Harenaars verdacht van verduistering voor de rechter. Van naastenliefde naar betaalde liefde – lees meer…

Vandaag wordt de hele dag uitgetrokken voor de zaak tegen Harenaar Henk L. en zijn vrouw. Zij worden ervan verdacht in het totaal meer dan 900.000 te hebben verduisterd bij meerdere partijen met wie zij een vertrouwensrelatie hadden.

Update: De officier van justitie heeft tegen Henk L. en echtgenote een onvoorwaardelijke celstraf geëist van 22 maanden. Uitspraak 8 april 13.00 uur.

Haren

Eén van de benadeelden is de inmiddels overleden mevrouw Rosingh (98) uit Haren. Van haar bankrekening werd door het echtpaar volgens onderzoek tussen 2010 en 2013 ongeveer 290.000 euro overgeboekt naar eigen rekeningen of onduidelijke doelen. Dat kon L. doen omdat hij sinds 2009 gevolmachtigde was voor mevrouw Rosingh, die volgens haar huisarts niet meer wilsbekwaam was. L. zelf zegt dat haar korte termijn geheugen helemaal weg was, maar dat je met haar nog wel heldere gesprekken kon voeren. Daarmee betoogt hij dat hij zijn financiële handel en wandel met haar heeft kunnen overleggen en dat het haar instemming had. Ook al was zij door de rechtbank op 29 december 2009 wilsonbekwaam verklaard en was juist daarom Henk L. als haar gevolmachtigde benoemd. Henk L. zat vandaag niet in de rechtszaal als schuldbewuste verduisteraar, maar als een man die samen met zijn vrouw wil uitleggen dat hij niet veel fout heeft gedaan en dat hij het ooit had willen terugbetalen. “Niets met voorbedachte rade, maar er zijn wel dingen uit de hand gelopen”, zegt L. “We zijn geen graaiers”, zegt zijn vrouw.

Vragen

De drie rechters ondervragen op dit moment Henk L. en zijn vrouw intensief en minutieus over de manier waarop zij het vertrouwen van de vereenzaamde demente dame (ze leefde als een kluizenaar) hadden verworven. En over de manier waarop hun naastenliefde (waarmee het volgens hen begon) was omgeslagen in betaalde liefde. De relatie tussen de argwanende oude dame en de familie L. dateert al van veertig jaar geleden. Het was een vriendschapsrelatie, de dame werd door L’s kinderen als oud-tante gezien. Toen mevrouw Rosingh ouder werd stond Henk L. haar bij met hand- en spandiensten. En met zijn bedrijf was hij haar financieel adviseur en deed de belastingaangiftes tegen betaling. Deze naastenliefde begon steeds meer van hem en zijn gezin te vergen. Ze waren dag en nacht paraat en waren altijd oproepbaar. “In 2010 was ik overspannen en daar schrok zij erg van”, zegt Henk L. “Toen heb ik haar gezegd dat de druk te groot werd, maar dat we het misschien zouden kunnen oplossen door de zorg tegen betaling te gaan verlenen.” Pikant detail: L. had toen financiële problemen. Hiermee werd de naastenliefde tot betaalde liefde. Op zich kan dat, maar er zal dan een zakelijke overeenkomst moeten komen. De rechters vonden het erg vreemd dat die zakelijke overeenkomst feitelijk niet bestond. Slechts in het hoofd van Henk L. ontwikkelde zich een model waarin hij als volgt redeneerde:

1.Wij blijven paraat voor mevrouw Rosingh en begeleiden haar voor het tarief dat Icare ook hanteert voor begeleiding: 65,00 per uur.
2.Wij houden globaal bij welke uren wij zorg leveren en wat die zorg inhoudt.
3. Wij beschikken over een volmacht én de pinpas van de oude dame. Wegens privé financiële problemen gaan wij ons privéleven betalen met geld van mevrouw Rosingh. Dat vond ze goed (hoewel wilsonbekwaam) want ze wilde ons helpen met onze financiële zorgen. Bovendien zei ze wel eens: ‘Mijn geld is uw geld”. Dat geld was overigens in 2013 nagenoeg op.
4. Later (ooit) gaan we kijken welk bedrag ik uiteindelijk privé van haar rekening heb gehaald en dat verreken ik met de vergoeding voor de zorg die mijn vrouw en ik hebben geleverd. Wanneer dat ‘ooit’ is kon L. niet zeggen.
5. Met mijn bedrijf ben ik haar financieel adviseur en breng via facturen advieskosten in rekening á 80,00 euro per uur.

Feitelijk zag L. de bankrekening van de oude dame als een onbeperkt voorschot op de kosten van de zorg die hij ging leveren, later te verrekenen. Een fatale handelswijze.

In zijn nadeel spreekt…

In de rechtszaal verdedigde L. deze handelswijze met verve. Hij zegt beslist van plan geweest te zijn om ooit tot die verrekening te komen, als hem de volmacht maar niet was ontnomen in oktober 2013. In zijn nadeel spreekt echter dat de registratie van de geleverde zorg erg onprofessioneel was vastgelegd en door niemand te verifiëren was. In zijn nadeel spreekt dat hij zegt dat mevrouw Rosingh instemde met alle privé uitgaven voor vliegreizen, vakanties en eigen energienota’s, alsmede de aanschaf van een auto (5000 euro) voor de kinderen, alsmede met de schenkingen van telkens 2000 euro aan de kinderen. Hoe kan een wilsonbekwame, dementerende dame, instemmen met deze uitgaven? In zijn nadeel spreekt dat L. van plan was de bankafschriften te gebruiken voor het maken van de verrekeningssommen. De rechtbank vraagt zich af of aan een afschrijving van een bouwmarkt is te zien of dat kosten waren die te maken hadden met de zorg voor mevrouw Rosingh of met privéklussen van L. In zijn nadeel spreekt dat met de pinpas steeds meer uitgaven werden gedaan en dat die jaarlijks wel 10.000euro  hoger waren dan mevrouw Rosingh in haar goede tijd ooit had gedaan. Ze was zuinig (als het koud was liet zij het gasfornuis ’s nachts aan, dat was volgens haar goedkoper dan de verwarming hoger zetten).

Vooropgezet doel of te goeder trouw?

De vraag die de rechtbank nu moet beantwoorden is of Henk L. en zijn vrouw met een vooropgezet doel de demente dame bijna 300.000 euro hebben afgetroggeld of dat zij met de beste bedoelingen hebben gehandeld en slechts gebruik hebben gemaakt van het aanbod van de dame om de familie bij te staan in de financiële problemen.

Henk L. verklaarde vanochtend dat hij er van uit ging dat hij na de eindafrekening misschien zou blijven zitten met een schuld aan mevrouw Rosingh, maar dat die dan als gift in de boeken weggeschreven zou kunnen worden. Als mevrouw Rosingh wilsbekwaam was geweest kon hij met deze lezing misschien wegkomen. Maar nu hij handelde als gevolmachtigde, die vervolgens zichzelf en zijn kinderen schenkingen toebedeelde (‘dat mocht volgens de volmacht’ zegt Henk L.) komt zijn handelswijze in de buurt van de verduistering waarvoor hij en zijn vrouw nu terechtstaan.

Buren roken onraad

De zaak kwam aan het licht doordat buurtgenoten de politie waarschuwden. Zij ontdekten bewijzen van privé-aankopen van de hulpverleners en zelfs ontdekten zij bewijzen voor een geldlening die mevrouw Rosingh zou hebben aangevraagd met haar dure woning als onderpand. De Botanicuslaan, waar dit drama zich voltrok, was vandaag in de rechtszaal ruim vertegenwoordigd. Buurtgenoten betwisten in de wandelgangen dat Henk L. en zijn vrouw goede zorg leverden. “We zagen ze bitter weinig”, zeggen zij. “En hun zoon kwam een lekkende radiator repareren met leukoplast.”  Zij schetsen het beeld van een dame die verkommerde en aan haar lot werd overgelaten door de hulpverleners, vermomd als vrienden. Ook zijn er mensen die deze zaak in een bredere context willen zien. Het echtpaar L. moest zich vandaag namelijk ook verantwoorden voor financiële onduidelijkheden ter grootte van 500.000 euro in hun rol als enig bestuursleden van de Johan Dröge Stichting. En in het testament van mevrouw Rosing zou die stichting als begunstigde hebben gestaan. Voorts zou L. zich ook al in een vergelijkbare positie hebben willen wringen bij andere welgestelde doch kwetsbare ouderen. Als zou blijken dat er sprake is van een patroon, dan zou L. dus een verduisteraar kunnen zijn. Maar is hij dat echt?

Als je zijn handel louter beoordeelt in de kwestie van mevrouw Rosingh, dan zou je nog kunnen zeggen dat hij als familievriend oprecht begon uit naastenliefde en dat hij ten tijde van eigen financiële problemen ongewild is afgegleden naar schimmige praktijken met andermans geld. Zichzelf zand in de ogen strooiend dat hij ‘het later allemaal wel zou verrekenen’. Echter, als de politie niet was ingelicht, was dat moment van ‘ooit’ misschien nooit gekomen. En had wellicht nooit iemand kritische vragen gesteld. Want de oude dame had geen familie of kinderen. In 2015 is zij overleden. In deze zaak wordt 800.000 teruggevorderd van Henk L. uit Haren.

De rechter oordele. Op dit moment (15.00 uur) houdt de advocaat van L. zijn pleidooi en de officier van justitie zijn requisitoir. Uitspraak naar verwachting 8 april. In Haren de Krant van april méér.