Raad heeft gesproken, bal ligt nu bij Patrick Brouns (gedeputeerde) – lees meer

Haren blijft zelfstandig. Gisteravond heeft de raad in een meerderheid van tien tegen zeven zetels gekozen voor het behoud van haar zelfstandigheid. De fracties die vóór stemden hebben keer op keer laten weten zich te realiseren dat de zelfstandigheid een prijskaartje heeft, maar dat die prijs betaalbaar en verantwoord is. De fracties die tegen stemden hebben keer op keer laten weten dat de zelfstandigheid te kostbaar zal worden door stijgende lasten en pijnlijke bezuinigingen.

Voor zelfstandigheid stemden: CDA, D66, GVH (10 zetels)
Voor fusie met Groningen/Ten Boer stemden: VVD, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie (7 zetels)

Sfeer en welbespraakte insprekers
De raadsvergadering begon om 19.30 uur en de overvolle publieke tribune speelde de voorstanders van zelfstandigheid in de kaart. Burgers voelen zich betrokken was het statement van de aanwezigen, die overigens in meerderheid zelfstandig wensen te blijven. Die betrokken burgers kunnen ook hun mening onder woorden brengen, dat werd duidelijk door vijf welbespraakte insprekers. Vier daarvan hielden een vurig pleidooi voor zelfstandig Haren. Hetzij in de vorm van een sprookje over een grote sterke man die zijn kleine buurmeisje dwong tot een huwelijk met allerlei beloften. Het liep slecht met haar af. Hetzij in de vorm van een zakelijk en financieel betoog, waarin korte metten werd gemaakt met de financiële rapporten van o.a. Deloitte. Het was accountant Eugene Stokker, die in scherpe woorden betoogde dat er bewust twijfels worden gezaaid over een slecht weerstandsvermogen en hoge schuldenpositie van Haren, terwijl je de feiten ook heel anders kunt interpreteren. Abush Termaat van de jongerenraad deed de meest volwassen oproep aan de raad en het publiek: wat er ook wordt gekozen, ga er vervolgens honderd procent achter staan. En hij kreeg applaus voor zijn one-liner: “Vanavond wordt het een historische ontsnapping of sterven in het harnas.”

Globale stellingnames
De raad ging vervolgens (fractie na fractie) haar visie toelichten en deed dat voor het oog volgens een blauwdruk. Geen enkele fractie, op de VVD na, sprak teksten die afwijken van voorgaande vergaderingen. Het rapport Beter Haren (zelfstandigheid kán) werd door VVD, PvdA, CU en GL aangegrepen als het bewijs dat Haren het juist niet kan. Men vond het in de woorden van Hans Sietsma (GL) vooral een stuk met wensdromen. Teveel open eindjes, teveel onzekerheden. Het rapport Herindeling (Hayo Apotheker) werd door D66, GVH en CDA aangegrepen als bewijs dat fusie vooral in het belang is voor de bestuurders van Groningen, die opeens stijgen naar de vijfde positie op de ranglijst van grote gemeenten. Het extra rapport (second opinion) dat B&A op verzoek van de provincie schreef en waarin de Harense ambities als onhaalbaar werden geschetst, lijkt het laatste zetje te hebben gegeven aan de VVD. Die had al sterke twijfels aan de haalbaarheid van zelfstandig Haren, maar ging het afgelopen weekend definitief om. De VVD was voorstander van zelfstandig Haren en werd nu voorstander van herindeling, vooral om financiële redenen.

Quotes
Reeds om 22.00 uur konden de degens weer in de scheden worden gestoken. Wethouder Michiel Verbeek had nog wat praktische vragen beantwoord en de fracties hebben in twee termijnen gesproken. Het publiek reageerde hoorbaar met hoongelach toen Ietje Jacobs van de VVD voorspiegelde dat na fusie misschien gratis parkeren kan worden binnengehaald. Hans Sietsma (GL) is naast idealist ook een purist en verzocht de burgemeester in te grijpen bij zoveel rumoer op de tribune en had direct het benodigde artikel in de gemeentewet paraat. Lammie Schuiling (PvdA) zei dat zij een Haren wenst zonder uitgeklede voorzieningen: “Het plan Beter Haren overtuigt mij niet dat dit mogelijk is zonder fusie”. Gegniffel op de tribune toen zij aanvulde: “We willen een groen Haren, maar willen we ook dat we door het onkruid op de fietspaden moeten rijden? Is dat wat we met groen bedoelen?” Zij betoogde dat burgerparticipatie meer is dan burgers laten meepraten.”Het vraagt een cultuurverandering bij de gemeente en dat kost veel tijd en geld.” Mathilde Stiekema (CDA) was poëtisch: “We gaan allemaal heel graag naar de metropool Groningen om te winkelen, uit te gaan en te werken. Maar thuiskomen in onze eigen Groene Parel is het mooist.” De fracties van D66 en GVH memoreerden fijntjes dat Haren in financiële moeilijkheden is gekomen door beleid in het verleden van de partijen die nu op fusie aansturen, zoals GL, PvdA en CU.

Stemming 10-7
Rond 22.15 uur werd de hamvraag in stemming gebracht. De uitkomst was voorspelbaar en was door onze krant eerder deze week al voorspeld. Dat had iedereen gekund. Maar lastiger wordt nu de vraag wat gedeputeerde Patrick Brouns gaat doen. Reeds gisteravond stelden we hem deze vraag. Hij houdt de kaarten nog tegen de borst en wil niet zeggen of hij het raadsbesluit naast zich neer zal leggen. Hij zegt: “Ik wacht eerst de raadsvergaderingen in Ten Boer en Groningen af. Ik snap de worsteling van Haren. De keuze tussen herindeling en voorzieningen schrappen en belasting verhogen.” In deze zin zit nog eens een waarschuwing aan het adres van Haren. ‘Voorzieningen schrappen en belasting verhogen’ zijn gevoelige snaren in de Harense gemeenschap. Brouns zegt dat de provincie op 28 juni een standpunt zal innemen. Hij bedoelt dat dan wordt beslist of het Harense besluit wordt gerespecteerd of dat er dringende redenen zijn dit besluit te ‘overrulen’. In dat laatste geval wordt aan de minister geadviseerd om een gedwongen fusie uit te voeren. Ten slotte komt dan de Tweede Kamer aan het woord.

Leuke moties
Gisteravond waren er nog drie interessante moties ter tafel. Eerst wilde GroenLinks dat de raad zich zou uitspreken tegen het plan van enkele particulieren om een fonds in het leven te roepen voor de werving van geld om de zelfstandigheid mogelijk te maken. Hans Sietsma en de mede-indieners vinden dit een ongezonde inmenging van burgers die met de portemonnee stemmen. De motie haalde het niet. Dan was er de motie van de oppositie om voorlopig wethouder Paula Lambeck niet te vervangen. Op zijn minst totdat duidelijk is of de provincie een fusie gaat afdwingen (in dat geval zou de coalitie in zijn ogen tóch vallen). De motie haalde het niet. Ten slotte was er de motie van D66, GVH en CDA waarin een plan wordt aangekondigd om de komende zeven jaar in ieder geval bijna 2 miljoen te bezuinigen in plaats van 1 miljoen (Beter Haren). Onder het motto: zeven jaar pijn lijden, maar dan ook gezond verder kunnen. Deze motie haalde het wél. D66 zal spoedig met een voorstel komen waar de twee miljoen ‘gehaald’ zou moeten worden.

Epiloog
De raadsvergadering was een formaliteit. De democratie optima forma, inclusief een volle publieke tribune en fervente insprekers. Als het een wedstrijd zou zijn, dan hebben de voorstanders van zelfstandigheid gewonnen, maar namen de tegenstanders hun verlies sportief en met een glimlach op. Hans Sietsma (GL) is niet moedeloos, want hij acht de kans reëel dat de provincie ingrijpt met een gedwongen fusie. dat zei hij tot twee keer toe en het klonk als een stip aan de horizon voor de oppositie plus VVD. De winnaars waren D66, GVH en CDA, maar zij juichten niet te uitbundig, omdat ook zij niet geheel zeker zijn van de zaak. Zoals een voetballer die na het scoren even naar de grensrechter kijkt of hij niet buitenspel stond. Zo kijkt nu iedereen naar Patrick Brouns om te zien hoe zijn vlag erbij hangt. Op 28 juni zal dat duidelijk worden.