisch bezig me te bemoeien met van alles. Slechts 5% besteed ik aan strategisch denken over de toekomst.

(blokje)
Profiel

Theater Martiniplaza 1600 plaatsen (3e in Nederland)
Tweede congreszaal 330 plaatsen
13 kleine zaken van 25-150 plaatsen
Horeca: ja
Parkeren: ja
Banen: 19,5 fte
Omzet 2006: 6 miljoen (winst 804.000)
Rechtsvorm: BV, eigendom van gemeente Groningen
Kostprijs van leeg theater: 5.700 per avond
Bijz: Theater betaalt een garantiebedrag aan de producent en krijgt een deel van de resette.
Breakevenpoint ligt bij 1000 verkochte kaarten

Geheim plan

Hij is nu zestig jaar, maar allerminst moe. Nee, ik zit nog boordevol energie en ideeen. Sterker nog, ik ben al erg ver in het uitwerken van een nieuw plan, dat Groningen op de kaart zal zetten. Ik wil er nu nog niks over kwijt. Maar de impact zal minstens zo groot zijn als de bouw van Martiniplaza. Van der Zee lacht geheimzinnig, legt dan zijn hand op de arm van de nieuwsgierige journalist en zegt: Wacht maar, ik laat je het plan wel even inzien, maar je moet me beloven dat je het nog niet in de krant zet. Wie kan deze enthousiaste man zoiets weigeren? En wat dat geheime plan betreft: als dat nou toch eens waarheid kon worden!