Hoorzitting over gemeentelijke herindeling: gemoedelijk en toch kritisch –

Vrijdag 19 januari waren ongeveer 200 mensen getuige van de openbare hoorzitting van de Vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken. De hoorcommissie stond onder leiding van Martin Bosma (PVV) die zijn rol charmant vervulde en de zitting met slechts weinig vertraging kon afronden. En die vertraging was dan vooral ontstaan, omdat de commissie bijna een half uur te laat arriveerde bij Hanze Plaza. Ze hadden met bestuurders der drie fusiegemeenten een tour gemaakt.

Drie burgemeesters en een gedeputeerde op een rij. V.l.n.r. Peter den Oudsten (Groningen), Frank de Vries (Ten Boer) en Pieter van Veen (Haren). Rechts gedeputeerde Patrick Brouns.

De hoorcommissie bestond uit:
Albert van den Bosch (VVD)
Antoinette Laan-Geselschap (VVD)
Martin Bosma (PVV)
Harry van der Molen (CDA)
Monica den Boer (D66)
Nevin Özütok (GroenLinks)
Roelof Bisschop (SGP)

In een gemoedelijke sfeer kregen 19 mensen de kans om in tien minuten ‘hun punt’ naar voren te brengen. De commissie, bestaande uit Kamerleden, bleek zich degelijk te hebben voorbereid op de kwestie en stelde meestal scherpe en inhoudelijke vragen. Daarbij was het verfrissend, dat zij van een redelijke afstand naar de zaak kijken en daardoor soms zeer basale vragen konden stellen.

Een zeer opvallende mededeling kwam van Gustaaf Biezeveld van het Burgercomité Haren, die zei dat zijn comité aangifte tegen de Provincie heeft gedaan wegens valsheid in geschrifte. Volgens hem is er in het fusieproces gemanipuleerd en zijn schriftelijk onwaarheden verkondigd door de Provincie, met name door gedeputeerde Patrick Brouns. Overigens riep Biezeveld ook wel enige irritatie op bij commissielid Harry van der Molen (CDA), die vond dat Biezeveld wel erg veel ‘ronkende teksten’ vol beschuldigingen in de richting van bepaalde personen rondstrooide. Hij zei zelf ook al eens het mikpunt te zijn geweest. Daarom stelde hij de simpele vraag: “Vertelt u nu eens gewoon vanuit uw hart waarom u die herindeling niet wilt.” Biezeveld antwoordde vooral door de doelstellingen van zijn comité nog eens te herhalen.

Een beeldverslag van de zitting is terug te zien op: https://www.tweedekamer.nl/nieuws/kamernieuws/hoorzitting-over-samenvoeging-gemeenten-groningen-haren-en-ten-boer

Commisie…

Publiekanalyse en -reacties
Ongeveer 200 mensen vulden de zaal en het waren overwegend Harenaars. En van die Harenaars waren vooral de tegenstanders van fusie komen opdagen, de voorstanders waren in de minderheid. Dat verschil was ook duidelijk te horen als er applaus klonk. Slechts af en toe werd er vanuit de zaal geroepen door zowel voor- als tegenstanders. Om er twee te noemen: tijdens de toespraak van ‘Handen af van Haren’ klonk uit de loge ‘voorstanders’ de tekst: “Wat een hetze”. En tijdens het betoog van Ietje Jacobs-Setz (VVD raadslid Haren) klonk: “Wat een lulverhaal”. Als extra vermelden we nog één die aan niemand in het bijzonder werd geadresseerd: “Wat een drol!”. Het publiek liet zich tijdens het betoog van gedeputeerde Patrick Brouns vooral afkeurend horen, vooral toen hij zei dat ‘Haren een lichte samenvoeging wenste’. Hij nuanceerde dat later wel iets. Uit onverwachte hoek werd René Valkema (Kansrijk Haren) de mond gesnoerd. Tijdens zijn betoog brak een stortbui los op het platte dak van de zaal en was hij niet meer verstaanbaar. Martin Bosma schorste even met de mededeling ‘dat de weergoden het niet eens waren’ met Valkema. Het publiek was verder uiterst gedisciplineerd en de voorzitter heeft geen enkele keer hoeven ingrijpen.

Er waren verschillende Harense raadsleden aanwezig, die allemaal redelijk voorspelbaar bijeen gingen zitten. Opvallend was dat de coalitiegenoten tot 20 december elkaar nu niet opzochten. GVH zocht een plaatsje achterin de zaal en hield gepaste afstand van de loge met D66 en wethouders Stiekema (CDA) en Verbeek (D66).

Aankomst burgemeester Pieter van Veen (r) en burgemeester Peter den Oudsten… In het midden, met zwarte jas en hoed, ex-wethouder Mariska Sloot.

De sprekers (selectie van de belangrijksten)
Wie alle teksten wil kennen kan de webcast terugkijken op de bovenvermelde link. Op deze plaats volstaan wij met korte typeringen.

Patrick Brouns, gedeputeerde
Herhaalde vooral het proces. Bleef oppervlakkig als het ging om de échte argumenten waarom Haren moet fuseren. Kreeg een keer hoongelach over zich heen van het publiek. Hij beweert dat geen enkele gemeente wil samenwerken met Haren, als die gemeente zelfstandig zal blijven, omdat ze het dan te druk hebben met hun eigen fusie.

Peter den Oudsten, burgemeester Groningen
Een begripvol betoog, met consideratie voor Harense gevoelens. Hij beloofde dat er echt alles aan gedaan wordt om Harenaars gehoord te krijgen in de nieuwe gemeente en het volbouwen van de groene zone tussen Haren en stad is niet aan de orde. Vriendelijk verhaal.

Frank de Vries, burgemeester Ten Boer
Stak de loftrompet over het ‘model Groningen-Ten Boer’. Sinds tien jaar laat Ten Boer alle diensten uitvoeren door Groningen, slechts de politiek is nog Ten Boers. Het is prima bevallen, dus wat hem betreft zullen de negen buitendorpen bevestigen dat de fusie met Groningen alleen maar goeds zal brengen.

Jos van Stratum, Ondernemend Haren
Wilde het te mooi en poëtisch doen. Begon met omzichtig uit te leggen dat zijn achterban noch voor noch tegen fusie is, maar hield vervolgens een pleidooi voor zelfstandig Haren. Hij trof doel toen hij zei dat ondernemers na een fusie fors duurder uit zullen zijn. De OZB voor eigenaren van zakenpanden is in Groningen 80% hoger dan die in Haren. Hij omschreef de gemeente Haren als een waardevolle partner van ondernemers, dat moet je in de grote stad nog maar zien.

Freek van den Berg, jongerenraad Haren
Hij stal de harten van commissieleden door zijn taalvaardigheid. Verfrissend tussen de grijze mensen. Hij erkende dat hij veel plezier heeft van Groningen, maar zei vooral te willen voorkomen dat Harense voorzieningen gaan sneuvelen. En hij sprak er schande van dat er ‘zo wordt omgesprongen’ met de meerderheid van de bevolking die tegen fusie is.

Jelle Landstra, ‘Handen af van Haren’
Humorvol en keihard. Hij hekelt de manier waarom Harenaars zijn genegeerd. Hij verraste door te stellen dat een fusie met Tynaarlo wat hem betreft een goede optie is ‘als het dan toch moet’. De commissie zei: ‘Dan is de naam van uw club dus niet correct. Het gaat u er dus vooral om dat Haren niet bij Groningen komt’. Dat gaf hij ruiterlijk toe, maar die naam stamt nog uit de tijd dat alleen fusie met Groningen aan de orde was.

Gustaaf Biezeveld, Burgercomité Haren
Claimde direct al iets meer dan drie minuten. Had een doortimmerd betoog met tien bewijzen dat het fusieproces rammelt. Het bekende verhaal: Haren is het slachtoffer van halve waarheden, onwaarheden en een omissie in het wetsvoorstel. Ook Biezeveld opende de deur naar een fusie met Tynaarlo. Hij vertelde dat hij bij het OM aangifte tegen de provincie heeft gedaan wegens ‘valsheid in geschrifte’.

René Valkema, platform ‘Kansrijk Haren’
Gevraagd naar de omvang van zijn achterban bleef hij omzichtig en werd gered door de regen, waardoor er niet werd doorgevraagd. Hij zegt dat Haren te zwak is om de toekomst aan te kunnen. Hij vertegenwoordigt naar eigen zeggen de zwijgende Harenaars. Hij is voor fusie.

Martijn Lanjouw, OR gemeente Haren
Hij vroeg vooral om een snelle beslissing. De OR is noch voor noch tegen fusie. Maar tijdverlies moet worden voorkomen. De werkdruk neemt toe en ambtenaren lopen weg. Lanjouw zei dat er helaas geen ambtelijke verkenningen bij Groningen kunnen plaatsvinden omdat Haren dat verbiedt. dat is opvallend, want de coalitiebreuk is juist ontstaan omdat zulke verkenningen er wél zouden zijn.

Marjan Bachman, D66 Haren
Vloeiend. Zij ging vooral in op het maatwerk, dat Haren op de kleine schaal kan behouden. Samenwerken met andere gemeenten is geen bezwaar. Ze moest nog even aan de commissie uitleggen waarom GVH uit het college was gegaan, terwijl men nog steeds tegen fusie is.

Ietje Jacobs, VVD Haren
Vloeiend. Haren kan niet meer de kwaliteit leveren die nodig is in de toekomst. Dat wordt bewezen door het feit dat Haren de omgevingswet nog steeds niet in orde heeft. En zo zijn er meer voorbeelden, zegt zij.

Michiel Verbeek, wethouder D66 Haren
Een vurig pleidooi voor kleinschaligheid. Haren bewijst dat op kleine schaal grote prestaties geleverd kunnen worden. De Provincie probeert het heilige doel van de fusie te bereiken met nepnieuws. De provincie is niet geïnteresseerd in het Harense verbeterplan en de verbeterde financiën. Fusie is het heilige doel. De Provincie ging er met een gestrekt been in en Haren is geblesseerd. De Provincie verdient volgens Verbeek de gele kaart. Hij pareerde inhoudelijke vragen en schetste een gemeente die haar zaken op orde heeft.

Marcel Thijsen, burgemeester van Tynaarlo
Hij wilde duidelijk vermelden dat Tynaarlo graag wil blijven samenwerken met Haren. Wat hem betreft nog meer dan nu. Maar van een fusie wil Tynaarlo echt niets weten. Zelfs op doorvragen door de commissie bleef Thijsen stellig: Samenwerken graag, fusie nee.

Petitie
Voorafgaand aan de zitting werd door het Burgercomité Haren en Het Burgerinitiatief Noordelijke Hondsrug een petitie met 5200 handtekeningen aangeboden aan de hoorcommisie. In zijn begeleidende speech zei Gustaaf Biezeveld, dat hiermee wel duidelijk wordt gemaakt dat de Harener bevolking tegen een fusie met Groningen is.

Aanbieden petitie met 5200 handtekeningen…Gustaaf Biezeveld.

 

En nu verder
Voorzitter Martin Bosma vertelde dat de fracties van de Tweede Kamer tot 26 januari tijd hebben om ook nog vragen of opmerkingen in te dienen, waarna het verslag op de website van de Tweede Kamer zal worden gepubliceerd. De minister zal eind februari reageren en vermoedelijk eind maart 2018 zal de Kamer plenair vergaderen over de fusie. Bosma riep het publiek opgewekt op om naar Den Haag te komen, want hij had goede ervaringen met Groningers op de tribune van het parlement (aardbevings-debat).