Burgemeester: “Mijn ambt heeft averij opgelopen” (update politieke reacties)

Volkomen onverwacht kondigde burgemeester Rob Bats vanavond tegen 20.30 uur zijn vertrek per 1 april a.s. aan. Het rapport van de Commissie Haren (Cohen) was zo kritisch over zijn rol, dat hij geen andere mogelijkheid zag dan terug te treden. Bats is het eerste bestuurlijke slachtoffer van de Facebookrellen. Door zijn vertrek vond de raad het niet nodig nog met hem te debatteren over de gebeurtenissen. Bats liet de gemeenteraad in verbijstering achter tijdens een schorsing die door de VVD was aangevraagd.

Kalme opmaat…

De opmaat naar dit nieuwe bestuurlijke drama voltrok zich in een beleefde en milde sfeer. Inspreker Rob Gomersbach uit Haren hield een warm pleidooi voor het aanblijven van de burgemeester. Commissievoorzitter Job Cohen beantwoordde plichtmatig de evenzo plichtmatige vragen uit de raad over het rapport. Inhoudelijk werd de gedachtewisseling geen moment.

Verklaring onverwacht

Juist op het moment dat de raad ten langen leste met Bats in debat kon gaan over de gebeurtenissen en het rapport (de raad zat vol opgekropte emoties) vroeg de burgemeester het woord voor het afleggen van een verklaring. De aanwezige media en de publieke tribune hielden hun adem in. Zou Bats zijn vertrek aankondigen? Men rekende daar niet op.

Opbouw naar ontknoping

De opbouw van de speech was doordacht, gelijk een verhaal van Hitchcock. In tussenzinnen en tussen de regels door had Bats clues verstopt die preludeerden op de ontknoping. Het duidelijkst was de opmerking dat hij na ontvangst van het rapport afgelopen woensdag ‘direct geen goed gevoel’ had over de conclusies. Hij had er niet op gerekend dat juist zijn rol zo prominent zou zijn en de kritiek zo eenduidig. Hij was het met enkele conclusies beslist oneens. Naar eigen zeggen heeft hij ervoor gewaakt om niet té primair te reageren en heeft hij zich professioneel en zakelijk voorbereid op de perspresentatie afgelopen vrijdag. Daarna volgden ontmoetingen met burgers en ondernemers, waarin hij boosheid én steun ontmoette.

Afgezonderd

In het weekend heeft Bats zich met zijn vrouw afgezonderd van media en buitenwereld en zich beraden op de vraag welke stap hij zou nemen. Het primaire ‘niet goede gevoel’ van eerder hield stand. Bats vond en vindt dat de harde kritiek op zijn falen zorgt voor onheelbare wonden. “Mijn ambt heeft averij opgelopen”, zei hij in een tweede verklaring. Die averij zou hem naar eigen zeggen gaan hinderen in toekomstige dilemma’s voor de gemeente Haren. Expliciet lichtte Bats het vraagstuk van de gemeentelijke herindeling eruit. Openlijk zei hij dat Haren te klein is gebleken voor Project X en impliciet zei hij dat Haren er niet aan zal ontkomen om op te gaan in een groter geheel. In het proces naar die nieuwe werkelijkheid kun je in de ogen van Rob Bats geen gehavende burgemeester gebruiken.

Haatmails

Bats zei dat de grote externe druk op zijn persoon zwaar was geweest en door het letterlijk citeren van een haatmail die hij ontving wilde hij aan de kaak stellen dat hij grote hoeveelheden daarvan te verwerken had gekregen. Impliciet zou het kunnen betekenen dat Bats en zijn gezin zijn bedreigd, hoewel hij dit niet met zoveel woorden zei. In ieder geval wilde hij duidelijk maken dat dit aspect wel heeft meegeteld in zijn optelsom naar aftreden. De haatmail luidde: Falen en gewoon blijven zitten, daar herken je de Nederlandse kutbestuurders aan. Bats, donder op, want je bent een gevaar voor de samenleving. Jan van de Laar, Abcoude.

Raad unaniem achter Bats

In verbijsterde reacties lieten alle raadsfracties weten Bats’  besluit met grote tegenzin te aanvaarden. De kaarten kwamen voortijdig op tafel, geen enkele fractie was naar de raadszaal gekomen om een motie van wantrouwen in te dienen. De voltallige raad stond achter Rob Bats. Hij heeft gefaald, hij heeft fouten gemaakt, maar de overmacht van Project X was eenvoudig zo groot, dat geen enkele burgemeester de fouten had kunnen voorkomen. Fractievoorzitter Pieter Terpstra (VVD) drukte het kernachtig uit: “Door halve zolen en tuig raken wij nu onze burgemeester kwijt.”

Haren is bestuurlijke Bermuda-drioehoek

Het vertrek van de burgemeester is voor Haren niet gunstig. De gemeente gaat sinds twee jaar gebukt onder politieke tijdbommen, pijnlijke dossiers, rode cijfers en bestuurlijke problemen. Bovendien wordt Haren juist in deze periode geconfronteerd met de meest existentiële vraag in haar ruim 200 jarige bestaan: is het gedaan met de zelfstandige status? Woelige jaren in Haren. Straks de derde burgemeester in twee jaar. Aftredende wethouders, een collegebreuk en een weggezonden wethouder. Haren is de bestuurlijke Bermuda-driehoek van de provincie Groningen. Haren schudt op haar fundamenten en zal tussendoor opnieuw een nieuwe burgemeester moeten zoeken. Zullen er sollicitaties zijn?

Emoties

Per 1 april wilde Bats weg, maar de raad vroeg of hij wilde blijven functioneren tot een waarnemer was gevonden. “Dat verzoek zal ik in welwillende overweging nemen”, zei Rob Bats. Nadat voorzitter der vergadering Bernard Prenger (VVD) ietwat ontregeld de avond sloot stortte de pers zich op het tafereel van burgemeester Rob Bats die handenschuddend langs de raadsleden ging. Complimenten en uitingen van treurnis werden daarbij gewisseld. Bij de fractie van de PvdA waren er tranen en rode wangen. Het gevoel dat Haren nog iets dieper in de put is geraakt is evident.

Relativerende woorden

Dieta Praamstra van CU richtte in haar termijn een mooie, relativerende volzin tot de burgemeester: “Rob, ik wens van harte jou en je gezin geluk, liefde en gezondheid toe.” Applaus klonk op als blijk van instemming en waardering. Rob Bats nam zijn besluit zelf, hield de eer aan zichzelf, en kwam er pas toen achter dat hij had mogen rekenen op de steun van de gehele raad. Dat hij desondanks niet verder wil heeft dus te maken met zijn kennelijke twijfels of de burgers van Haren en de rest van dit land het zouden accepteren als hij op zijn post was gebleven.  

 

POLITIEKE REACTIES:

ChristenUnie:

De ChristenUnie Haren betreurt het besluit van Rob Bats om zijn ontslag in te dienen. We hebben altijd veel vertrouwen in hem gehad en daar is na lezing van het rapport van Cohen cs geen verandering in gekomen.

We respecteren zijn beslissing en gehoord zijn uitleg begrijpen wij het ook. Maar dat neemt niet weg dat het ons bijzonder spijt.

Wij denken ook dat veel inwoners van Haren deze stap niet nodig vonden.

We hopen en verwachten dat hij met zijn ervaring en gedrevenheid in staat is een goede plek in de Nederlandse samenleving te vinden. Een plek waar hij ook de aanbevelingen en overgebleven vragen kan oppakken en implementeren in bestuurlijk Nederland. Hoe nu verder? Er ligt een aantal grote uitdagingen voor onze gemeente.

De raad heeft opdracht gegeven voor een gedegen omgevingsanalyse met de aangrenzende gemeenten. De visitatiecommissie heeft stevige uitspraken gedaan over de bestuurlijke toekomst van de provincie Groningen. Haren heeft een sterke burgemeester nodig die ons in dit proces meeneemt.

Er is een aantal grotere projecten in uitvoering. Wij hebben er alle vertrouwen in dat het college deze en andere lopende zaken op een goede manier blijft behartigen.

ChristenUnie Haren

 

+++

 PvdA Haren:

PvdA: Boegbeeld Burgemeester Bats van Haren legt functie neer.

De fractie van de PvdA Haren betreurt  ten zeerste het besluit van burgemeester Bats om zijn functie neer te leggen.

Het rapport van de commissie Cohen trekt stevige en duidelijke conclusies over het functioneren van de eindverantwoordelijken op 21 september 2012.  De gebeurtenissen van Project X worden echter ook in een breder maatschappelijk perspectief geplaatst en de commissie trekt terecht de conclusie  dat iedereen uit dit geheel nieuwe facebook-fenomeen lering moet trekken om herhaling te voorkomen.

Wij zijn van mening dat de conclusies van dit rapport niet alleen op Haren van toepassing zijn.  Zowel het volgen van social media, handhaving  van de openbare orde, zorgvuldig alcoholbeleid en het verbeteren van de samenwerking in de veiligheidsregio bij dergelijke rellen zijn voor alle gemeenten van belang!

Op zaterdag 22 september 2012 heeft de Harense samenleving veerkracht getoond door gezamenlijk de rommel en rotzooi van de vernielingen op te ruimen. Wij hadden als PvdA graag samen met onze burgemeester deze veerkracht  en solidariteit  in onze gemeente verder vorm willen geven.

Want Haren heeft, gezien de discussies over herindeling, bouwprojecten, bezuinigingen, veranderingen in zorg en welzijn, een burgemeester nodig die als een boegbeeld voor onze gemeente staat!

Daarom wil de PvdA dan nu ook zo snel mogelijk een (interim)burgemeester om met elkaar deze opgaven aan te pakken.

Wij wensen Rob Bats alle goeds toe voor de toekomst en willen hem dank zeggen dat hij onze burgemeester was:  voor de inwoners, ondernemers,  ambtenaren,  college en raad in Haren.

namens de fractie van de PvdA,

Ton Sprenger

 

+++

D66 Haren

Reactie van D66 op het vertrek van Rob Bats

Net als alle andere raadsfracties werd de fractie van D66 tijdens de raadsvergadering van 12 maart verrast door het besluit van burgemeester Rob Bats om zijn functie per 1 april ter beschikking te stellen. De burgemeester gaf aan dat zijn ambt door de gebeurtenissen van 21 september 2012 ‘averij’ had opgelopen. Met zijn aftreden geeft hij het ambt weer een ongeschonden aanzien. De fractie van D66 vindt dit een wijs besluit en heeft begrip en respect voor dit besluit en waardering voor de moed van de burgemeester om dit besluit te nemen.

Vanaf het moment dat het rapport van de commissie Haren verscheen, lijkt de discussie te gaan over poppetjes en afrekenen. De insteek van D66 bij het debat van dinsdag zou juist zijn geweest: discussie over de beschadiging van het ambt, van het vertrouwen dat burgers kunnen hebben in de over hen gestelde overheid. Niet gericht op het door de raad wegsturen van personen, maar gericht op inzicht in de gevolgen van die beschadiging.

Wat verenigt de heren Wim Kok, Piet Hein Donner en mevrouw Sybilla Dekker? En waarin onderscheidt de heer Gijs van Aardenne zich van hen? De eersten traden af als minister nadat hun ambt in diskrediet was gebracht. De laatste deed dat niet. De eersten verdienden en kregen ermee lof en waardering, de laatste beleefde zijn nog maar weinige laatste dagen als politicus als ‘aangeschoten wild’, zoals hij toen genoemd werd.

Burgemeester Rob Bats heeft zich dinsdag bij Kok, Donner en Dekker gevoegd, hij wil zijn ambt niet als aangeschoten wild vervullen. Want dat zou waarschijnlijk het gevolg zijn, zeker in deze tijd, waarin mensen uit het hele land hun mening via mail en internetfora ongehinderd de openbaarheid in gooien. Maar ook in de Harense samenleving, waar de littekens van 21 september door velen blijvend gekoppeld zouden worden aan de persoon van de hoogste ambtsdrager van die dag.
Het rapport Cohen is niet de enige waarheid, dat is bij D66 wel duidelijk. Maar het is wel leidend in de discussie. Het rapport lezende, kom je tot de conclusie dat er dingen goed gingen op 21 september jl., maar toch vooral dat er erg veel dingen niet goed gingen. De conclusies die het rapport trekt, staan vooral in het teken van geen greep, geen helderheid, geen juiste voorbereiding, geen daadkracht, geen visie, geen enz. enz.

De overheid geeft gefaald, dat is de slotsom; burgers zijn niet afdoende of zelfs maar voldoende, beschermd tegen dreigende en uiteindelijk ook werkelijkheid geworden gevaren van buiten. En al zijn er nog zoveel verklarende en verzachtende omstandigheden, het bevoegd gezag faalde. Het vertrouwen dat burgers mogen hebben in de over hen gestelde overheid is ernstig beschaamd.
Vervolgens lijkt de discussie zich vooral toe te spitsen op personen. Personen die door de benadeelde burgers, al dan niet via hun volksvertegenwoordigers, af te rekenen zouden zijn op het falen van ‘de overheid’. Als een soort genoegdoening.
Maar het gaat te dezen niet om de persoon Rob Bats, laat dat duidelijk zijn. Het gaat ook niet om genoegdoening, niet om het zoeken naar een zondebok; zondebokken zijn primitieve beelden uit de mythologie. En wie zondebokken zoekt, zoekt drogredenen om het eigen gelijk te staven. Niets van dat al! Het gaat om de burgemeester van de gemeente Haren; om een functie, een staatsrechtelijk vormgegeven orgaan, zo u wilt. Dat orgaan, of die functie, heeft ernstig gefaald, en heeft dus het vertrouwen van de burgers in een veiligheid garanderende overheid beschaamd. Dat orgaan moet dan ook opnieuw worden ingevuld en de persoon die invulling geeft aan dat orgaan, het orgaan ‘burgemeester van de gemeente’ dus, moet gewoon vervangen. Het vertrouwen dat mensen mogen hebben in een betrouwbare overheid vereist dat. Bijzonder jammer en spijtig voor de persoon die de functie op het moment van alle ellende waarnam, laat daar geen misverstand over bestaan.

Logisch gevolg hiervan is dat er helemaal geen moties van welke aard ook nodig zouden zijn, die behoren zelfs niet eens ter sprake te komen. Omdat de staat zichzelf al gereinigd heeft, zodanig dat er voor de toekomst weer een breed draagvlak kan zijn voor vertrouwen in de overheid.

Om deze reden vindt de fractie van D66 het besluit van burgemeester Bats een wijs besluit dat uiteindelijk voor de gemeente Haren, voor de inwoners en voor hemzelf het beste is.
De burgers van Haren hebben beter verdiend dan opportunistisch omgaan met wat wezenlijk voor de rechtstaat èn voor een betrouwbare overheid is. Rob Bats verdient het niet om als aangeschoten wild de Harense geschiedenis in te moeten gaan.

Dat neemt niet weg dat de fractie van D66 het betreurt dat het nodig is dat dit besluit genomen wordt. Uiteraard is het bijzonder betreurenswaardig dat de gemeente Haren door de gebeurtenissen van 21 september de burgemeester kwijtraakt. Zoiets komt altijd slecht uit, maar veel slechter dan nu had het niet gekund.
De fractie van D66 zal er bij de Commissaris van de Koningin op aandringen zo snel mogelijk een waarnemend burgemeester aan te stellen en tegelijkertijd de procedure voor de aanstelling van een nieuwe burgemeester te starten.

Vanaf deze plaats danken wij Rob Bats alvast voor zijn inzet voor de gemeente Haren en wensen wij hem en zijn familie alle goeds voor de toekomst.

De fractie van D66
Wil Legemaat
Fokke Fennema
Marjan Bachman
Oscar Keet

 

 +++

Groen Links

Geen burgemeester, wel grote uitdagingen

 

Na de heftige gebeurtenissen op 21 september hadden we gehoopt een lange, bewogen periode af te sluiten. Niets is minder waar. Burgemeester Bats is vanaf 1 april niet meer onze burgemeester. Deze beslissing van hem respecteren wij, maar betreuren wij ten zeerste. Het is uitermate jammer dat een zo goed bestuurder die voor Haren belangrijke zaken had kunnen doen, nu niet meer in beeld is. Het Harense hart van de burgemeester was ons duidelijk geworden, maar we kunnen daar geen gebruik meer van maken.

 

Voor ons liggen grote uitdagingen die het uiterste zullen vragen van bestuurlijk Haren. Daar hadden wij graag met de burgemeester onze schouders onder gezet. Maar in de complexe Harense situatie mocht dat niet zo zijn. Wij willen z.s.m. dat er een interim-burgemeester benoemd gaat worden. En zo snel mogelijk een procedure gestart gaat worden voor een nieuwe burgemeester. Alleen op die manier kunnen wij alle grote uitdagingen aan en kan Haren weer vooruit kijken. Project X is ons overkomen maar mag niet de toekomst van Haren in de weg staan.

 

We zijn een goed en bekwaam bestuurder kwijtgeraakt  maar de grote uitdagingen niet! Ook zonder burgemeester Bats zullen we daar de schouders onder moeten zetten.

 

Fractie GroenLinks Haren

++++

 

SP

SP constateert ( bepaald niet als enige ) dat er in Haren erg veel fouten zijn gemaakt.

Tijdens het project X feest is er veel, zeer veel fout gegaan. Met name bij bestuurders en politie aldus de conclusie van de commissie Cohen.

“Niet de feestgangers die op 21 september naar Haren kwamen gedroegen zich abnormaal, maar de gezagsdragers. Jongeren deden wat er van ze verwacht mocht worden maar de overheid speelde daar niet goed op in”. Dit volgens de heer van den Brink, hoogleraar maatschappelijke bestuurskunde en een van de opstellers van het onderzoek naar de rellen.
Wat voor jongeren een feestje was werd door bestuurders als een ramp gezien.

“Dat er geen doden gevallen zijn is een wonder en dat is te danken aan de politie”. “Volgens de burgemeester had er traangas gebruikt mogen worden, maar de politiecommandant was zo wijs dat niet te doen”.
De ochtend na de rellen benadrukten burgemeester Bats, Oscar Dros( de Groninger korpschef) en Hessel Schut ( plv. hoofdofficier van justitie) dat er geen inschattingsfouten waren gemaakt en alle scenario’s klaar lagen.

Nu er vernietigende conclusies getrokken worden door de commissie Cohen erkennen zowel Bats als Dros dat ze vanaf het begin geen grip hebben gehad op het feest. Er was geen goed plan van aanpak, heldere scenario’s ontbraken, draaiboeken waren niet uitgewerkt en toen de sfeer omsloeg werd er te laat over geschakeld op een worstcase scenario.

Dat door burgemeester Bats na zijn geruststellende woorden van 22 september een radiostilte is afgekondigd in afwachting van de rapportage van de ondertussen in het leven geroepen commissie Cohen is hem te verwijten.
Daarmee heeft hij de mogelijkheid om de raad in te lichten over de gang van zaken bewust gemist. Dit terwijl volgens de SP
de verantwoording voor zijn handelen toch in eerste instantie ook bij de volksvertegenwoordiging van Haren plaats had moeten vinden. Dat hij tussentijds toch een ongelukkig tv optreden deed was ook al niet sterk.
En dan nu ten slotte een vernietigend rapport over zijn functioneren.
Op de voorlichtingsavond voor bewoners vrijdag op vrijdag 8 maart jl. ging hij dan door het stof door zijn excuses aan te bieden.

Het was dinsdag aan de gemeenteraad van Haren om hun oordeel te geven over het gehele gebeuren en met name het functioneren van de burgemeester. Weg sturen kon de raad niet maar een gebrek aan vertrouwen uit spreken wel, maar daar kwam het niet van.
Want voordat de raadszitting echt begon gaf burgemeester Bats aan dat hij met in gang van 1 april af zou treden.
Daarmee nam de burgemeester zijn verantwoordelijkheid gezien de omstandigheden.

Wat de SP betreft zou nu de heer Dros moeten volgen…..

Want je kunt constateren dat er enkele zaken door de commissie Cohen (en de politie) gemist zijn; aan de Westerse Drift en in de Hofstraat hebben inwoners van Haren gezien dat groepen jongeren zich verzamelden en klaar maakten om te gaan rellen. Dus er is wel degelijk sprake geweest van planning en een vorm van “hooliganisme”.
En wat ook niet vermeld wordt en wel van belang was voor de uiteindelijke gang van zaken is dat de heer Dros degene was die een onervaren politievrouw (Marion Latour) had aangesteld als commandant van de staf “grootschalig en bijzonder politie optreden”.

En dit is voor een oordeel over de heer Dros toch wel van belang en zou hij zich aan moeten trekken.

 

VVD:

VVD geschokt!

De fractie van de VVD in de gemeenteraad van Haren heeft sinds dinsdagavond, toen burgemeester Bats zijn aftreden bekend maakte, verschillende emoties doorlopen. Pieter Terpstra, fractievoorzitter, verwoordde het eerste gevoel: verbijstering. ” Het is toch absurd dat door toedoen van een aantal halve zolen nu een burgemeester aftreedt!”.

Vrij snel daarna verwoordden wij de consequenties voor de gemeente Haren ” We bieden Haren op een gouden schaaltje aan Groningen aan”. Daarmee bedoelden we dat het stuurloze Haren nu de regie kwijtraakt in de herindelingsdiscussie. En inderdaad, donderdag verscheen een persbericht van het kabinet van de Commissaris van de Koningin, Max van den Berg, met als belangrijkste nieuws: Haren krijgt een vervanger voor twee jaar, en die vervanger moet ervaring hebben met fusies. De kop in de Volkskrant van donderdag jl. bleek dus akelig juist: Vertrek Bats doodsteek voor Haren.

Ons gevoel van teleurstelling wordt door veel inwoners en ondernemers gedeeld. Teleurstelling over de kortzichtigheid van oppositiepartijen die sinds 22 september niets nagelaten hebben om de schuld bij de burgemeester te leggen, bij herhaling op zijn vertrek gezinspeeld hebben (“ik zou met de staart tussen de benen vertrekken”), en zodoende Haren een zeer slechte dienst bewezen hebben. Immers: een vervanger met ervaring met fusies betekent iets anders dan een burgemeester die samen met raad en wethouders de huid  van Haren als zelfstandige gemeente zo duur mogelijk probeert te verkopen.

Het is te hopen dat de vervanger samen met inwoners, gemeenteraad en wethouders kans ziet om uit deze bestuurlijke impasse te geraken. Die hoop en dat vertrouwen proberen wij vast te houden.

Fractie VVD

 

.