Onderzoek: “Treinkapers 1977 geëxecuteerd in trein”

Op 11 juni 1977 schrok Haren (en omgeving) wakker van straaljagers die laag over de dorpen vlogen. Ze waren op weg naar De Punt, waar sinds 23 mei dat jaar een trein stil stond. Molukse onafhankelijkheidsstrijders hadden de trein gekaapt, zij wilden de regering dwingen hen te helpen van de Molukken een vrije staat te maken. De regering onder leiding van Minister President Joop den Uyl besloot in te grijpen op die zaterdagochtend.

Vanuit Glimmen waren mariniers in de ochtendschemering naar de trein geslopen en om 4.50 uur begon een hevige aanval op de trein. Nieuw onderzoek naar die aanval door journalist Jan Beckers heeft uitgewezen dat mariniers in de trein reeds gewonde kapers willens en wetens alsnog hebben doodgeschoten. Dat zou indruisen tegen de instructies (arresteren) en tegen de officiële lezingen destijds. Zes van de negen kapers werden gedood, waaronder de leider Max Papilaya. Ook twee passagiers kwamen om.

De onderzoeker heeft hulp gehad van één van de overlevende kapers (die getuige was van de aanval) en o.a. een patholoog anatoom. Nauwkeurig hebben zij alle rapporten bestudeerd en komen tot de conclusie dat de gedode kapers reeds gewond waren toen ze alsnog dodelijk werden getroffen. Bij de vrouwelijke kaper, Hansina, gaat de onderzoeker ervan uit dat die ook nog in de schaamstreek is geschoten toen ze reeds was overleden.

Gevoelig onderwerp

Of de onderzoeksresultaten en de conclusies juist zijn of niet, Beckers raakt wel een gevoelig punt. Altijd al was er discussie over de vraag of de mariniers geen buitensporig geweld hadden gebruikt. Joop den Uyl bezigde jaren later zelfs het woord: executie. Daarbij moet echter wel worden meegewogen dat twee jaar eerder (1975) Molukkers ook een trein hadden gekaapt (Wijster) en daarbij passagiers standrechtelijk hadden geëxecuteerd. De Molukkers in De Punt hadden zich weliswaar voorgenomen geen slachtoffers te maken en slechts te dreigen, maar hoe betrouwbaar was hun reputatie in die hectische periode? De ‘overkill’ tijdens de bevrijdingsactie in 1977 had dus oorzaken.

Toch zegt de onderzoeker tegen de krant dat de waarheid op tafel moet komen, omdat hier mensen in opdracht van de staat zijn gedood.  Het verhaal over het onderzoek is vandaag gepubliceerd in Dagblad van het Noorden.