De krant die je leest van A tot Z
Maandag 15 Juni, 2026
Deze post is bekeken 152 keer.

maandag 05 mei 2014

Nieuws:

Haren in het rood door tegenvallers

Door: Redactie

De jaarrekening 2013 van de gemeente Haren laat een nadelig resultaat zien van € 765.000,-. Dit betekent een nadelig verschil van € 642.000,- ten opzichte van de bestuursrapportage 2013, welke op 28 oktober 2013 door de gemeenteraad werd vastgesteld. Dit resultaat is veelal te wijten aan externe factoren die tot onvoorziene kosten hebben geleid.

 

Deze externe factoren en daarmee onvoorziene kosten waren:

  • Een tekort van ruim € 200.000,- op de bijstandsverlening. Door de economische situatie hebben meer inwoners van de gemeente Haren een beroep moeten doen op een bijstandsuitkering, schulddienstverlening en bijzondere bijstand.
  • Een schadepost van ruim € 100.000,- als gevolg van de herfststormen.
  • Een verliesvoorziening van bijna € 200.000,- op de grondexploitatie Kooi/Hekman te Onnen.
  • Een incidentele last van ruim € 100.000,- als uitkomst van een controle door de Belastingdienst op de loonheffing over de jaren 2008 tot en met 2013.
  • Een nadelig resultaat van ruim € 200.000,- op riolen.
  • Een voorziening voor oud-medewerkers die nog zonder baan zijn en wel recht hebben op een WW-uitkering die de gemeente betaalt. Dit kostte in 2013 bijna

€ 200.000,-.

  • De werkgeversbijdrage aan de premie zorgverzekeringswet kostte ongeveer

€ 500.000,-.

Extra inkomsten en positieve maatregelen voorkomen nadelig resultaat niet

Vanwege het onvoorziene karakter en de rol van externe factoren kon het nadelig resultaat van € 765.000,- niet voorkomen worden, ondanks positieve financiële maatregelen en extra inkomsten. Deze extra inkomsten bestonden in 2013 uit de volgende posten:

  • Bijna € 400.000,- uit de Algemene Uitkering van het Rijk.
  • Ruim € 100.000,- uit het inzamelen van huisvuil.
  • Ruim € 300.000,- uit diverse onderdelen.

Geld stock

De positieve financiële maatregelen bestonden uit het behalen van de bezuinigingstaakstelling van drie miljoen euro in de periode 2010-2013, het groeien van de algemene reserve van € 0,7 miljoen naar € 1,9 miljoen, het terugbrengen van het zogenaamde risicoprofiel van de gemeente Haren en de sluitende begroting voor 2014. Ondanks deze maatregelen blijft het voor de nieuwe raads- en collegeperiode belangrijk de gemeente Haren financieel op de juiste koers te houden door sober financieel beleid te hanteren.

 

Inhoudelijk veel bereikt in 2013

Ondanks het tegenvallende resultaat op de jaarrekening 2013 is het college blij met wat er in 2013 is bereikt, zoals de herinrichting van de Vondellaan, de opening van brede school ‘De Octopus’ in Oosterhaar, de besluitvorming over de herhuisvesting van het Zernike College en de Sint Nicolaasschool, de oprichting van het Ondernemersfonds en de voorbereiding op de drie decentralisaties.

 

Jaarrekening versus bestuursrapportage

De jaarrekening 2013 geeft een beeld van de inkomsten en uitgaven van de gemeente Haren in het afgelopen jaar. Daarnaast geeft de rekening een beeld van de schulden en bezittingen van de gemeente Haren. Deze wordt behandeld in de raadsvergadering van 26 mei 2014. Na de vaststelling door de gemeenteraad wordt de jaarrekening doorgestuurd naar de provincie Groningen.

 

De bestuursrapportage is een tussenrapportage van het college aan de gemeenteraad over de uitvoering van de lopende programmabegroting.

In de bestuursrapportage 2013 werd het nadelig resultaat nog niet voorzien.

 

30 reacties

Simon zegt:

“Een verliesvoorziening van bijna € 200.000,- op de grondexploitatie Kooi/Hekman te Onnen” en “Een incidentele last van ruim € 100.000,- als uitkomst van een controle door de Belastingdienst op de loonheffing over de jaren 2008 tot en met 2013.”

Wat heeft dit te betekenen? Hoe kan dit?

zoiets zegt:

Ongekend…”Dit resultaat is veelal te wijten aan externe factoren die tot onvoorziene kosten hebben geleid.” Onze gemeente leeft dus onder een stolp. Bij aannames ervan uitgaan dat er geen externe invloeden zijn. Hoe triest wil je het hebben. “Haren in het rood door tegenvallers” moet zijn “Haren in het rood door opzettelijk dom gedrag…” Wat voor een rare (ambtenaren)processen spelen zich af in dat rare gemeentehuis…Ik weet zeker dat de politiek hier weinig mee te maken heeft..het zijn de ambtenaren..

Huub van 't Hek zegt:

@Allen
In twee maanden tijd een ombuiging van € 1.500.000,00? Politieke keuzes of ambtelijk onbenul? Politiek onbenul of ambtelijke keuzes? Door en door onbetrouwbaar, dat staat vast. Alle posten zijn te voorzien geweest. Hoe durf je dat onvoorzien te noemen?
Het nieuwe College van B&W heeft geen keus: schoon schip op de kortst mogelijke termijn. Alle werkelijke en denkbare verplichtingen voorlopig uitstellen. Geen nieuwe verplichtingen aangaan. Zeker niet gaan bouwen aan de Oosterweg.
Wat te denken van het volgende voorstel?
Stel vanuit de inwoners van Haren ondersteunende werkgroepen samen om de financiële en organisatorische problemen en vragen te analyseren en te beantwoorden. Vooral omdat het ambtelijk apparaat in deze meer dan tekort schiet.
Veel mensen zouden het een eer vinden om hiervoor te worden benaderd. De resultaten van de verschillende werkgroepen worden vervolgens aangeboden aan de Gemeenteraad. Opdat in de Gemeenteraad de best denkbare besluiten kunnen worden genomen. Opdat wij na ruim beraad en ampel onderzoek heel zeker weten dat er geen lijken meer in de kast zitten.
Een vraag: bestaat er zoiets als bestuursaansprakelijkheid voor elke vorm van politiek bestuurlijke nalatigheid? Omdat de gepubliceerde cijfers daar op zijn minst aan doen denken. Zie uw beargumenteerde beantwoording met belangstelling tegemoet.

Joke zegt:

Meneer Berends heeft het weer geflikt, een verlies maskeren tot na de verkiezingen!

Mag ik daarom de nieuwe wethouder van Financiën hierbij uitnodigen te antwoorden op mijn vragen

De Kooi
– waarom is een verliesvoorziening voor een grondexploitatieproject Kooi/Hekman te Onnen een “externe” oorzaak?
– waarom is dit verlies niet reeds gemeld in de BURAP in het najaar 2013?
– dit grondexploitatieproject loopt al enkele jaren en had in 2012 en 2011 ook al verlies, hoeveel is het verlies nu in zijn totaliteit?
– Hoeveel wordt nu geschat wat het totale verlies gaat worden?
– Is de betrokken ambtenaar aangesproken op zijn eerder afgegeven financiële ramingen? Hoe verklaart deze ambtenaar dhr. FK het grote verschil wat steeds opduikt?
– zijn er nog meer weggestopte rapporten uit lades te verwachten mbt dit project?

Riolen
– waarom is dit ook een “externe” oorzaak?
– betreft dit een nadelig resultaat waar ook indertijd dhr. Valkema, ten tijde van de jaarrekening 2012 voor waarschuwde?
– Waarom is dit niet gemeld tijdens de BURAP in najaar 2013? Wat is er zoal veranderd de afgelopen zes maanden?

Voorziening medewerkers
– waarom is dit ook een “externe” oorzaak?
– Waarom is dit niet gemeld tijdens de BURAP in najaar 2013? Wat is er zoal veranderd de afgelopen zes maanden?

Controle Belastingdienst
– Dit onderwerp was reeds door de accountant in 2011 aangemerkt als een zwak punt in de gemeentelijke financiële organisatie, en zou worden opgelost, aangepakt, waarom is dat nog steeds niet opgelost en goed geregeld?
– waarom is ook dit als “externe” oorzaak genoemd?, het is ook intern gerommel en een aanfluiting van de financiële afdeling vd gemeente?
– wat is nu de mening vd accountant omtrent de fiscale organisatie en administratie? Heeft hij in zijn oordeel een uitspraak gedaan over de tekortkomingen die weer in 2014 verliesrisico’s hebben?

Voor de journalist
Is dit perscommuniqué opgesteld door het oude of het nieuwe college? Ik ben benieuwd of u de nieuwe wethouder tot een andere toelichting kan verleiden!

Fred Vollebergh zegt:

Dag “zoiets”,

Je hebt op school niet echt opgelet bij de lessen Economie en maatschappijleer. Dan had je de oorzaken van eventueel tekorten bij een overheid beter kunnen plaatsen. Domme uitspraak dus…
(waar heb jij trouwens op gestemd??)

Inge zegt:

@joke

Die ambtenaar die is vast dezelfde als vh Haderaplein / gemeentehuis plan? Hoeveel verlies heeft deze ambtenaar de gemeente al “opgeleverd”?

De Groot zegt:

@ Joke: je volgt de lokale politiek erg goed, chapeau! Alleen was de wethouder financiën de afgelopen 4 jaar Theo Sieling en niet Theo Berends.

Daarnaast volgt men de cyclus als in elk jaar. Dat zou je toch ook moeten weten.

De Groot zegt:

@ Huub, Joke, Simon e.a.: via deze link vinden jullie vast de antwoorden: http://www.raadsnetharen.nl/raadsnet/agenda_3901/agendapunt/vaststelling-jaarstukken-2013_7444.html

Harm Jan Verweij zegt:

@ Huub van ’t Hek

Natuurlijk heb je gelijk en het zou mooi zijn als er inderdaad een grondig onderzoek gedaan zou worden naar de oorzaken van de organisatorische en financiële problemen. En het lijkt me inderdaad uiterst waarschijnlijk dat er op ambtelijk niveau grote fouten gemaakt zijn maar stel dat dit uit onderzoek ook daadwerkelijk blijkt: wat moeten dan de gevolgen zijn?

Ambtenaren kan je niet ontslaan, je kunt ze hooguit wegpromoveren zoals Eppo van Koldam een paar jaar terug, of je kan ze desnoods op non-actief zetten: tegen heel hoge kosten. Vervolgens heb je dan nieuwe ambtenaren nodig. En dan moet je mij eens vertellen, Huub, waar jij de goed opgeleide en zeer getalenteerde mensen wil vinden die bereid zijn om voor een relatief laag salaris gemeenteambtenaar te worden. Ik ken ze in ieder geval niet. En is dit niet de kern van het probleem, vraag ik me af: de gemeenten moeten gewoon de beschikking krijgen over de financiële middelen om goede mensen aan zich te binden. Daarnaast moeten gemeenten betrekkelijk eenvoudig overbodig geworden of incompetente ambtenaren kunnen ontslaan in plaats van ze noodgedwongen te herplaatsen binnen het apparaat op een functie waar ze geen enkele reële kwalificatie voor hebben. De gemeenten kunnen dan toegroeien naar bestuurlijke organisaties die veel kleiner zijn dan momenteel het geval is en die veel beter opgewassen zijn tegen de taken waar een gemeente voor staat. En, het kan niet anders: dit zou ook grote financiële besparingen opleveren en gekke noodsprongen als bestuurlijke herindelingen zijn dan ook ineens een stuk minder noodzakelijk.

Krijgen de gemeenten dergelijke financiële mogelijkheden en dergelijke bevoegdheden niet dan blijft alles zoals het nu is. Dan hoef je de oorzaak van de huidige problemen in Haren niet eens te onderzoeken en dan vallen we terug op onze aloude democratische traditie: het wegsturen van de formeel verantwoordelijke bestuurders, in de praktijk dus altijd leden van het College van B&W. En dan kunnen we op dit forum tevens de aloude traditie in stand houden van het klagen over de wachtgelden die ze meekrijgen.

Pieter Steenbergen zegt:

Allemaal goede redenen om snel met Haren Noord aan het bouwen te gaan.
Dat is trouwens ook de enige beïnvloedbare inkomstenbron in Haren.
Word een super mooie buurt!
Ik denk dat de meerderheid van de raad er deze maand mee in zal stemmen!

Paul van Weringh zegt:

Begint bij het basis rekenwerk Fred, meer opmaken dan binnen komt resulteert in een negatieve uitkomst.

in de regel zijn er 4 opties,
– meer geld vragen aan inwoners
– minder uitgeven aan voorzieningen
– extern geld aantrekken door verkopen van eigendommen
– geld lenen en het probleem is zeer tijdelijk verholpen

Misschien weet Haren de Krant hier een Poll van te maken?

zoiets zegt:

Ha ‘Fred’,
D66 en afgestudeerd econoom. Maar dat terzijde.Ik snap waardoor er tekorten kunnen ontstaan, maar ik snap niet dat een overheid(je)kan wegkomen door het af te doen als externe oorzaken. Die vermaledijde boze buitenwereld toch ook, het zou verboden moeten worden. Ik walg oprecht van de manier waarop dit persbericht is opgesteld en het tijdstip waarop het wordt gecommuniceerd.

Simon zegt:

@Fred Vollebergh, ik denk dat ik wel weet wat “zoiets” in de kern van zijn/haar betoog bedoelt: nl onverantwoord omspringen met gemeenschapsgeld in de afgelopen jaren door voorgaande Colleges. En zo zie ik dat ook.

Joke zegt:

@journalist

Elders op de site las ik een antwoord van Mevr. Lambeck. Dat is helaas slechts een antwoord op een deel van mijn vragen. Hoe zit het met de rest?

Thomas van de Moolen zegt:

Op pagina 103 van het jaarverslag van de gemeente Haren kwam ik de volgende tekst tegen:

Haderaplein
Aangezien er sprake is van een substantieel positief (verwacht) resultaat op deze grondexploitatie van € 1.950.000 in eindwaarde-termen, gaan wij bij de doorrekening van het weerstandsvermogen uit van een scenario met een tot € 0 verdampende winst, waardoor
de geraamde storting in de bestemmingsreserve Nieuw Raadhuis van € 1.950.000 niet gerealiseerd kan worden. In dat geval dient een groter deel van de kapitaallasten van het nieuwe raadhuis uit de reguliere exploitatie gedekt te worden. Uitgaande van de afschrijvingstermijn van het raadhuis van 50 jaar en rekening houdend met rente-effecten leidt dit tot een benodigd weerstandsvermogen van € 64.000.

begrijp ik het goed?
Betekent dit dat er een aanvullend verlies wordt verwacht van nog een EUR 1.950.000.
Niet dit jaar maar in de komende jaren op de beoogde winst uit de grond vh Haderaplein.
Bovenop het verlies wat al eerder tijdens de raadsenquete werd gemeld. In totaal bedraagt het verlies, zonder de rente dus al EUR 5 miljoen.

Het nieuwe gemeentepaleis blijkt nu weer een duurder financieel duur grapje te zijn.

Waarom wordt dit niet in het persbericht vermeld?

Simon zegt:

@Pieter Steenbergen, net zo mooi als DHE 3 zeker? Al het groen waarvan beloofd was dat het gespaard zou blijven, is gewoon weg. Betondorp geworden. Alles dicht op elkaar gebouwd. Houtwallen zijn meeverkocht met de kavels en grotendeels gekapt door de bewoners.

Simon zegt:

@Inge, deze ambtenaar is ook de projectleider voor DHE 5 en 6 in Haren-Noord. De financiële onderbouwing daarvan is steeds geheim gehouden. Ondanks een WOB-procedure die inmiddels zelfs al bij de rechtbank ligt. Deze ambtenaar mag wel eens goed tegen het licht gehouden worden…..

De Groot zegt:

@ Thomas: dat is het worst case scenario.

Simon zegt:

@Thomas van Moolen. Dit pleit ervoor om de bezem door het gemeentelijk ambtenarenapparaat te halen. Of ze zijn volstrekt incapabel of gewoon niet integer. Maar het resultaat is dat de schuldenlast van de gemeente Haren nog hoger is geworden. Er is onverantwoord met gemeenschapsgeld omgesprongen. Men heeft geld uitgegeven dat er niet was en ook niet gaat komen omdat het onderbouwd is met luchtkastelen. Het gemeentehuis en later de sportverplaatsing: men kan niet goed rekenen of men wil het niet omdat de uitkomsten niet in het eigen straatje passen? Wie het weet mag het zeggen.

Dit is overigens ook mede 1 van de bezwaren tegen DHE 5 en 6: weer diezelfde projectleider die zijn naam graag weer aan een grote klus wil hangen. De onderbouwing rammelt en als dit project ook mis gaat, dan hangt Haren een miljoenenverlies om de nek. Er is niet eens onderzoek naar woonbehoefte gedaan. Men maakt gewoon bouwrijp en hoopt dan dat de kopers over elkaar struikelen om maar een kavel of woning te bemachtigen. Maar dat dachten ze van Meerstad en Blauwe Stad ook….

Inge zegt:

Excuus, mevr Lambeck, ik heb me vergist.

Wie dan wel verantwoordelijk was blijft de vraag!

Paul van Weringh zegt:

De rekenkamer van de gemeente staat bekend om de zeer correcte uitvoering van haar taken. De ambtenaren hebben de integriteitsonderzoeken prima doorlopen. Ambtenaren die worden aangestuurd door wethouders die op hun beurt weer worden aangestuurd door de gemeenteraad en die dan weer op hun beurt zijn gekozen door de inwoners van Haren.

Natuurlijk was het niet verstandig te speculeren met gemeentegeld en uit te gaan van een fantastische grondexploitatie. Daar is Haren niet uniek in. Menig gemeente heeft daarmee gespeculeerd, zij het niet alle gemeentes.

Een gemeente is er niet voor te speculeren met gemeenschapsgeld, in de goede jaren was niemand bang voor dergelijke risico’s. Om dat nu op dit moment af te schilderen als incapabel of niet integer gaat natuurlijk veel te ver.

Administraties van grote bedrijven en gemeentes zijn zeer complex. Het is dan ook niet heel raar dat op een dergelijke bedrijfsvoering, bij steeds veranderende fiscale wetten, naheffingen komen. Naheffingen zijn meestal voorzien van rente en kosten. In de wet van grote getallen zijn naheffingen evenredig hoog.

Natuurlijk kun je niet alles voorzien. Ook accountants hebben vaak de uitdaging om alles kloppend te maken. Regelingen met vervoersmiddelen zijn onderhevig aan veranderende regelgevingen. Door een kleine aanpassing in een wet kunnen forse naheffingen de consequentie zijn.

Kreten als bestuursaansprakelijkheid zijn uitsluitend aan de orde als er strafrechtelijke feiten zijn aangetoond. Publicatiestukken voorzien nooit in de complete cijfers en zijn slechts een summiere samenvatting van het gehele dossier. Op basis van een publicatiestuk is het onmogelijk conclusies te trekken die veelvuldig op dit forum worden geuit.

Het is jammer dat mensen op dit forum, zonder enige dossierkennis en enig verstand van accountancy, exploitatie, bouw of enig ander aanverwant onderwerp, een zogenaamd “onderbouwde” mening hebben op basis van aannames en eigen hersenspinselen en daarmee proberen hun gelijk te halen zonder na te denken over de gevolgen voor de rest van de gemeente en haar inwoners. Niet voor niets heeft RvS alle zienswijzen afgewezen.

Wat me trouwens ten zeerste verbaast is het feit dat er werkelijk niemand een woord heeft gerept over het kappen van tientallen bomen, zeer grote bomen, vrachtwagens vol, naast pompstation Tinq, tegenover de Hortus. De locatie waar het Zernike komt.

Na een klein onderzoekje kom je er als snel achter dat er niemand tegenover of naast woont. Jammer dat dan de 60 strijders ineens geen strijd leveren voor het behoud van al dat schitterende groen dat nu als haardhout te koop ligt bij het pompstation.

Als het maar niet in je eigen achtertuin gaat plaatsvinden. Dan is alles goed.

Paula, heel veel succes met je schitterende uitdaging, dat zal je zeker nodig hebben. Ik ken je als zeer correcte persoon die afspraken nakomt. Sterk bestuurlijk. En dat is nu net wat deze gemeente nodig heeft.

Joopy zegt:

ach Paul, zolang er nog mensen zijn die denken dat wethouders ambtenaren zijn valt het toch wel mee in Haren, toch???
En, oja, ambtenaren wachtgeld hebben??
Waar zouden ze dat vandaan hebben??

Inge zegt:

Beste Paul
Jij kan misschien wat kennis hebben van computers maar van accountacy, financien en controle heb je geen verstand. Hou dus op met andere mensen te betichten dat ze geen kennis hebben, heb jij ook niet

De burgers van Haren weten
1 dat Haren weer verlies maakt als gevolg van intern gerommel en falend toezicht
2 dat Haren geen tijd en geld heeft voor luxe projecten

De Groot zegt:

@ Simon: alleen de raad besluit waar het geld heen gaat. Elke ambtenaar die dat op eigen gelegenheid doet zou direct de laan uit vliegen. Gelukkig.

Harm Jan Verweij zegt:

@Paul van Weringh

“Niet voor niets heeft RvS alle zienswijzen afgewezen.”

Ik heb me op dit forum bewust nooit uitgelaten over alles wat er mis is gegaan bij de bouwplannen voor Haren-Noord en ik zal dat ook nu niet doen. Wat ik wel onder de aandacht wil brengen is dat de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geen uitspraken doet of een besluit over bijvoorbeeld een betwist ruimtelijk plan door de politiek verantwoordelijken terecht is genomen. De rol van de afdeling bestuursrechtspraak de Raad van State gaat niet verder dan het toetsen van betwiste besluiten aan het bestuursrecht, met name de algemene wet bestuursrecht.

Als alle procedures correct zijn doorlopen dan is het aanvechten van een politiek besluit bij de Raad van State eigenlijk op voorhand kansloos, ongeacht of het een goed politiek besluit is geweest of niet en ongeacht of de zienswijzen van de bezwaarmakers al of niet terecht zijn, tenzij de bezwaarmakers zich weten te bedienen van bestuursrechtelijk relevante argumenten uiteraard.

Het stoort me dan ook bijzonder als een voor hen gunstige uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State door bestuurders of anderen vertaald wordt als ware het een soort schouderklopje van het hoogste bestuursrechtelijke orgaan in ons land dat men een wijs politiek besluit heeft genomen, alsof men het ultieme gelijk aan zijn zijde heeft gekregen. Dit laatste is na een uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State niet aan de orde.

Wel kent de Raad van State een geheel andere afdeling die zich bezig houdt met beleidsadvisering. Deze afdeling houdt zich onder andere bezig met het beoordelen van ontwerp wetsvoorstellen en daar spelen bestuurlijke beoordelingen wel degelijk een rol.

Stapopdeplaats zegt:

Kunnen we die Paul – met zijn Wikipediakennis – niet effe bannen? Hij was toch van de Gronloh-groep of whatever(met hun brainstorm sessies!), die de Harense gemeenschap een linke loer wilde draaien. Heeft elk gezag verloren, hoe hard hij ook zijn best doet…

Frans zegt:

Mee eens! En vervolgens ook nog de VVD in de steek laten, bah!

PjD zegt:

Kom het biertje binnenkort wel ff innen Paul.. (ach eigenlijk 2 want ze zijn goedkoper geworden)….

Paul van Weringh zegt:

Stapopdeplaats, je bent weer even vriendelijke als altijd. Lees even rustig het stuk onder de link: http://www.harenerweekblad.nl/paula-lambeck/

Jammer dat mensen echt denken dat het allemaal wel goed komt. Bouwen op het Haderaplein lijkt nog een theoretisch verdienmodel te kunnen zijn. Als dat nu de laatste strohalm is kun je wel nagaan wat er met veel voorzieningen gaat gebeuren de komende jaren. Hou alles tegen en de provincie zal ingrijpen. Heeft trouwens niet zoveel met Wikipedia te maken maar met het gebruiken van het gezonde verstand.

Fijn dat je er weer bij bent met inhoudsvolle informatie sopd! Iedereen die anders denkt over de invulling van ons dorp moet het zwijgen worden opgelegd en worden geband? Rare situatie hoor, vind je niet?

Paul van Weringh zegt:

In tijden dat alles duurder wordt en zelfs onbetaalbaar mag je blij zijn dat er iets goedkoper is geworden PJD. Dat we daarom nu direct maar het dubbele moeten opmaken? Daar is nou deze economie aan kapot gegaan P. Maar is prima hoor Ik kun EB de omzet ook wel hoor.

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.