Debat: Media denken genuanceerd over hun aandeel in Project X

Gisteravond werden door presentator Frenk van der Linden journalisten en aanverwante deskundigen ondervraagd over hun rol in de aanloop naar de rellen in Haren. De Gorechtkerk was gevuld met belangstellenden en genodigden, ongeveer 150 mensen. Het debat was georganiseerd door RTV Noord en Dagblad van het Noorden, die hiermee hun bereidheid tot zelfreflectie bewezen. Hebben de media het vuurtje van project X opgestookt? Iedereen was open, maar burgemeester Rob Bats liet namens de gemeente met bericht verstek gaan, omdat hij het onderzoek Cohen niet voor de voeten wil lopen. 

Haren de Krant mocht bij monde van Hein Bloemink vertellen hoe het kwam dat die krant als eerste het nieuws van het Facebookfeestje bracht op 8 september. Er kwam op de redactie een tip binnen van een bezorgde moeder en de krant wijdde er een bericht aan. Daarin werd gevraagd of dit een vorm van pesten of zelfs Facebookterreur kon zijn. De redactie lichtte dat weekend de politie al in.

Het werd een boeiend debat waarin eigenlijk niemand krampachtig in de verdediging schoot. Verslaggevers van het Dagblad van het Noorden,Trouw en van RTV Noord waren gul met het opsommen van dingen die ze niet goed hebben gedaan. Maar het waren toch vooral kleinere journalistieke missers zaken die niet doorslaggevend waren voor het escaleren van het evenement. Woorden van kritiek waren er voor de beleidsmakers die tegenstrijdige berichten meldden, waardoor media op het verkeerde been werden gezet en zelf gingen invullen. Pers verweet zichzelf vooral dat men pas vrij laat inzag dat het iets groots werd (Richard Klunder van RTV Noord zei dat het item pas twee dagen voor 21 september begon te leven op de redactie).  Verder is het gerucht over een noodverordening niet goed opgepikt. Met name Jeroen Wollaars van het NOS Journaal erkende dat hij foutief had gemeld dat de verordening al in werking was getreden enkele dagen voor 21 september. Dat was onjuist, want de verordening ging pas in rond 18.00 uur op de bewuste vrijdag.

Interessant was nog de kritiek van Jan Brouwer (RUG) die vond dat Jeroen Wollaars suggestief in het NOS Journaal had bericht. Had Wollaars nou wel of niet gezeg ‘er is nóg niks gebeurd’? Volgens Brouwer suggereerde Wollaars in elk geval dat er nog iets te gebeuren stond en dat lokt mensen met onzuivere bedoelingen naar zo’n dorp. Update: Wollaars heeft 7 november aan deze krant laten weten dat Brouwer ongelijk heeft met zijn quotes. Wollaars verwijst naar zijn live verslag in het NOS Journaal:

Conclusie

Onder de streep werd de conclusie gehoord dat de media niet bewust hebben meegeholpen om dit feestje te laten groeien. Immers, verslaggeven is de plicht ook al leidt dat soms tot ongewenste neveneffecten. Anders lag het bij de fun-media, zoals 3 FM en Simone FM, maar ook De Wereld Draait Door. Die media hebben zich tot onderdeel laten verworden van het feestplan en stimuleerden mensen om naar Haren te gaan. Zij maakten daarmee zelf hun nieuws. Een vertegenwoordiger van Simone FM voelde zich door deze aantijging in het verdachtenbankje gezet. “Wij hebben verslag gedaan met dezelfde intenties als jullie”, diende hij collega’s van repliek.

Het debat werd vakkundig en prettig geleid door Frenk van der Linden, die balans vond tussen zakelijk en losjes.