Column Old Go januari 2016: Tijd

De tijd in Haren

Vroeger was de tijd minder belangrijk dan nu: je werkte zolang het kon en het licht was, dan at je en ging naar bed, want morgen was het weer vroeg dag.

De tijd kwam van de toren van de kerk, daar was een klok en de koster zorgde ervoor dat de middagtijd werd aangegeven, en meestal ook de tijden waarop gebeden werd en als het eens even later werd, geen probleem. Verder deed elke staat en elke provincie wat hun goed leek.
Totdat de paus, geholpen door de Vaticaanse en andere geleerden van die tijd, begreep dat de tijd achterliep, het aantal dagen in het jaar was toch iets groter dan gedacht en om dat in te halen en voortaan de juiste dag aan te geven werd er een ‘tijdsprong’ ingevoerd. Natuurlijk was ieder het daarmee lang niet eens en aangezien ook de vorsten er geen afspraak over hadden gemaakt, waren er landen die meegingen, maar ook die het maar niets vonden en dus niets deden.
Paus Gregorius XIII voerde in 1582 het schrikkeljaar in en dat er tien dagen verschil moest zijn met de eerdere datum van de juliaanse kalende ( naar Julius Cesar) en de meeste rooms katholieke landen volgden dat, maar de protestantse landen deden natuurlijk niet mee en zo kon het gebeuren dat pas in 1701 Groningen -en Haren hoorde via het Gorecht bij Groningen- zich (weer) naar de gregoriaanse kalender richtte ( de nieuwe stijl) , maar ondertussen vergat dat er geen 10 maar 11 dagen verschil zou moeten zijn (door het verloop van de tijd).
Maar ook qua kloktijd werkte elke provincie en soms ook elke stad met andere tijden.
Als je het ‘handig‘ inpikte kon je zelfs eerder aankomen dan je vertrok ! Als forens natuurlijk erg fijn,
je kwam dan nooit te laat!
Het gaf natuurlijk pas echte problemen toen de trein in opkomst kwam, daarom had elk station ook een klok, de ‘stationsklok’.
Rond 1870-1880 werd er afgesproken dat er in het hele land dezelfde tijd werd aangegeven, er kwamen tijdzones en nu worden de meeste horloges en elektrische klokken , maar ook computers en telefoons, via een atoomklok aan de juiste tijd geholpen en is er geen probleem meer.

Roelof van Wijk, voor Old Go