Herindeling: CDA vindt dat provincie een te grote broek aantrekt

René Valkema (CDA Haren) laat zich niet opjagen en is ook niet onder de indruk van de grote woorden van Commissie Jansen en provinciebestuurders. Valkema lijkt zich af te vragen ‘wie die heren dan wel niet zijn’ om Haren zo onder druk te zetten. Dat is de strekking van een verklaring die het CDA afgeeft als bijdrage aan de discussie over herindeling. Valkema legt als het ware de bijl aan de wortel van de herindelingsdiscussie, wil terug naar het begin en legt zich niet neer bij de vaststelling dat fusie onontkoombaar is.

Tekst CDA:

CDA Haren: Het opgeblazen bestuur van de provincie Groningen

Het provincie bestuur trekt een veel te grote broek aan. In haar drang zich te profileren gaat zij volstrekt voorbij aan het belangrijkste criterium: en dat is maatschappelijk draagvlak. Partij politieke belangen en maakbaarheid van de samenleving is ‘oude politiek’, maar is niet langer van deze tijd. Het is ‘nieuwe politiek’ die vraagt om meer ‘eigen kracht’ van de samenleving. Geef de burger dan ook een stem! Een stem waarmee de burger zich kan uitspreken over de toekomst van Haren. Zo creëer je draagvlak en betrokkenheid. Zonder die stem is de democratie monddood.

 

Van onderop

De regering wil geen gemeentelijke herindeling van bovenaf opleggen. Het uitgangspunt is dat een herindeling van onderop tot stand komt. Dat wordt geregeld in de wet Arhi. Dat betekent dat de gemeente zelf als eerste aan zet is om oplossingen te vinden voor het versterken van de eigen bestuurskracht. Voorstellen tot gemeentelijke herindeling door provincies (meervoud!) passen niet in dit uitgangspunt. Daarom is de provinciegrens geen barrière. Een voorbeeld van een provinciegrens overschrijdende herindeling: de gemeente Loosdrecht (Utrecht) is in 2002 naar Noord Holland gegaan in de nieuwe gemeente Wijdemeren. En in 2002 ging de gemeente Vianen (Zuid-Holland) in zijn geheel over naar Utrecht.

 

Wettelijk kader

Het voorgaande criterium (van onderop) is geregeld in artikel 5 van de wet Arhi. Daarmee wordt artikel 8, dat de rol van de provincie regelt, buiten spel gezet. Het huidige beleidskader herindeling bevestigt die zienswijze.

Alleen in uitzonderlijke situaties kan de provincie een voorstel doen tot gemeentelijke herindeling. Er moet sprake zijn van zowel een sterke inhoudelijke noodzaak als urgentie. Dan moet u denken aan: bestuurlijke knelpunten, complexe maatschappelijke opgaven en/of de financiële positie van de gemeente. Tot nu toe is daarvan in Haren niets gebleken. Noch heeft de provincie Haren onder (financieel) toezicht geplaatst. Haren is dus vrij om zelf haar eigen keuze te maken.

 

Maatschappelijk draagvlak

Gemeentebesturen zijn gehouden om een representatief onderzoek te doen naar maatschappelijk draagvlak voor een herindeling. Dat onderzoek moet worden betrokken bij de besluitvorming. Juist bij een (richtinggevend) besluit op 14 oktober moet dat onderzoek beschikbaar zijn. Is die er niet, dan is uitstel noodzakelijk. Het provincie bestuur op haar beurt moet juist het draagvlak als uitgangspunt nemen bij haar beoordeling. Als er geen draagvlak is of is aangetoond, dan kan de provincie dus niks.

 

Het besluit van de provincie

Op 8 januari 2014 vergadert de provincie over de herindeling in Groningen. Daarbij betrekt ze de visies van de individuele gemeenten die deze voor 1 december 2013 aan het provincie bestuur kenbaar moeten maken. Wat gaat de provincie dan beslissen? En wat is de waarde van een dergelijk besluit? Als er in Haren geen draagvlak is en als Haren een andere keuze maakt, bijvoorbeeld voor Tynaarlo, dan is een besluit van de provincie van nul en generlei waarde. De provincie negeert de belangrijkste criteria, zowel ‘maatschappelijk draagvlak’ als ‘van onderop’. Daarom:

 

Oproep aan de provincie

Geef Haren de tijd om tot een zorgvuldige afweging te komen. Een zorgvuldige afweging dient gebaseerd te zijn op het in kaart brengen van de voor- en nadelen. Er dient naast de beoordeling van de criteria in de wet op basis van alle relevante feiten en omstandigheden een afweging te worden gemaakt. Dat kan Haren nu niet. Daarvoor is meer tijd nodig. Wil ook het provinciebestuur een zorgvuldig proces, dan kan zij de oproep van inwoners in Haren niet negeren. Dat hebben wij in een brief aan het provincie bestuur kenbaar gemaakt.

 

René R. Valkema MBA

Namens de fractie van het CDA.