Integrale tekst van manifest nieuw college

Het nieuwe college van Haren stelt zich op het standpunt dat burgers voor een groot deel zelf kunnen bepalen wat goed is voor hun gemeente. In het kader van die visie heeft men besloten geen uitgewerkt collegeprogram te dicteren, maar slechts de contouren van beleid op papier te zetten. De komende periode wil men in alle lagen van de bevolking gaan praten om concreet invulling te geven aan deze contouren. Men noemt dit een manifest, dat als praatstuk zal dienen. Haren de Krant publiceert hieronder de integrale tekst, opdat lezers hun eigen conclusies trekken.

 

 

 

Tekst manifest nieuw college D66, PvdA en VVD 2010-2014

Inleiding

Haren is een van de aantrekkelijkste gemeenten van Nederland. Een groene gemeente, ingepast in een fraai landschap, dicht bij een grote stad, met uitstekende verbindingen en een hoogwaardig voorzieningenniveau. De bevolking is relatief hoog opgeleid, mondig en betrokken bij de eigen leefomgeving. Onder de Hareners is veel kennis, specifieke expertise en creativiteit en een grote bereidwilligheid om die te delen. Kortom: Haren is een prachtige, krachtige gemeente met een waardevolle gemeenschap. Alle reden om zelfbewustzijn uit te stralen.

De partijen D66, PvdA en VVD ontwikkelen een gezamenlijk programma voor de komende vier jaren. Dit is een programma op hoofdlijnen, dat jaarlijks, waar mogelijk, zal worden vertaald in concrete plannen met SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) doelen. Voor de jaren 2010-2011 zal dit op 1 oktober 2010 gebeurd zijn.

Deze plannen zullen als onderdeel van de begrotingsbehandeling aan de raad worden voorgelegd.

In het nieuwe college worden drie wethouders benoemd (elke 0,8 fte). De wethouders zijn: Annalies Groot (VVD) met als primaire focus Welzijn, Verkeer en Landschap, Natuur & Water, Gerben Pek (D66) met als primaire focus Ruimtelijke Ordening, Volkshuisvesting en Onderwijs en Theo Sieling (PvdA) met als primaire focus Financiën, Economie en Sport. Tevens wordt de buurt/dorpwethouder in Haren geïntroduceerd. Annalies Groot is buurt/dorpwethouder voor de westkant van Haren en voor Noordlaren, Gerben Pek voor Oosterhaar en Onnen, Theo Sieling voor Glimmen.

De buurt/dorpswethouder is het eerste aanspreekpunt voor de buurt of het dorp.

Burgemeester Mark Boumans heeft als primaire focus algemene bestuurlijke zaken, integrale veiligheid en handhaving.

Dit college wil de burgers maximaal betrekken bij en invloed geven op hun leefomgeving.
Gekozen wordt voor een bestuursstijl die visionair, bindend, dienend en bescheiden is. Vanuit die houding wordt, samen met burgers, verenigingen, stichtingen, ondernemers, de gemeenteraad en ambtenaren, invulling gegeven aan een hoge ambitie.
Dit college is ambitieus en wil Haren nog groener, duurzamer, socialer en ondernemender maken. Nieuwe investeringen zullen minder liggen op het gebied van grote bouwprojecten en meer gericht zijn op de kwaliteit van de samenleving.

De gemeente wordt geconfronteerd met fikse bezuinigingen (als indicatie wordt genomen dat de korting op de uitkering uit het gemeentefonds circa 6% zal bedragen, dat voor Haren een bezuiniging van € 1 miljoen betekent!) en wil zich maximaal inspannen om lastenverzwaring voor de burgers te voorkomen. Dit betekent dat dit college creatief en innovatief zal zijn en met durf, ambitie en vertrouwen in de burgers, de eigen organisatie en in zichzelf de uitdagingen van de toekomst zal aangaan.

Het college heeft de volgende tien kernbegrippen benoemd als leidraad voor de komende vier jaar:

1. Burgerparticipatie: uitgangspunt is vertrouwen
2. Groen: versterken kernidentiteit
3. Duurzaam: de gemeente geeft het juiste voorbeeld
4. Sociaal: versterken sociale structuren
5. Buurten en dorpen: aansluiting bij eigen identiteit
6. Jeugd: ontwikkelings- en ontplooiingsmogelijkheden
7. Senioren: een belangrijke bron van kennis en ervaring
8. Woningbouw: vaart maken en aansluiten bij de behoefte
9. Ondernemerschap: faciliterend naar het bedrijfsleven

10.  Financieel verantwoord: burgers maximaal ontzien

1. VISIONAIR EN BINDEND

Bestuursstijl
Dit college kiest voor een visionaire, bindende, dienende en bescheiden bestuursstijl.

Gemeentebestuurders en -medewerkers staan vanuit een dienstverlenende houding dicht bij mensen. Burger-samenleving-gemeente, dat is de volgorde. Burgers zijn een verrijking en niet lastig. Zij worden met vertrouwen tegemoet getreden. De burgers hebben de samenleving en de gemeente veel te bieden: expertise, kennis, vaardigheden, inzet, tijd. De mensen weten zelf het beste wat goed is voor hen en van daaruit wordt gewerkt naar een optimale samenleving. Gemeentebestuurders hebben wat betreft de gewenste attitude een voorbeeldfunctie naar de interne organisatie.
Vanuit deze dienstbare houding worden alle beleidsvelden uitgewerkt. De gemeentelijke regierol wordt vervuld met als uitgangspunten: coördineren, verbinden, bruggen bouwen. Huidige samenwerkingsverbanden worden beschouwd en nieuwe samenwerkingsvormen worden onderzocht.

Een grondige investering in de onderlinge relatie met de burgers zal zich veelvoudig uitbetalen, letterlijk en figuurlijk.
Er wordt gewerkt vanuit vertrouwen: minder regels, minder rompslomp.

Concrete voorbeelden:
– De functie gemeentewerken blijft onderdeel van de gemeente Haren.
– Bij subsidies zoveel mogelijk verantwoording achteraf, bijvoorbeeld bij het participatiefonds en de Culturele Raad Haren.

– Minder rompslomp voor burgers, bedrijven, verenigingen en stichtingen.

– Het college juicht het toe als de gemeenteraad het initiatief neemt om de raadscommissie (roulerend) voor te laten zitten door een raadslid.

Burgerparticipatie
De burgers hebben altijd het eerste en waar mogelijk ook het laatste woord. Zij worden zo vroeg mogelijk bij de plannen betrokken, hun mening wordt serieus meegenomen bij de ontwikkeling van de plannen, er vindt altijd terugkoppeling plaats, waarbij gemaakte keuzes beargumenteerd worden uitgelegd en de burgers zijn betrokken bij de eindbeslissing. Consensus vooraf kan gerechtelijke procedures voorkomen en kan een aanzienlijke winst in geld en tijd betekenen.
Bij goede communicatie hoort dat tevoren duidelijk is op welke wijze en tot welk punt burgers invloed kunnen hebben op de beslissingen. Continu wordt gestreefd naar zorgvuldigheid en het scheppen van duidelijke verwachtingen.

Concrete voorbeelden:
– Bij wijziging bestemmingsplan overlegt de gemeente met direct betrokkenen en belanghebbenden, voordat er nieuwe plannen gemaakt worden. De mening van de bewoners wordt een belangrijk uitgangspunt bij het stellen van de kaders.
– Haderaplein. Samen met burgers en direct betrokkenen worden een aantal financieel gelijkwaardige plannen uitgewerkt. In de vorm van een bindend referendum worden deze aan alle burgers voorgelegd.
– Elke buurt en elk buitendorp krijgt een van de drie wethouders als ‘eigen’ buurt/dorpswethouder, die fungeert als eerste aanspreekpunt en intermediair.

Adviesraden
De gemeentelijke adviesraden zoals de Milieu Adviesraad, de WMO-adviesraad en de toekomstige jeugdraad zijn verankerd in het inhoudelijk proces. Ze vormen een expertisecentrum en/of luis in de pels. Het verwerken van de adviezen is voor de gemeenteraad controleerbaar. Een voorstel gaat pas naar de raad als het advies is bijgevoegd en de reactie van het college op het advies is verwerkt. Bij alle adviezen vindt terugkoppeling plaats en als de adviezen niet worden overgenomen, wordt dit met valide argumenten uitgelegd.

Concrete voorbeelden:
– Samen met jongeren wordt een jeugdraad in het leven geroepen.
 
De noodzaak een omwenteling te maken naar een duurzame economie en samenleving geniet een raadsbreed draagvlak. Er wordt krachtig en ambitieus ingezet op duurzame technologie en groene energie. Duurzaam en energiezuinig wonen, werken en vervoeren is vanzelfsprekend. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Er wordt krachtig ingezet op de klimaatnota. Dit betekent dat in 2015 de gemeentelijke gebouwen klimaatneutraal zijn en dat de hele gemeente in 2030 klimaatneutraal is.

2. GROEN EN DUURZAAM

Duurzaamheid

Concrete voorbeelden:
– Duurzaam en energiezuinig maken van gemeentelijke gebouwen en voertuigen en zonnepanelen op scholen.
– Prestatieafspraken met woningcorporaties.
– Opdrachten meegeven aan stedenbouwkundigen om te streven naar maximale duurzaamheid en energiebesparing dan wel energieopwekking. Bijvoorbeeld door daken op het zuiden te situeren.
– Zowel bij nieuwbouw als bestaande bouw wordt gestreefd naar maximale duurzaamheid: lage EPC-waarden, herstructurering en renovatie van bestaande (huur)woningen om de energienota te verlagen en het comfort te verhogen.
– Met de GEM-partners worden duidelijke duurzaamheidsdoelen gesteld.
– Er komt een duurzaamheidscentrum, zo mogelijk in de Hortus, waar de mensen informatie kunnen krijgen over en kunnen kennismaken met allerlei mogelijkheden en apparatuur.
– Grootschalige duurzame energieopwekking is, mits passend in de omgeving, mogelijk.

Natuur, landschap en landbouw
Haren is een groen dorp, in harmonie met de omgeving. Het waardevolle cultuurhistorisch landschap van Haren dient in stand te blijven. De natuur en het landschap worden beschermd en waar mogelijk versterkt.
Agrariërs zijn belangrijke partners bij landschapsbeheer en het behoud van het groene karakter van Haren en omgeving.

Concrete voorbeelden:
– In principe geen woningbouw in buitengebieden.
– Geen bebouwing in het Tussengebied tussen Haren en Groningen.
– Herstellen van de verbinding Onnervaart – Drents Diep, mits hiervoor externe financiering wordt gevonden. Hierdoor is er weer een verbinding met het Zuidlaardermeer, die de recreatie en de waterkwaliteit ten goede komt.
– Agrariërs actief betrekken bij landschapsbeheer.
– Haven van Onnen opknappen, mits hiervoor externe financiering wordt gevonden.
– Recreatieve ontwikkelingen, voor zover zij het landschap niet schaden, worden mogelijk gemaakt en gestimuleerd. Bijvoorbeeld de aanleg van fietspaden, ruiterpaden en het ontwikkelen van wandelroutes.

Ruimtelijke ontwikkeling
Haren moet Harens blijven: een groen dorp met overwegend laagbouw. De gemeente gaat zorgvuldig om met de beschikbare ruimte, bouwt in principe niet in groene gebieden en bouwt niet meer dan nodig is. In alle bouwplannen blijft het uitgangspunt dat een vast percentage woningen in het lage en middensegment wordt gerealiseerd. Tevens is uitgangspunt dat duurzaam en levensloopbestendig wordt gebouwd. Voor ouderen wordt aangepaste huisvesting in de gewenste diversiteit gerealiseerd. Bouwen voor jongeren en jonge gezinnen verdient aandacht om een pluriforme bevolking te houden. Doorstroming wordt bevorderd.
Het soort woningen dat gebouwd wordt, hangt niet alleen af van vraag en aanbod, maar ook van de visie op het gewenste Haren in de toekomst. Alle nieuwbouwplannen zijn gebaseerd op deze visie.  
Alle grote ambitieuze bouwplannen worden kritisch bekeken en waar nodig worden heroverwegingen of nieuwe keuzes gemaakt. Als wordt gekozen voor een bouwproject, dan
wordt ingezet op vaart maken.

Concrete voorbeelden:
– Het aantrekkelijker maken van de entree van Haren aan de westkant (aandacht voor groen, duurzaamheid en Harense allure)
– Bouwen voor jong, oud, arm, rijk.
– Door bijzondere koopconstructies wordt het ook starters mogelijk gemaakt in Haren een huis te kopen.
– Duurzame woningbouw in de Hortus overwegen. Haren dient zich faciliterend en ondersteunend in te zetten voor het behoud van de Hortus, maar niet door er gemeenschapsgeld in te steken.
– Een nieuwe impuls geven aan bouwprojecten als Van Spoor tot Steeg, Van der Meilocatie, Haren-Noord, Glimmend Hart, Stationsgebied en Hooiveld.

– Het Meerwegproject wordt voortvarend opgepakt, maar zal nader afgewogen worden in het financiële perspectief en de mogelijke risico’s voor de gemeente Haren

3. SOCIAAL EN ACTIEFHet college zet in op de participatiesamenleving, niet op de verzorgingsstaat. De overheid voert regie (= coördineren, bruggen bouwen en verbinden, niet van bovenaf sturen) en faciliteert vrijwilligersorganisaties met bijvoorbeeld vergaderruimte. Uitgangspunt van beleid dient te zijn: vertrouwen geven en je richten op dat wat goed gaat en niet een systeem van aanvragen, beoordelen en toe- of afwijzen vanwege de kans dat er weleens iets fout gaat.
Samenwerking tussen organisaties wordt versterkt. Gemeente subsidieert activiteiten en diensten, niet de organisaties zelf.
Aandacht gaat uit naar Wonen met Zorg, zowel in Haren centrum als in de buitendorpen.
Een klussendienst en een burenhulpcentrale kunnen waardevolle aanvullingen zijn van het arsenaal aan mogelijkheden. De basis is particulier initiatief.

Participatiesamenleving

Concrete voorbeelden:
– Het Lokaal Loket wordt gevestigd in het centrum, liefst in het nieuwe gemeentehuis.
– De rol van Torion en de culturele infrastructuur worden herijkt.

– Het onderzoek naar een Consultatiebureau voor Ouderen wordt zo snel mogelijk afgerond.

Jeugd
De gemeente gaat meer in gesprek met jongeren, om kennis te nemen van hun wensen en problemen. Aan de behoefte aan ontmoetingsplekken en speelgelegenheden wordt aandacht besteed.
Het bieden van ontwikkelings- en ontplooiingsmogelijkheden is de basis voor het gemeentelijk beleid.

Concrete voorbeelden:
– Aan de oostzijde van het dorp kunnen de speel- en sportvoorzieningen bij de Mikkelhorst zonodig worden uitgebreid.
– Aan de westzijde van het dorp wordt een ontmoetingsplek voor jongeren gerealiseerd, in overleg met jongeren en omwonenden.
– Samen met jongeren een jeugdraad instellen. – Voor jongeren worden aan de westzijde van het dorp openbare speel- en sportvoorzieningen gecreëerd. Samen met de jeugdraad en omwonenden worden plannen daarvoor ontwikkeld.
– Er wordt krachtig ingezet op preventie en voorlichting op het gebied van alcohol en drugs, vooral op scholen.

Onderwijs
Harense schoolgebouwen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen. Kinderen hebben recht op een goed en prettig schoolgebouw, met een frisse en gezonde atmosfeer. De gemeente heeft en neemt hier verantwoordelijkheid.
Wat de ontwikkeling van Brede Scholen betreft: ouders, scholen en andere instanties kunnen hier zelf initiatieven nemen, die, waar mogelijk, door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd worden. Dus niet van bovenaf een Brede School gaan neerzetten, maar aansluiten op initiatieven van scholen, ouders en instanties.
Initiatieven van scholen of een ouderraad (zoals het schooltuinenproject Brinkschool, De Borg) of van individuele burgers (Stemmen is sterk) waar mogelijk ondersteunen met advies.
Concrete voorbeelden:
– De verplaatsingscarrousel heeft de voorkeur:

Zernike College naar Biologisch Centrum, St. Nicolaasschool naar locatie Zernike College, Westerholm op plaats St. Nicolaasschool.
– Krachtig inzetten op het realiseren van een gezond en comfortabel binnenmilieu van de scholen.
Cultuur
Cultuur verrijkt het leven van jong en oud. Daarom dient ook hier de gemeente de initiatieven uit de samenleving te ondersteunen en te stimuleren. De Culturele Raad Haren speelt hierbij een centrale rol en kan als voorbeeld gezien worden van wat de drie partijen voorstaan. Een organisatie als de CRH dient gestimuleerd te worden en niet gefrustreerd met administratieve rompslomp. De basis is particulier initiatief.

Concrete voorbeelden:
– De subsidie aan de Culturele Raad Haren wordt achteraf verantwoord.
Sport
Nut en noodzaak van sport worden raadsbreed erkend. Deelname aan sportactiviteiten wordt gestimuleerd. Bijvoorbeeld met tienrittenkaarten (kennismaking met allerlei vormen van sport) voor basisscholieren en voor minder draagkrachtigen. De laatsten kunnen vervolgens een beroep doen op het participatiefonds. Subsidies voor sportverenigingen zijn beloningen voor gewenst gedrag. De basis is particulier initiatief.

Concrete voorbeelden:
– Er wordt een helder sportbeleid ontwikkeld, samen met sportverenigingen.
– Er komt een ijsbaan in of dicht bij Haren.
– Er is aandacht en respect voor het behoud van de eigen identiteit van de Blauwe Ruiters en de gemeente zet zich daar actief voor in.
– Ten aanzien van GHHC geen beleidsverandering.

– Gestructureerd overleg met sportverenigingen.
Buitendorpen
De burgers van de buitendorpen Glimmen, Onnen en Noordlaren willen hun dorp vitaal en leefbaar houden of maken. De gemeente ondersteunt dit.
Dorpsontwikkelingen, geïnitieerd door de dorpelingen, zijn in principe leidend en worden verder gebracht. De gemeente geeft de kaders aan, bijvoorbeeld voor sociale woningbouw. De gemeente houdt de regie, met als uitgangspunt: bruggen bouwen en verbinden. De gemeente gaat niet als projectontwikkelaar optreden.
De gemeente kan de dorpen en buurten faciliteren met buurtbudgetten voor dorpsontwikkelingen die de sociale cohesie of de betrokkenheid van burgers bij de samenleving versterken. De besteding wordt bepaald door de betrokken burgers.

Jaarlijks zal er door vertegenwoordigers van het dorp of de buurt en de gemeente een schouw plaatsvinden. Daarbij gaat het om concrete en praktische verbeteringen in de directe leefomgeving.

Concrete voorbeelden:
– Buurt/dorpwethouders.
– Buurtbudgetten.

– Jaarlijks een buurt/dorpschouw.

Veiligheid
Haren is een dorp, waar de meeste mensen zich veilig voelen en dat moet zo blijven. Jeugdvandalisme en andere vormen van overlast krijgen volop aandacht.
Wat de misdragingen van een klein deel van de jeugd betreft wordt ingezet op een structureel sluitend traject: preventie – politie – gemeente – hulpverlening. Uitgangspunt is deze jongeren weer perspectief te bieden en op de rails te houden of te krijgen. Vernielingen worden niet geaccepteerd: schade wordt verhaald op de daders.
Het wordt gemakkelijker gemaakt overlast te melden door het instellen van een digitaal meldpunt. Terugkoppeling naar de melders is vanzelfsprekend.

 

Buurt/dorpswethouders kunnen een rol spelen.
Voor het verlenen van goede brandweerzorg is de bouw van een nieuwe brandweerkazerne op een strategische plaats noodzakelijk. Onder goede brandweerzorg valt ook het geven van preventievoorlichting aan burgers.

Concrete voorbeelden:
– Een digitaal meldpunt.
– Een sluitend traject ‘jeugdvandalisme’.
– Bouw nieuwe brandweerkazerne.
– Voorlichting brandpreventie aan burgers.
 
Ondernemers vormen een van de motoren van de samenleving. Zij willen de vleugels kunnen uitslaan zonder veel belemmeringen. Dit vraagt om een actieve, toegankelijke, faciliterende, communicatieve en vooral verbindende overheid. Een overheid die samen met ondernemers optrekt en invulling geeft aan het gemeentelijke beleid dat ondernemers raakt.
Ook op het terrein van toerisme en recreatie werken gemeente en ondernemers samen om Haren aantrekkelijker te maken en te presenteren. De Hortus verdient als toeristische trekpleister aandacht.
De communicatie met ondernemers verbeteren en de regelgeving, daar waar mogelijk, vereenvoudigen.
Bij bedrijventerreinen eerst kijken naar mogelijkheden tot herstructurering van het bestaande bedrijventerrein Felland.

4. ONDERNEMEND EN BEREIKBAAR

Bedrijfsleven

City-marketing wordt gestimuleerd.
Bij het Nesciopark wordt maximaal ingezet op het handhaven van het bestaande Beeldkwaliteitplan, optimale duurzaamheid, een zo groen mogelijke uitstraling en maximale verdiencapaciteit. Als dat niet allemaal gerealiseerd kan worden, dan in samenspraak met omwonenden en belanghebbenden heroverwegingen maken, waarbij het handhaven van het Beeldkwaliteitplan voorop staat.

 

 

Met de ondernemers zal overleg plaatsvinden over een gezamenlijk fonds om gemeenschappelijke voorzieningen uit te betalen.

Concrete voorbeelden:
– Nesciopark: visie ontwikkelen op de invulling van het Nesciopark.
– De gemeente stimuleert, in samenwerking met het Toeristisch Platform, initiatieven op het gebied van toerisme en recreatie.
– Er dient één laagdrempelig loket voor ondernemers te komen.

– Vaart maken met ontwikkeling winkelharten Haren (Haderaplein) en Oosterhaar (Van Spoor tot Steeg).

– Met ondernemers, maar ook met burgers, wordt nadere invulling gegeven aan de omgevingsvergunning.

Verkeer en parkeren
Het verkeersbeleid en het parkeerbeleid worden helder en eenduidig gemaakt en gecommuniceerd met de burgers. Er dient een duidelijke visie aan ten grondslag te liggen. Uitgangspunten zijn veiligheid en doorstroming, in een fijnmazig wegennet.
Verkeer is een beleidsterrein waar het algemeen belang het individueel belang van burgers zozeer overstijgt, dat de algemene uitgangspunten van burgerparticipatie niet altijd kunnen worden toegepast. De gemeente is verantwoordelijk voor de doorstroming en toegankelijkheid van het dorp en voor de verkeersveiligheid.
Shared Space alleen toepassen waar voldoende verkeersintensiteit is. Het Stationsplein moet onderdeel zijn van een veilige fietsroute. De verkeersveiligheid rond scholen en seniorencomplexen kan verbeterd worden door. Een voorbeeld daarvan is de aanleg van een parkeerstrook voor ouders (kiss and ride) bij De Wissel. Indien scholen initiatieven nemen om het verkeersgedrag van ouders te verbeteren en/of zogenaamde ‘veilige schoolroutes’ in de buurt uit te zetten, zal de gemeente dit ondersteunen en faciliteren, door bijvoorbeeld de route te markeren en/of inrichtingselementen aan te passen of toe te passen.