Burgerinitiatief Uitstel Haren door naar de volgende ronde (met update)

Het was vanavond in de raadszaal een inkoppertje voor Gustaaf Biezeveld uit Haren. Hij bepleitte als inspreker bij de raadsvergadering nog eens zijn adagium: stel het besluit over de mogelijke herindeling van Haren uit tot na de raadsverkiezingen van maart 2014.  De raad van Haren was zichtbaar onder de indruk van het feit dat Biezeveld en zijn geestverwanten inmiddels 2410 handtekeningen onder hun petitie hadden vergaard. “Meer dan het aantal stemmen op de grootste partij, VVD, bij de laatste verkiezingen. En 25% van het aantal kiesgerechtigden in 2010. Dit mag niet door de raad en het college genegeerd worden.” Onderaan dit bericht leest u als update  de tekst die Biezeveld sprak.

De raad behandelde vandaag ’technisch’ de vraag of het burgerinitiatief door mag naar de volgende ronde, dat wil zeggen: of het pleidooi voor uitstel besproken mag worden in de raadsvergadering van 14 oktober, waarin knopen doorgehakt moeten worden over mogelijke fusie van de gemeente Haren met Groningen, Hoogezand of Tynaarlo. Biezeveld vindt dat de verkiezingen zich bij uitstek lenen voor het thema herindeling. Hij wierp de kritiek, als zouden de verkiezingen hierdoor verworden tot een ‘one issue referendum’  verre van zich. “Alsof de toekomst van je gemeente niet one issue mag zijn”.

Raad unaniem

Biezeveld kan tevreden zijn, alle raadsfracties waren ervoor om het burgerinitiatief op de agenda van de ultieme vergadering van 14 oktober te zetten. Burgemeester J. Vlietstra zegde toe dat het zelfs wordt besproken voorafgaand aan de agendapunten die over de feitelijke herindeling gaan. Het zou dus kunnen gebeuren dat op 14 oktober door de raad wordt besloten om het besluit inderdaad uit te stellen, waardoor het inhoudelijke debat over fusie fa of nee die avond kan worden geschrapt. Wordt vervolgd.

 

Tekst G. Biezeveld tijdens de raadsvergadering ingesproken:

Toespraak in raadsvergadering d.d. 30 september 2013

 

Mevrouw de voorzitter, leden van de raad,

Het burgerinitiatiefvoorstel ‘Uitstel raadsbesluit herindeling Haren’ is eind augustus aan u aangeboden. Vanavond kan ik u zeggen dat 2410 inwoners en ondernemers, waaronder twee ereburgers van Haren, hebben getekend voor uitstel van het raadsbesluit over de herindeling tot juni 2014. Bijna 900 handtekeningen werden in 5 uur op de Kunst- en Cultuurmarkt  door inwoners van Haren gezet. Dit illustreert de opmerkelijk grote betrokken­heid onder de bevolking bij het onderwerp ‘herindeling’, die wij die middag hebben ervaren.

Voor alle duidelijkheid: 2410 is bijna een kwart van het aantal kiezers bij de raads­verkiezingen van 2010. Het aantal ondertekenaars overtreft ook het aantal stemmen dat de grootste politieke partij bij die verkiezingen heeft gekregen. Overigens is het werkelijke aantal inwoners en ondernemers dat uitstel wil, zonder twijfel groter. Lang niet iedereen binnen de gemeente is benaderd of bereikt.

 

Dat zoveel inwoners en ondernemers verontrust en bezorgd zijn, is geen wonder. De laatste jaren hebben zij veel meegemaakt met het gemeentebestuur. Maar het is voor hen onbegrijpelijk en niet acceptabel dat hun gemeenteraad zonder zorgvuldige voorbereiding en onderbouwing tussen nu en 1 december dreigt te beslissen dat na 200 jaar een einde komt aan het bestaan van de gemeente Haren. En dat alleen omdat het provinciaal bestuur van Groningen dit wil. De provincie heeft immers geen wettelijke bevoegdheid om uw Raad tot zo’n besluit te dwingen. Laat staan dat het bij uitblijven van een raadsbesluit binnen de eenzijdig gestelde, onmogelijk korte termijn – 5 maanden – zelf mag beslissen over de toekomst van Haren. Ook in Grenzeloos Gunnen staat dat de provincie dit niet kan (p. 63).

Dat Gedeputeerde Staten èn Provinciale Staten geen respect hebben voor de autonome positie van de gemeente Haren en voor het feit dat uw Raad primair gaat over de toekomst van de gemeente Haren, is verontrustend. Het handelen van het provinciaal bestuur van Groningen is niet alleen in strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Het is zelfs onrechtmatig, want evident in strijd met de wet.

 

Bij gemeentelijke herindeling hebben we het over een verbouwing van het Huis van Thorbecke. Dit bestaat uit meer dan de drie verdiepingen: gemeentelijk, provinciaal en rijksniveau. Minstens zo belangrijk is het fundament waarop dit huis is gebouwd: de medeverantwoordelijke burger. In de Grondwet kreeg de politicus de taak volksvertegen­woordiger te zijn en de democratie te ontwikkelen en, als het moet, te verdedigen.

Het Huis van Thorbecke brengt dan ook mee dat, zoals algemeen is aanvaard, gemeentelijke herindelingsprocessen van onderop gedragen moeten worden en burgers hierbij nadrukkelijk moeten worden betrokken.

Dat het provinciaal bestuur hieraan voorbijgaat door uw Raad en de inwoners hiervoor niet de tijd en de ruimte te bieden, is verontrustend. Dat uw Raad als vertegenwoordiger van de inwoners van Haren hieraan eveneens voorbij dreigt te gaan, is zo mogelijk nog verontrustender. De gemeente Haren is niet het exclusieve bezit is van het gemeentebestuur. Het is het huis van alle inwoners en ondernemers. Zij zijn trots op hun gemeente – tweemaal uitgeroepen tot de mooiste woongemeente van Nederland – en zij voelen zich hier thuis. De Raad en het College van b&w hebben tot taak namens hen en in hun aller belang – het algemeen belang – de huishouding van de gemeente te bestieren. Die opdracht strekt echter niet zo ver dat zij eenzijdig kunnen beschikken over de toekomst van het huis van de inwoners en ondernemers.

 

Tegen deze achtergrond is het burgerinitiatiefvoorstel opgesteld. Het bepleite uitstel stelt uw Raad in staat een besluit over de toekomst van de gemeente zorgvuldig voor te bereiden en op basis van voldoende informatie te onderbouwen, met gebruikmaking van kennis en kunde van inwoners en ondernemers. Alleen zo kan er het stevige draagvlak komen dat de wet vereist. Dat draagvlak is ook noodzakelijk voor herstel van vertrouwen van de burgers in hun huidige gemeente­bestuur. Een vertrouwen dat het nieuwe gemeentebestuur in de komende vier jaar hard nodig zal hebben. Herstel van vertrouwen begint zodra uw Raad zelf de verantwoorde­lijk­heid neemt voor het proces, waartoe onze open brief van 10 september u oproept.

 

De komende gemeenteraadsverkiezingen zijn het uitgelezen moment voor de politieke partijen om de burgers hun ideeën over de toekomst van de gemeente Haren goed onderbouwd voor te leggen en hiervoor steun te vragen. Het heeft er alle schijn van dat Gedeputeerde Staten en de meerderheid van de Provinciale Staten van Groningen de herindelingsoperatie met alle macht buiten de gemeenteraadsverkiezingen willen houden.

De indieners van het burgerinitiatiefvoorstel vragen, mede namens de vele inwoners en ondernemers die hen steunen, uw Raad met klem de provincie hierin niet te volgen. Geef alle kiesgerechtigde burgers een stem bij het bepalen van de toekomst van Haren – als onderdeel van een grotere gemeente binnen de provincie Groningen of de provincie Drenthe, of eventueel als zelfstandige gemeente die nauw samenwerkt met een of meer andere gemeenten, ingeval dit een toekomstbestendige mogelijkheid blijkt te zijn.

Wij weten dat er partijen binnen uw Raad zijn die dit afwijzen omdat de raadsverkiezingen dan een ‘referendum over one issue’ zouden worden. Voor hen roep ik de woorden van Auke van der Woud in herinnering: ‘Alsof de toekomst van je gemeente ‘one issue’ is. En sinds wanneer horen gemeenteraadsverkiezingen niet over de toekomst van iemands woonplaats te gaan?’

 

Tot slot overhandig  ik u, mevrouw de Voorzitter, namens alle ondertekenaars, de digitale en de schriftelijke petitie.

 

Dank u wel.

 

Gustaaf  Biezeveld