Bijzonder grafmonument herinnert aan Harense cellist

Haren de Krant is altijd geïnteresseerd in verhalen. Zo nu en dan gaan we op zoek naar het verhaal van opvallende grafmonumenten op de begraafplaatsen in Haren.

Verhalen in de krant gaan vaak over leven, maar de dood valt niet te ontkennen. Monumenten veranderen door de jaren heen. Het graf van de Harense musicus Bas van Hengel  is kleurig en met zorg vormgegeven. Het beeldje zegt iets over muziek. Wat opvalt in het verhaal achter dit grafmonument is de harmonie in het gezin dat Bas achterliet.

Harmonie. Dat hoort bij de muziek van cellist Bas van Hengel. Hij speelde in internationale orkesten en reisde de wereld over. Thuis in Haren (aan de Blekenweg) wist hij zijn gezin. Ook harmonie.  Vrouw Kathelijne, dochters Ianthe en Mirte en zoon Merlijn. Harmonie met Haren, waar het stel zich sinds 2001 thuis voelt.

Ziek

In mei 2007 bleek Bas kanker te hebben in zijn keelholte. “Hij onderging de zware last van de behandeling in de overtuiging dat hij weer gezond zou worden”, zegt Kathelijne. “Hij wilde weer snel kunnen spelen en reizen met de orkesten. Iets heeft hem dwars gezeten, hij bleef moe en voelde zich niet goed. In het ziekenhuis werd dit toegeschreven aan de behandelingen”.  Het werd 2008 en Bas verzwakte, kon het leven steeds minder aan en bleef soms dagen in bed. “Er was geen sprake van beter worden, maar zieker worden”, zegt Kathelijne. “Ik heb het ziekenhuis gebeld en gevraagd om directe actie. Hij ging onder de scan en toen bleek wat er aan de hand was: een tumor in zijn keelholte. De artsen hadden het naar eigen zeggen nog steeds onder controle, hij werd direct geopereerd. Maar het herstel kwam niet op gang en pas toen was het iedereen duidelijk: dit komt niet meer goed.” Bas zou snel sterven.

Laatste wens

In maart 2008 moest het gezin onder ogen zien dat de cello van Bas straks voor eeuwig zou zwijgen. Een experimentele behandeling voor slechts enkele weken respijt werd door het gezin van de hand gewezen. Zij wilden zich met Bas voorbereiden op het afscheid. “We hebben de uitvaart besproken”, zegt Kathelijne. ”De kinderen zijn bij alles intensief betrokken geweest. Er waren momenten dat het erg moeilijk was. Dan werd het Bas té concreet.” In het aangezicht van de dood was er een laatste wens die in vervulling ging. Bas van Hengel wenste nog één keer een concert van zijn Poolse orkest bij te wonen. Daartoe werd een ruimte in het ziekenhuis vrij gehouden en het hele orkest kwam om haar droevige plicht te vervullen. Vol emoties woonde de cellist zijn laatste concert bij en ging uitgeput naar huis. Een week later is hij daar overleden.

Monument

Op de begrafenis in de Gorechtkerk werd het Requiem van Mozart gespeeld door voltallig koor en orkest. Een lijkkoets werd door paarden naar de Harenerhof getrokken. De kist was vuurrood, net als de koffer waarin Bas zijn cello altijd droeg. Na de begrafenis werden door echtgenote en kinderen met knikkers harten en teksten in het zand gelegd. Pas vele maanden later ontstonden ideeën over het monument. Ze houden van de rechte lijnen van Mondriaan en hebben deze nagebootst. Met gekleurd papier hebben ze op de vloer puzzels gemaakt, net zolang tot het ideale beeld ontstond. Kathelijne maakte een prototype van een beeldje met hulp van spaghetti en satéhoutjes. De tekst kwam van Bas zelf, omdat ze met dit vers hun kinderen altijd te slapen hadden gelegd.

Slaap als een reus
Slaap als een roos
Slaap als een reus van een roos
Reuzeke, rozeke, zoetekoeksdozeke
Doe de deur dicht van de doos
Ik slaap.

Een metaalbewerker was bereid om het frame te maken en een glazenier maakte de gekleurde glazen platen met de teksten. Op de Harenerhof werden de onderdelen geassambleerd en uiteindelijk heeft het gezin in volkomen harmonie de knikkers toegevoegd.  Zo ontstond een uniek kunstwerk waarin de hand van het harmonieuze gezin is te herkennen. En de opvallende kleuren van de Rietveldstoel die Bas ooit zelf bouwde. En in één van de laatste gesprekjes die hij met dochter Mirthe  had sprak hij maar steeds over…kleuren.

Het gemis is groot. De cello zwijgt. En Kathelijne is begonnen aan een opleiding op de Pabo, omdat zij na de dood van Bas de bakens in haar leven moet verzetten. Daarnaast geeft zij harplessen.

www.basvanhengel.nl