Kievitsbloem, Haren enige plek ter wereld waar ie wit bloeit…

Er was de afgelopen twee maanden iets héél bijzonders aan de hand: in de polders Oosterland-Lappenvoort, bij Friescheveen, bloeide de wilde witte kievitsbloem. Het is de enige plek ter wereld is waar de uitstervende bloem alleen wit bloeit. Reden om de polder in te trekken.

 

Door Gonneke Bonting

 

“Ze zijn vroeg dit jaar”, zegt boswachter Bart Zwiers. Het is halverwege mei als we de polder in trekken. “Twee weken geleden bloeide hij al.” Met de terreinwagen van Natuurmonumenten reden we over de dijk langs de polder en we klauteren nu naar beneden. Er staan er zes kievitsbloemen, heeft Bart gezegd en hij loopt doelgericht op een paar in de grond geprikte bamboestokjes af.

“Vroeger waren er veel meer. Dat weten we omdat de redactie van het blad ‘De levende natuur’ honderd jaar geleden lezers de vraag stelde waar je de bloem kon vinden. Een lezer reageerde met de mededeling dat in deze polders duizenden kievitsbloemen stonden, allemaal wit. En dan te bedenken dat achtennegentig procent van alle kievitsbloemen paars is. De Rijksuniversiteit Groningen doet op dit moment onderzoek naar de oorzaak van alleen maar witte bloemen.”

 

Verongelukt

We lopen verder het weiland in en groeten een boer, die zijn land komt inspecteren. “Doordat het gebied in gebruik is als landbouwgrond, is de bloem bijna verdwenen”, zegt Bart. “Vroeger overstroomde het om de haverklap. De Drentse Aa stroomde door dit gebied. Dat wisselen van nat en droog is ideaal voor kievitsbloemen, maar niet voor veeteelt. Nu wordt hier voortdurend gepompt.” Toch vindt hij het niet de schuld van de boeren dat de bloem verdwijnt maar van de consument. Die maakt uiteindelijk de keuzes.

Nog een reden waarom de bloem het moeilijk heeft, is de vermindering van het aantal hommels. “Hommels zien in de kievitsbloem een soort stoplicht. Daar komen ze op af en daarmee zorgen ze voor de bevruchting en een langere levensduur van de bloem. Helaas verongelukt er nogal eens een hommel door het verkeer.”

 

Kraambed

We zijn bij het eerste stokje aangekomen. Er is geen bloem te zien. Na zes stokjes wordt Bart ongerust. “Ik maak me nu wel een beetje zorgen. Er zal toch niet iemand geweest zijn die ze heeft geplukt?”, zegt hij en belt een collega. Die stelt hem gerust met de mededeling dat je de plantjes na hun bloei bijna niet terugvindt. Daarvoor lijken ze teveel op gras.

We zijn dus te laat voor een actiefoto. “Op dit moment drogen de zaaddozen”, zegt Bart. “Als dat gebeurd is, komen deskundigen ze oogsten zodat we volgend jaar opnieuw witte kievitsbloemen kunnen zaaien. Ze bloeien eens in de twee, drie jaar. Natuurmonumenten probeert het aantal bloemen te laten toenemen maar je begrijpt dat dat erg moeilijk is.” Hij benadrukt om vooral nooit een wilde kievitsbloem te plukken.

Terwijl we teruglopen naar de auto, vertelt hij dat zeventigjarigen die hij kent foto’s hebben van hun moeder in het kraambed met op het nachtkastje een bosje wilde witte kievitsbloemen.