De krant die je leest van A tot Z
Donderdag 28 Mei, 2026
Deze post is bekeken 224 keer.

zondag 02 oktober 2016

Nieuws:

Opinie: Wat is bestuurskracht?

Door: Redactie

Door René Valkema, Haren

Wat is nu eigenlijk bestuurskracht?
In de hele discussie over herindeling is bestuurskracht een belangrijk thema. Laten we deze daarom eens nader onder de loep nemen.

Gemeenten zijn bestuurskrachtig als zij in staat zijn hun maatschappelijke opgaven op te pakken en wettelijke taken adequaat te vervullen waarbij recht wordt gedaan aan en in het belang van hun maatschappelijke omgeving wordt gehandeld. Het gaat om de volgende elementen:
-Zij zijn voldoende bestuurskrachtig (met bestuurders met de juiste kwaliteiten) als het gaat om bestuurlijke sturing te geven aan besluitvorming over, uitvoering van en verantwoording over beleid zonder daarbij al te veel afhankelijk te zijn van samenwerkingsverbanden;
-Zij beschikken over een ambtelijke organisatie die voldoende robuust is en die in staat is taken en verantwoordelijkheden adequaat en op een professionele wijze uit te oefenen. De organisatie van de nieuwe gemeente is in personele zin minder kwetsbaar en heeft een versterkte positie op de arbeidsmarkt;
-Zij zijn in staat een goede bijdrage te leveren aan de oplossing van maatschappelijke opgaven en taken die in de regio aan de orde zijn;
-Zij kunnen de regierol oppakken naar medeoverheden en maatschappelijke partners; en
-Het financieel perspectief van de gemeente. 

Haren heeft in de afgelopen jaren heel wat onderzoeken laten doen. Zuiderlicht, Beerenschot, B&A en Deloitte schetsen allen een beeld van de gemeente als:
-Zwakke financiële positie,
-Onvoldoende capaciteit op veel onderdelen als gevolg van bezuinigingen,
-Geen ruimte voor beleidsontwikkeling,
-Kwetsbare ambtelijke organisatie op veel gebieden,
-De geleverde kwaliteit is minimaal of onvoldoende,
-Er wordt weinig geïnvesteerd in kennis,
-Gebrek aan specialistische kennis
-En als gevolg daarvan een hoge inhuur van personeel.

Overall conclusie: ‘Volledige zelfstandigheid zonder enige vorm van vergaande ambtelijke samenwerking is niet meer realistisch’. Zuiderlicht (2012) noemt een ‘matrix model als mogelijkheid om verschillende taakgebieden met verschillende gemeenten op te lossen door integraal (samengaan) van ambtelijke organisatie’. Zuiderlicht schrijft in 2014: ‘De nu uitgevoerde SWOT analyse bevestigt de bevindingen van de SWOT 2012. Maar de situatie is er nog niet beter op geworden. De werkdruk in de organisatie is erg groot. Steeds vaker en steeds meer wordt een beroep gedaan op extra kennis, capaciteit en budget om alle taken goed te blijven uitvoeren. Er is steeds minder ruimte om te manoeuvreren in taken en activiteiten’ Anno 2016 staat Haren er op deze punten beslist niet beter voor (concludeert B&A).

In 2013 vond de meerderheid in de gemeenteraad van Haren (met uitzondering van GVH) dat op grond van deze zwakheden herindelen de enige optie was. Verregaande ambtelijke samenwerking werd vanwege de democratische legitimiteit niet opportuun geacht. In januari 2015 vond de gemeenteraad (V11-T6) dat de uitkomsten ‘large scale intervention’ en het oplossen van deze knelpunten een herindeling met Tynaarlo het meest voor de hand lag. De oppositie was het eens met herindelen, maar koos voor Groningen en Ten Boer.

Uitgevoerd onderzoek door Toonen (1998) en Valkema (2008) onder gemeenten naar de redenen voor verregaande ambtelijke samenwerking of herindeling toont aan dat de belangrijkste redenen zijn:
-Verminderen kwetsbaarheid ambtelijke organisatie (veel eenpitters);
-Versterken kwaliteit van de ambtenaren;
-Professionaliseren van de ambtenaren;
-Verruimen specialistische kennis;
-Verbeteren van kwaliteit van producten en processen.

Precies de punten waarop Haren in de genoemde rapporten (zie hiervoor) onvoldoende of zwak scoort. Voldoende redenen dus voor Haren, om naar analogie van wat andere gemeenten realistisch achten, te kiezen voor herindeling.
87% van de gemeenten kleiner dan 20.000 inwoners wil of ambtelijk fuseren of herindelen om voor bovenstaande knelpunten oplossingen te vinden. Haren vormt daarin (gezien de rapporten van Berenschot, B&A, Deloitte en het sterkte zwakte onderzoek van Bureau Zuiderlicht) geen uitzondering.

Het is ook precies de reden waarom tussen 2007 en 2020 het aantal gemeenten onder de 20.000 inwoners daalt van 189 (in 2007) naar 122 (in 2016) en naar circa 100 in 2020. Die trend zet zich in de komende jaren door. Naar verwachting in 2025 nog 50 gemeenten onder de 20.000 en in 2030 is geen enkele gemeente dan kleiner dan 20.000 inwoners.

Laten we de vijf elementen van bestuurskracht nog eens beoordelen en van een weging voorzien:

Haren kan niet zonder verregaande ambtelijke samenwerking om de geconstateerde knelpunten op te lossen. Daarbij constateert B&A dat: ‘De buurgemeenten van Haren zijn op één na geen voorstander van een zelfstandig Haren.(…)
Ook de wens van de gemeente Haren om in de toekomst nauwer samen te werken met andere gemeenten in intergemeentelijk verband (…) vindt weinig ondersteuning’
Onlangs zijn 16 FTE in de ambtelijke organisatie vertrokken. Daarmee komt de organisatie onder nog grotere druk te staan.
De ambtelijke organisatie is onvoldoende robuust, zij is kwetsbaar, mist specialistische kennis en blijft in kwalitatieve zin achter gevraagde kennis bij de toename van complexe taken. ‘Wettelijke taken worden door de gemeente Haren naar behoren uitgevoerd maar in toenemende mate is sprake van de noodzaak tot herprioritering van taken en activiteiten ten einde wettelijke taken goed te kunnen blijven uitvoeren. Meer uitvoering ten koste van de kwaliteit van beleid’. Vergunningverlening vindt in de vakantieperiode niet plaats. Uitbreiding van een schoollokaal wordt uitgesteld vanwege vakantie van de ambtenaar. Klachten worden niet beantwoord. Om maar een paar realistische voorbeelden te noemen.
Haren doet mee in de regio Groningen Assen. Op onderdelen lukt het Haren om zaken te verbinden (Stationsgebied). ‘Maar Haren heeft over het algemeen relatief weinig invloed of macht om eigen accenten aan te brengen in termen van inhoud, kwaliteit en kosten’. ‘Het commitment van Haren aan het regionaal belang en de regionale opgave is daarmee beperkt. Dit leidt op momenten tot de perceptie bij partners van een ‘arrogante’ gemeente.
Van Haren als regisseur is nauwelijks nog sprake. Haren is de afgelopen jaren nauwelijks zelf in staat geweest om overtuigend aan te tonen dat ze als zelfstandige gemeente bestaansrecht heeft. ‘De gemeente trekt zich op een aantal opgaven ook terug uit de regionale aanpak, zoals bij de decentralisaties. Uit de interviews blijkt dat de gemeente Haren tevens weinig ambtelijke capaciteit heeft om aan alle regionale tafels deel te nemen. Haren wordt mede daardoor vertegenwoordigd in clusters, overigens conform afspraken, zoals binnen de cluster Groningen, Ten Boer, Haren’.
Het financieel perspectief wordt door de onderzoeksbureaus gekenmerkt als ‘ZWAK’. Dat is een feit!
Conclusie:
Op de elementen van bestuurskracht kent Haren knelpunten, kwetsbaarheden en is zij aantoonbaar onvoldoende in staat ZELF uitvoering te geven aan ontwikkelen van nieuwe beleid en de taakuitoefening staat onder druk.
De geconstateerde knelpunten zijn voor veel gemeenten in Nederland kleiner dan 20.000 inwoners voldoende reden om te kiezen voor herindeling. De situatie in Haren is niet anders.
De combinatie van beperkte budgetruimte om knelpunten in de organisatie op te lossen, capaciteit te kunnen invullen en kwaliteit te blijven leveren maakt de situatie in Haren op korte termijn moeilijk oplosbaar. De noodzakelijke uitbreiding van FTE om alle taken te blijven invullen staat nog meer onder druk door de aangekondigde bezuinigingen.
Haren heeft zowel in 2013 als in 2015 (januari) gekozen om te gaan herindelen om de genoemde knelpunten op te lossen. Alleen in december 2015 en bevestigd in juni 2016 koos Haren voor zelfstandigheid. Realistisch? Nee, dat niet.

Haren kan alleen zelfstandig blijven door volledige ambtelijke fusie met een andere gemeente. Die ambtelijke fusie is noodzaak om de hiervoor genoemde knelpunten op te lossen. Dat had gekund met de gemeente Tynaarlo. Thans staan er geen andere gemeenten te wachten op Haren om de ambtelijke organisatie van Haren te versterken door een volledige ambtelijke fusie. Er blijven twee gemeenten over en dat zijn Groningen en Ten Boer die een ambtelijke fusie willen. Zij gaan echter nog een stap verder dan Haren wil: een bestuurlijke fusie. Dat is niets anders dan een wens te gaan HERINDELEN (bestuurlijk en ambtelijk samen)
Haren bewijst zichzelf, haar inwoners en de ambtenaren een dienst door mee te doen.
De weg van zelfstandigheid is een doodlopende weg de onzekere toekomst in.

René Valkema

20 reacties

Obelix zegt:

Leuk verhaal een rapportjes, noem eens 1 of 2 voorbeelden van de bewooner in Haren die te kort is gedaan in Haren door de gemeente.
Dit verhaal gaat misschien op voor een Stad met groote nieuwbouw projecten, maar een Dorp gaat het anders.

In Groningen heb je lange wacht tijden, alleen al voor Passpoort moet je middagje uit trekken. Dan nog maar te zwijgen over ander wachtijden in de thuiszorg.

Nee be heel te vreden over hoe dat in Haren gaat en wil dat zo houden.

Peter zegt:

@rene valkema, uitstekende analyse wat mij betreft!

Henk zegt:

Een analyse die vooral heel duidelijk is.
Desondanks meent wethouder Verbeek dat Haren zelfstandig verder kan. Hij wordt daarbij ondersteund door de coalitiepartijen en 2 van de 3 overige collegeleden. Het ene collegelid dat er anders over denkt is de burgemeester.
Grappig detail is dat D66 in haar verkiezingsprogramma heel duidelijk stelt dat een zelfstandig Haren uitgesloten is.

Bij een fusie met Groningen en Ten Boer zal GVH verdwijnen. De raadsleden van D66 zijn in een drietal gevallen al aardig op leeftijd en dus zal hun rol op het politieke vlak ook uitgespeeld zijn. Zou dat de reden zijn dat men zo krampachtig aan zelfstandigheid vasthoudt?

Zelfstandig Haren mag van mij, maar ik ben bang dat in het spoor naar zelfstandigheid te veel hobbels en kuilen zitten.
College, zet de deur naar Groningen en Ten Boer weer open en ga praten in het belang van Haren, Noordlaren, Glimmen, Onnen en Essen.

h. vos zegt:

Bron : Artikel Binnenlands bestuur ,
Yolanda de Koster 17 apr 2015

Louter negatieve effecten bij herindeling

Gemeentelijke opschaling brengt vrijwel louter alleen negatieve effecten met zich mee. De politieke en actieve (maatschappelijke) betrokkenheid van burgers en het contact tussen burgers en politici neemt na een herindeling af. En hoe groter de gemeente, hoe ontevredener de burgers zijn over de bestuurlijke prestaties. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van bijzonder hoogleraar bestuurkunde Bas Denters UT) en uit een metastudie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Opnieuw komt uit onderzoek naar voren dat gemeentelijke opschaling negatieve effecten met zich meebrengt. De politieke en actieve (maatschappelijke) betrokkenheid van burgers en het contact tussen burgers en politici neemt na een herindeling af. En hoe groter de gemeente, hoe ontevredener de burgers zijn over de bestuurlijke prestaties.

Effecten schaalvergroting

Dit zijn enkele hoofdconclusies uit een grootschalig onderzoek naar de effecten van schaalvergroting op het openbaar bestuur in Denemarken, Nederland, Noorwegen en Zwitserland. De tevredenheid onder burgers is het grootst in Zwitserland: het land met de kleinste gemeenten. Bas Denters – bijzonder hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Twente en een van de onderzoekers – deelde een aantal conclusies vrijdag op het symposium Lokale autonomie onder druk? van het Kenniswetwerk Lokaal13.

Goede maat

Europees bezien is het Nederlandse lokale bestuur ‘redelijk grootschalig’, stelde Denters. Europese gemeenten hebben een gemiddeld inwonersaantal van 5.000; beduidend minder dan de gemiddelde Nederlandse gemeente. Toch wordt er nog altijd discussie gevoerd over de goede maat voor Nederlandse gemeenten.

Vraagtekens

Volgens Pepijn van Houwelingen, wetenschappelijk medewerker van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), moeten vraagtekens worden geplaatst bij de wenselijkheid tot verdere opschaling van gemeenten. Naarmate de omvang van het lokaal bestuur groter wordt, neemt de (lokale) politieke participatie af, zo concludeert hij op basis van een metastudie, opkomstcijfers, het nationaal kiezersonderzoek en interviews. Een omvang van ongeveer tienduizend inwoners lijkt voor veel vormen van politieke participatie een optimale omvang van het lokaal bestuur te zijn, stelt Van Houwelingen op basis van zijn bevindingen. Onderzoek wijst ook uit dat herindeling niet tot kostenbesparing leidt.

h. vos zegt:

Het als reactie door mij geplaatste bovenstaande artikel geeft maar weer eens aan dat schaalvergroting ook grote negatieve gevolgen kan hebben, en dat beweerde voordelen van schaalvergroting lang niet altijd werkelijkheid worden.

zuchtje zegt:

Hé René, misschien dat je eens de politiek in moet gaan. 🙂 je stukjes zijn bijzonder inspirerend, en ik heb de indruk dat iedereen ze leest!

Je stukjes hebben diepgang, en geven een verfrissende kijk op de wereld van nu, hoor. Je beschrijft dingen door een hele andere bril, en maakt mij werkelijk een stuk bewuster van…. (in dit geval) hoe het precies zit met het woordje “bestuurskracht”. Héél verhelderend.

Misschien dat je het zelfs best goed zou doen in de provinciale, of zelfs landelijke politiek, want met je stukjes die af en toe hier verschijnen raar je gewoon een héél gevoelige snaar! Echt waar!

Als het toch niet een politieke cariëre wordt, bijvoorbeeld omdat veel mensen misschien jouw stukjes niet weten te waarderen, is het misschien wel een idee om bijvoorbeeld een boek te schrijven, of zo.

Nogmaals, ik geniet steeds weer van je mooie verwoordingen, enzo. Dit mag best wel eens gezegd worden!

Repelsteeltje zegt:

Nee maar, het orakel van Maarten Luther zaliger manifesteert zich weer. Nu om uit eigen werk te citeren.
Een ‘has-been’ tot wie de realiteit maar niet door wil dringen. Je zou er medelijden mee krijgen…

Ben zegt:

@Rene Valkema
Vele woorden tot op heden, u gaat steeds voorbij aan wat de voordelen voor de inwoners van Haren zijn.
Huidige Haren is zo groot als een druppel als u het stelt. Een druppel in de nieuwe gemeente als het gaat om inwoners waarbij u voorbij gaat aan de naar verhouding hele grote bijdragen als het gaat om financiele draagkracht oppervlakte, landelijke uitsraling.

Graag verneem ik dan ook , en denk met mij velen, wat de voordelen voor de inwonners van de gemeente Haren zijn?

Ben zegt:

@ Rene Valkema,

U geeft uw mening, hierbij mijn zienswijze herindelingsontwerp Groningen, Haren, Ten Boer is:

Haren kan niet bij Groningen en Ten Boer gevoegd worden, want:
A. Het herindelingsontwerp voldoet niet aan de vijf criteria uit de wet arhi/beleidskader juli 2013;
B. Het herindelingsontwerp voldoet niet aan de criteria voor een lichte samenvoeging, uit het aanvullend beleidskader van juni 2015;
C. Het herindelingsontwerp voldoet niet aan de aanvullende Provinciale criteria.
D. Herindeling zal leiden tot een structuur die niet veel verschilt van hetgeen nu van toepassing is terwijl de afstand tussen burgers, doelgroep en bestuur vergroot wordt middel tussenlagen zoals we dat zien in te grote steden.

Motivering van mijn zienswijze:
A. Het beleidskader bij de wet arhi, dd juli 2013, stelt de volgende criteria aan een herindeling:
1. bestuurskracht: de nieuw te vormen gemeente moet in staat zijn haar maatschappelijke opgaven op te pakken en wettelijke taken adequaat te vervullen, waarbij recht wordt gedaan aan en in het belang wordt gehandeld van haar maatschappelijke omgeving;
2. evenwichtige regionale verhoudingen: de nieuwe gemeente moet een krachtige bestuurlijke partner zijn voor medeoverheden en door samenwerking of anderszins een bijdrage kunnen leveren aan regionale opgaven en taken;
3. duurzaamheid: de gemeente moet toekomstbestendig en krachtig genoeg zijn om voor langere tijd als autonome gemeente te bestaan;
4. interne samenhang, dorps- en kernenbeleid: de nieuw te vormen gemeente moet een logische interne samenhang tussen kernen kennen die identiteit geeft (sociaal, cultureel, economisch etc.)
aan de nieuwe bestuurlijke eenheid;
5. draagvlak: hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen lokaal bestuurlijk (gemeenteraden), regionaal (buurgemeenten, provincie) en maatschappelijk draagvlak (inwoners en maatschappelijke organisaties).

1. Bestuurskracht
De gemeente Haren voldoet aan het naar behoren uitvoeren van wettelijke taken en maatschappelijke opgaven. Het gaat om voldoende bestuurskracht, niet om zoveel mogelijk bestuurskracht. Grote organisaties kennen eigen problemen: stroperig, bureaucratisch, lange lijnen. Dat is nadelig voor de bestuurskracht.
De vraag is of de nieuwe gemeente ‘recht kan doen aan en in het belang kan handelen van haar maatschappelijke omgeving’. De gemeenteraad van de nieuwe stad zal zwaar gedomineerd worden door de vertegenwoordigers van stadse kiezers.
Indien het verzet van de gemeente Haren aanhoudt en leidt tot een protestpartij, die in de raad van Groningen vertegenwoordigd wordt, zal de bestuurskracht afnemen.

2. Evenwichtige regionale verhoudingen
Het evenwicht in regionale verhoudingen wordt verstoord door vergroting van de stad. Nu al wordt de stad door veel gemeenten ervaren als dominant. Ook voor de zuidelijk gelegen Drentse gemeenten betekent vergroting van de stad een voor hen nadelige verstoring van het evenwicht.

3. Duurzaamheid
Op geen enkele wijze bewijst het college van GS van Groningen dat een zelfstandige gemeente Haren niet toekomstbestendig zou zijn. Er wordt gebruik gemaakt van veronderstellingen en aannames, maar er is geen enkel valide bewijs geleverd. De aannames zijn die van nieuwe decentralisaties (die Haren heeft bewezen heel goed aan te kunnen) en van financiële problemen.
Het rapport van het COELO concludeert dat Haren om financiële redenen niet hoeft te fuseren.

4. Interne samenhang, dorps- en kernenbeleid
De interne samenhang van de nieuwe gemeente is door de samenvoeging voor Haren ernstig verstoord. Groningen kent een stadse cultuur, heeft veel jonge inwoners en kent grootstedelijke problemen. Haren heeft een dorpscultuur, een relatief oude bevolking met de bijpassende dorpse problemen. Voor Ten Boer geldt dit nog sterker.
Het valt te verwachten dat in een gemeentebestuur dat wordt gedomineerd door bijna 90% stadsvertegenwoordigers, de aandacht voor buitendorpen zeer gering zal zijn.
De stad Groningen kent op dit moment geen dorps- en kernenbeleid, hoewel er verscheidene dorpen en kernen in zijn ondergebracht. Het herindelingsontwerp spreekt een intentie uit, maar zekerheid biedt dit volstrekt niet. Die intentie lijkt bedoeld om de schijn te wekken dat voldaan wordt aan de wettelijke criteria. Als de stad Groningen een intrinsieke wens had om een goed dorps- en kernenbeleid neer te zetten, waarom is dat dan niet allang gebeurd?

5. Draagvlak
Het draagvlak ontbreekt in Haren, zowel maatschappelijk als bestuurlijk.

Uit het beleidskader juli 2013:
De belangrijkste leidraad voor het kabinet bij het gemeentelijke herindelingsbeleid is gelegen in de ervaring van de laatste jaren dat gemeentelijke herindeling die niet kan rekenen op steun van de betrokken gemeenten al snel een averechts effect kan hebben. In de Nederlandse bestuurlijke indeling is de gemeente een bestuurlijke eenheid van het verzekeren van overheidsdiensten, maar vooral ook kader voor lokale politieke besluitvorming en betrokkenheid. Die komen in de knel bij het doorzetten van herindeling tegen de gevoelens in van de betrokken gemeenten, waardoor het draagvlak voor politiek en bestuur erodeert. Om die reden meent het kabinet dat uitgangspunt bij herindeling moet zijn dat deze van onderop tot stand moet komen.

Uit het herindelingsontwerp wordt duidelijk dat de samenvoeging van Haren met Groningen en Ten Boer niet kan rekenen op de steun van de gemeente Haren.

Het maatschappelijk en politieke draagvlak voor deze herindeling ontbreekt in Haren. De burgerraadpleging van maart 2014 toont aan dat bijna driekwart van de inwoners samenvoeging met Groningen en Ten Boer NIET wil (opkomst 73,5%, tegen: 74,5%). In de gemeenteraad is een ruime meerderheid tegen: 10 van de 17 raadsleden, gezamenlijk 60% van de kiezers vertegenwoordigend tegen de oppositie, die gezamenlijk 36,5% vertegenwoordigen.
Ook de bijeenkomst in het Postillion op 31 augustus laat zien dat de tegenstand aanmerkelijk groter is dan het enthousiasme.
Het is pertinent onjuist te stellen dat er in de gemeente Groningen WEL maatschappelijk draagvlak is. In Groningen is slechts één poging gedaan de inwoners bij dit onderwerp te betrekken: de inloopavond in augustus en daar verschenen acht mensen. Het draagvlak onder de inwoners van Groningen is dus nooit gepeild en daarmee volstrekt onbekend.
De wet arhi hecht zeer aan draagvlak. Het ontbreken van maatschappelijk en politiek draagvlak in Haren is een zeer valide reden om deze herindeling niet door te zetten.

B. Om over te kunnen gaan tot een lichte samenvoeging gelden de volgende criteria volgens het beleidskader van juni 2015:

1. Er is overeenstemming tussen de gemeenten.
2. Er zijn afspraken over de rechtspositie van het personeel.

1. Er is overeenstemming tussen de gemeenten
Die is er dus pertinent niet. De gemeente Haren (inwoners en gemeenteraad) wil deze herindeling niet.
2. Er zijn afspraken over de rechtspositie van het personeel.
Deze afspraken zijn ook niet rond.

C. Aanvullende Provinciale criteria:

De provincie heeft enkele aanvullende criteria gesteld, die gelden voor alle herindelingen in de hele provincie:

1. het nodale principe: de oriëntatie van inwoners op voorzieningen of stedelijke kernen en de nog
levende cultuurhistorische verbanden in het gebied;
2. een schaalniveau dat optimaal aansluit bij het schaalniveau van de regionale vraagstukken;
3. de aanwezigheid van inhoudelijk samenhangende gebiedsopgaven en/of van kansen die geboden
worden door transport- en logistieke assen.

1. Het nodale principe
Een gelegenheidscriterium dat alleen bij de herindeling Groningen, Haren en Ten Boer, wordt gebruikt. Uitgaande van dit principe zouden Bedum, Zuidhorn, Hoogezand enz. beslist in aanmerking komen om bij de stad gevoegd te worden.
De Provincie mag dit criterium niet willekeurig toepassen.

2. Een schaalniveau dat optimaal aansluit bij het schaalniveau van regionale vraagstukken
Haren maakt deel uit van de regio Groningen-Assen. Hierin twee steden (Groningen en Assen) en verscheidene Groningse en Drentse dorpen vertegenwoordigd. Regionale vraagstukken worden uitstekend behartigd in dit verband. Het vergroten van de stad Groningen geeft een verstoring van de verhoudingen binnen dit regioverband.

3. De aanwezigheid van inhoudelijke samenhangende gebiedsopgaven op gebied van transport en logistiek
Slechts de A28 en de spoorlijn Assen- Groningen (allebei over het grondgebied van Haren) zijn voor de ontsluiting van Groningen echt van belang. Om die ontsluitingen te blijven waarborgen is het geheel niet noodzakelijk om op te schalen.
Vraagstukken op het gebied van verkeer en vervoer, voor zover ze verder strekken dan interne verkeersstromen in de stad Groningen, worden sowieso al in regionaal verband afgestemd.

D. Structuur van de Grote Steden
De Structuur van de Grote Steden in Nederland versterkt de zienswijze die ik aan u overleg op een ander vlak. Niemand heeft tot op heden ook maar een keer gerept over voorbeeld model van de Grote Gemeente in Nederland. Het model deelgemeenten en met een kleine aanpassing hierin namelijk Haren hierin als zelfstandige gemeente? Zo moeilijk is het toch niet om dit model al dusdanig te realiseren en vast te leggen. Iedereen wint hierbij de Gemeente Groningen, de Gemeente Ten Boer, de Gemeente Haren en De Provincie. Er gaat niets boven Groningen, de Innoverende Regio.
./. Conclusie: het herindelingsontwerp Groningen, Haren en Ten Boer voldoet volstrekt niet aan de criteria. Haren dient uit het herindelingsontwerp verwijderd te worden.
Haren kan en moet zelfstandig blijven!

peter zegt:

Ben, dit is toch niet de standaardzienswijze welke vanuit de ‘anti-herindeling-groeperingen’ vanuit Haren wordt gestimuleerd?

h. vos zegt:

@Valkema

Hierbij nog even een citaat van u uit Haren de krant van 17 maart 2014:

Een herindeling met Groningen kent ook schaalnadelen

Een veel gehoord argument bij herindeling is dat een grotere gemeente efficiënter kan werken en daardoor minder ambtenaren nodig heeft. Dat argument dient als onderbouwing dat een schaalvergroting leidt tot kosten besparing. Maar is deze bewering ook waar?

En wat blijkt?

Uit onderzoeken van Berenschot (2005) en Allers (2010) blijkt het tegendeel. Eigen onderzoek in 2008 bevestigd het geschetste beeld.

Schaalvergroting leidt niet tot minder ambtenaren Integendeel. Kleinere gemeenten hebben naar verhouding juist minder ambtenaren in dienst. Dus hoe groter de gemeente, hoe meer ambtenaren. Daarvoor zijn verschillende redenen:
de intensiteit (sociale structuur, centrumfunctie);
de complexiteit (mondigheid) van de vraagstukken;
extra managementlagen, waarbij deze in de gemeente Groningen veelal worden ingevuld door externe managers tegen hogere kosten;
extra coördinatiekosten, meer lagen en meer mensen leidt tot extra kosten;
een hoger ziekteverzuim, doordat meer ambtenaren het met elkaar eens moeten zien te worden over een onderwerp. Competitie of concurrentie onderling in de context van de extra management laag kan leiden tot spanning die zich vertaald in een hoger ziekteverzuim. Een herkenbaar beeld in grotere organisaties.
de ambities van college, raad en ambtelijk apparaat. Hoge ambities leiden tot een grotere inzet van ambtenaren. Dat geeft meer kosten. In een grote gemeente is de neiging van bestuurders tot meer ambitie (men wil iets op de kaart zetten, bijvoorbeeld een FORUM) groter dan in de gemiddelde gemeenten in Nederland.

In het ambtelijk apparaat van de grote steden treffen wij helaas alle schaalnadelen aan waarover de bedrijfseconomen in hun leerboeken reppen: veel lagen, veel bureaucraten, veel plannen die leiden tot nieuwe plannen, veel overleg, grote risico’s en weinig resultaat.

Het is dus nog maar helemaal de vraag of de bestuurskracht van Haren wel toeneemt wanneer ze samen gaat met de stad. De algemene indruk binnen de bestuurskunde is dat de beste beleidsprestaties worden geleverd door gemeenten met minder dan 100.000 inwoners. Er is onderzoek gedaan of de bestuurskracht van gemeenten toeneemt wanneer de schaal groter wordt. En wat blijkt? Er is nauwelijks verschil in de bestuurskracht van gemeenten met 50.000, 80.000 inwoners of 100.000 of meer inwoners.

Dus waarom herindelen met een grote stad?

De gemiddelde bezetting per 1000 inwoners van gemeenten in Nederland:

30.000 -50.000 4,1 ambtenaar per 1000 inwoners

Meer dan 100.000 5,3 ambtenaar per 1000 inwoners

Een grote gemeente is niet per definitie efficiënter. Integendeel de locale lasten zijn in stedelijke centra vaak hoger dan in de landelijke gebieden. Zoals ik al eerder heb aangetoond op deze site.

René R. Valkema

dejong zegt:

De heer Valkema hoopt op een stedelijke collegezetel en is daarom op de fusietrein gestapt. Als een echte adviesbureaueigenaar sorteert hij de argumenten tot dat doel. In een uitermate wollig betoog herhaalt hij de drogredenen van de door de provincie betaalde bureaus die ook zo graag vervolgopdrachten zouden krijgen en daartoe de echte waarheden wat in de door stad gewenste richting bijbogen dan wel betwistten. Over B&A en Deloitte hoeven we het nauwelijks meer te hebben. B&A wil geen lid worden van de brancheorganisatie omdat die kritisch naar door B&A-rapporten zou kunnen kijken en dat zou het einde zijn van haar verdienmodel. Ik ben zelf aanwezig geweest bij een avondlijke bijeenkomst van dit trio en kan constateren dat niets van toen gezegde in het rapport is verwerkt. Deloitte is recent al voldoende negatief in het nieuws en onze alom geachte gedeputeerde heeft daar dan ook zelf gewerkt. Hij weet nog steeds hoe deze bureaus werken. Ook de andere bureaus die een rapport mochten produceren wisten waar de wensen van stad en provincie lagen en konden als ze nog eens in aanmerking wilden komen voor een opdracht moeilijk een afwijkend standpunt geven. Alleen het COELO is een onverdachte en betrouwbare wetenschappelijke bron.
De stad en Haren hebben al een eeuw een wat ongemakkelijke verhouding. Het is nu de vierde keer dat de stad tracht Haren te annexeren. Haren wordt arrogant genoemd omdat zij de wensen van de stad in het belang van haar inwoners niet kon en kan honoreren. Met pesterijen heeft de stad regelmatig getracht Haren uit te dagen. Tot dusver zonder resultaat. Een bekend voorbeeld is de aanleg van de Helperzoom in het verlengde van de Kerklaan. De verbinding tussen beide tracées werd opgeschort toen de stad bij andere vragen niet haar zin kreeg en een stadse wethouder liet zijn bungalow precies er tussenin bouwen als statement. De stadse bestuurders vinden nog steeds dat de Harense politiek en ambtenarij moeten meewerken met hun plannen hoe belachelijk (Forum) ze in de ogen van Hareners en neutrale waarnemers ook zijn. Als globaal 200.000 stadjers dankzij gemeentefonds en lokale belastingen een miljard kunnen verteren per jaar is dat 5000 euro per inwoner. Als globaal 20.000 Harenaars vijftig miljoen gemeentelijke kosten per jaar kunnen delen is dat 2500 euro per inwoner. De stad kan dus per inwoner twee keer zoveel uitgeven als Haren. Maar die 5000 per inwoner is voor rupsje-nooit-genoeg stad nog steeds onvoldoende. De mooiste en prettigste gemeente van het noorden moet worden ingepikt. De mooiste potentiële bouwgronden in de buurt kunnen dan als zij van de stad zijn profitabel vermarkt worden en geen Harener politicus en burger heeft er dan ook maar iets meer over te zeggen. Rondom het Paterswoldse meer kan hoogbouw worden gepleegd zoals bij de Sloterplas en stedelijke wethouders gaan mooi gaan wonen in Noordlaren. Als we er van uitgaan dat 40% van de 51 km2 van Haren nog te bebouwen is ligt voor de stad na de ‘fusie’ tegen de huidige m2-prijs van EUR 384 een uiterst plezierige winstbron in het verschiet. Haren is de pot met goud voor de stad of zoals de hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden in een artikel in zijn krant stelde: “Wij kunnen de goudkust niet missen”. Nu zult u misschien zeggen dat de provincie de wijziging van o.a. natuur- in woonbestemming nooit zal goedkeuren. Wel dat is wel degelijk eerder gebeurd en eventueel wordt buiten de gemeente agrarisch gebied als compensatie in natuur herbestemd. De provincie is in deze kwesties volledig de postbode van de stad. Op een van de laatste vergaderingen in het provinciehuis bleek dat sprekers van D66 en CDA hun kennis over de zaak opdeden uit berichten in het Dagblad van het Noorden die zoals de paar Harenaars die nog op dat leugenkrantje geabonneerd zijn volledig de mening van de gretige stad ventileert.
De voorspelling die de heer Valkema doet over gemeentes met minder dan 20.000 inwoners is volkomen arbitrair omdat heel wat mensen juist graag in een kleinere gemeente wonen. Bovendien heeft Haren zich bij het Regio-overleg Groningen-Assen in 1999 verbonden 2000 woningen te bouwen zodat binnen enkele jaren Haren wel meer dan 20.000 inwoners zal krijgen. De heer Valkema sorteert zijn argumenten volledig voor de fusie. Harenaars hebben echter helemaal geen zin onder het juk van de stad te moeten leven en verwacht mag worden dat als gevolg van de verwachten stedelijke ingrepen in het Harener landschap die paar honderd rijke mensen elders hun heil zullen gaan zoeken. De provincie gaat volledig voorbij aan de belangen van de overgrote meerderheid van de Hareners en diskwalificeert zich daarom dermate dat als de Tweede Kamer de fusie zou afkeuren het aanbeveling verdient een aansluiting bij de provincie Drenthe te overwegen.

Geldterug zegt:

@h. vos sluit me aan bij laatste punt, aansluiting bij provincie Drenthe als we toch gaan herindelen, dan behouden we de dorpse maat.

InwonervanHaren zegt:

Aan rapporten koning.

Wat zijn de voordelen voor ONS als Haren?

Rene valkema zegt:

@h.vos
U moet zaken niet uit de context halen. Mijn berichtje van maart ging in de reeks over samengaan met Tynaarlo, omdat een gemeente van 50.000 groot genoeg is om de in mijn opinie genoemde knelpunten en problemen op te lossen. Knelpunten die door alle fracties (behalve GVH) zijn erkent als reden om te gaan herindelen.
Ik schrijf in mijn opinie ook over de bestuurskracht van Haren en niet over die van ghtb. Haren heeft zelf in 2013 en 2015 gekozen om die reden te gaan herindelen. Nu zelfstandig willen blijven is hopeloos gespartel tegen beter weten in.

Aansluiten bij Drenthe kan ook. Heb ik ook over geschreven in 2014. Echter…
Dit college kreeg de KANS om met Tynaarlo op 5-7 terreinen ambtelijk samen te werken ( met uitzicht op herindeling) Daar heeft men NEE tegen gezegd. Vanaf dat moment was Haren aangewezen op zichzelf. De context in mijn opinie hier boven is alleen maar slechter geworden. En dus de noodzaak tot herindelen alleen maar groter. De gedroomde partner Tynaarlo is uit beeld.
Vanaf dat moment stuurt de provincie. Eerst met zachte dwang. En toen Haren niet wilde luisteren om in gesprek te gaan mer Groningen en ten boer, met harde hand (art 8 Arhi).
Dat is de realiteit van vandaag,

De goed maat. Dat klopt. Regelmatig verwijs ik naar het model in Frankrijk. Alleen de discussie in Nederland loopt langs de lijn van het huis van thorbecke. Die stel ik ter discussie. Maar het vindt geen gehoor bij politici in den haag. Kost twee kabinets perioden, en men wil problemen oplossen binnen vier jaar.

@dejong
Wel gek dat u de gelijkluidende uitkomsten van alle bureau’s ( incl COELO) in twijfel trekt. Allen zeggen dat de financiele positie van Haren zwak is. Omdat B&A rapport breder kijkt is de uitkomst NEE tenzij…
cOELO zegt dat ALLEEN financiën geen reden is om te gaan herindelen. Dat klopt ook. Zie mijn eerdere berichten.
Coalitie neemt een politieke beslissing die niet logisch uit het rapport van COELO volgt.

Waar rook is is vuur. Alle rapporten zeggen iets over de staat van haren. Zie mijn opinie. Het gaat niet om de rapporten of de bureaus, het gaat erom WAT doet Haren ermee?
En wat dit betreft is dat in de afgelopen naren te weinig geweest. Over Besturskracht gesproken.

Blijft over wat zijn de voordelen voor de inwoner.?
Dat punt blijft een beetje onderbelicht. Vind ik ook.
Ik denk de kosten nemen niet toe en er wordt niet bezuinigd op voorzieningen. De schaalvoordelen worden benut om voorzieningen in Haren in stand te houden.
Dat is de kern.

De ozb stijgt in alle gevallen. Maar de slagkracht neemt toe, minder kwetsbaar, grotere digitale dienstverlening.

Asterix zegt:

Ik heb waardering voor volharding van deze opinie.
Maar als burger zie ik alleenmaar nadelige gevolgen, en om de burger is het toch te doen. Liever dorp met vlag, dan een wijk van G.

h. vos zegt:

@ Valkema
Ik haal dingen totaal niet uit de context.

Het door mij hierboven geciteerde stuk was inderdaad door u bedoeld om een fusie met Tynaarlo te bewerkstelligen. Dat neemt niet weg dat het geciteerde stuk nog steeds van toepassing is op de situatie zoals die nu is.

In het geciteerde stuk hierboven schrijft u dat de uitkomsten van de onderzoeken van Berenschot (2005), Allers ( 2010) en uzelf hebben aangetoond dat schaalvergroting niet leidt tot kostenbesparing.
Helaas voor u mijnheer Valkema, de resultaten van deze onderzoeken zullen nooit meer veranderen. Vervolgens legt u uit waarom schaalvergroting leidt tot hoger kosten i.p.v. kostenbesparing. Mooi dat u zelfs het Forum nog even noemt.

Vervolgens schrijft u: ” In het ambtelijk apparaat van de grote steden treffen wij helaas alle schaalnadelen aan waarover de bedrijfseconomen in hun leerboeken reppen: veel lagen, veel bureaucraten, veel plannen die leiden tot nieuwe plannen, veel overleg, grote risico’s en weinig resultaat. ” Dit zal toch niet verandert zijn mijnheer Valkema omdat u dit op dit moment even wat beter uitkomt?

Daarna schrijft u letterlijk: “Het is dus nog maar helemaal de vraag of de bestuurskracht van Haren wel toeneemt wanneer ze samen gaat met de stad. De algemene indruk binnen de bestuurskunde is dat de beste beleidsprestaties worden geleverd door gemeenten met minder dan 100.000 inwoners. ” Hoeveel inwoners gaat de gemeente Groningen, Haren en Ten boer eigenlijk tellen indien uw wens in vervulling gaat mijnheer Valkema?

Ook uw afsluiting van het door mij geciteerde stuk kan zo op de site van de mensen die voor een zelfstandig Haren zijn mijnheer Valkema: “Een grote gemeente is niet per definitie efficiënter. Integendeel de locale lasten zijn in stedelijke centra vaak hoger dan in de landelijke gebieden. Zoals ik al eerder heb aangetoond op deze site.
René R. Valkema”

Wat krom is valt niet meer recht te praten mijnheer Valkema. U bent het voorbeeld van een politicus die ervoor heeft gezorgd dat ik nog nooit een stemlokaal van binnen heb gezien. Voor u heiligt het doel de middelen, zoals ik al eerder heb aangetoond op deze site.

Henk m. zegt:

Asterix e.a.
Deze week was ik in Engelbert. Een dorp behorende bij de gemeente Groningen.
Voor diegenen die bang zijn dat Haren e.o. haar dorpse karakter kwijtraakt:
In Engelbert is er een gewone voetbalclub, een gewone vereniging dorpsbelangen, een gewoon dorpshuis, een gewoon zwembad (waar geen geld bijhoeft), een gewone toneelvereniging en diverse andere dorpse aangelegenheden.
Helemaal geen stadswijk dus.

Voor meer informatie http://www.meerdorpen.info
Op deze website is goed te lezen hoe er in de dorpen behorende tot de gemeente Groningen de samenwerking met de gemeente is geregeld.

peter zegt:

In het kader van de bestuurskracht:

Kan ik een kopie krijgen van het taxatieverslag van het object van een derde?
Nee. In de Wet WOZ staat duidelijk vermeld dat er uitsluitend aan degene te wiens aanzien een beschikking is genomen, op verzoek een afschrift wordt verstrekt van de gegevens die ten grondslag liggen aan de vastgestelde waarde. Vanaf 1 oktober 2016 is de WOZ-waarde openbaar en kunt u meer waarden opvragen. Tot deze wettelijke wijziging blijft dus de WOZ-waarde alleen voorbehouden aan de belanghebbenden. Momenteel zijn wij als gemeente nog druk bezig met het klaarmaken van de basisregistraties die ervoor zorgen dat u de waarde van meer objecten kunt inzien. (van de gemeentelijke website)

Zijn de woz-waarden in de gemeente Haren al digitaal te raadplegen?

Ben zegt:

Conclusie die getrokken kan worden en steeds duidelijker wordt is zoals in de reactie van heer H. Vos staat.
Dat de punten van de provinie om te te herindelen niet opgaan om dat de algemene indruk binnen de bestuurskunde is dat de beste beleidsprestaties worden geleverd door gemeenten met minder dan 100.000 inwoners.

Een grote gemeente is niet per definitie efficiënter. Integendeel de locale lasten zijn in stedelijke centra vaak hoger dan in de landelijke gebieden.

Dat het is dan in het ambtelijk apparaat van de grote steden treffen wij helaas alle schaalnadelen aan waarover de bedrijfseconomen in hun leerboeken reppen: veel lagen, veel bureaucraten, veel plannen die leiden tot nieuwe plannen, veel overleg, grote risico’s en weinig resultaat.
Er is nauwelijks verschil in de bestuurskracht van gemeenten met 50.000, 80.000 inwoners of 100.000 of meer inwoners.
Dus waarom herindelen met een grote stad?
De gemiddelde bezetting per 1000 inwoners van gemeenten in Nederland:
30.000 -50.000 4,1 ambtenaar per 1000 inwoners
Meer dan 100.000 5,3 ambtenaar per 1000 inwoners
Een grote gemeente is niet per definitie efficiënter. Integendeel de locale lasten zijn in stedelijke centra vaak hoger dan in de landelijke gebieden.

Met andere woorden de conclusie die getrokken kan worden is dat een zelfstandige gemeente Haren meer slagkracht heeft en lagere kosten dan het herindelingsmodel.

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.


Recente berichten



Recente reacties