College wil raad meer tijd geven voor herindelingsbesluit (met update)
“Een beetje uitstel is ook uitstel”, zo moet het college van B&W hebben gedacht na lezing van de 400 enquêtes en het aanhoren van veel burgers die vroegen om meer tijd voor het maken van een eventuele fusiekeuze. En dan was daar nog het massieve burgerinitiatief, dat vraagt om uitstel tot na de verkiezingen van maart 2014. Het college wil duidelijk de kool en geit sparen en probeert rust te kopen door de raad uitstel te geven tot 25 november. Dat is vijf dagen voor de door provincie gedicteerde einddatum 1 december. Update: Onderaan dit bericht het onderzoeksplan van de gemeente Haren.
Het college wil deze extra tijd gebruiken om verder onderzoek te doen naar de drie mogelijke herindelingsscenario’s. Daarmee denkt het college de gemeenteraad in november voldoende aanvullende informatie te kunnen geven waarmee een keuze kan worden gemaakt voor de gewenste herindelingspartner.
De extra tijd, waarmee het college de burgers tevreden hoopt te stellen, wil de gemeente goed besteden. Men wil precies dat doen waarvan veel mensen zeggen dat het de afgelopen zomer al had moeten gebeuren: onderzoeken wat de gevolgen zijn van de verschillende fusievarianten (grofweg gezegd met Groningen, Hoogezand of Tynaarlo). Men wil de raad en burgers, zoveel is duidelijk, beter voorlichten over keuzes die gemaakt moeten worden.
Enquête
Op de enquête reageerde 3,6% van het aantal stemgerechtigde inwoners van Haren. Uit de resultaten blijkt dat de respondenten het behoud van het dorpse karakter van Haren het belangrijkste identiteitskenmerk vinden dat voor Haren behouden moet blijven bij een herindeling. Daarbij vinden mensen snelle, kwalitatief goede en toegankelijke dienstverlening het belangrijkste aandachtspunt voor het bestuur: 23%. Het behoud van onderwijsvoorzieningen scoort met 41% het hoogst op de vraag naar voorzieningen die behouden moet blijven. De gevolgen die mensen voor zichzelf verwachten, zijn hogere kosten van het wonen (66%) en minder contact met het bestuur (77%). Op de vraag ‘Mochten de voor- en nadelen van de herindelingsscenario’s ongeveer gelijk zijn, welke voorkeur heeft u dan voor een herindeling?’ antwoordde 77% van de respondenten dat Tynaarlo in dat geval de voorkeur heeft. Groningen, Ten Boer, deel Slochteren scoorde (17%) en de Gorechtvariant 6%. Uit de toelichting bij de vraag blijkt dat deze voorkeur vooral gebaseerd is op de gelijksoortige identiteit van beide gemeenten.
Quickscan Zuiderlicht
Tijdens de informatieavonden werd vaak gewag gemaakt van een onderzoek naar de gevolgen van de fusie-opties door het bureau Zuiderlicht. Dat onderzoek zou informatie opleveren waar burgers en raad wat mee konden. Dat valt nu tegen. Het bleek geen onderzoek naar de verschillende varianten, maar slechts een bronnenonderzoek naar effecten van fusies in het algemeen.
Uit de quickscan van bureau Het Zuiderlicht blijkt dat er landelijk gezien weinig effectmetingen zijn uitgevoerd na herindelingen tussen gemeenten. Daar waar die wel zijn uitgevoerd, gaat het meer om evaluaties van de totstandkoming van de nieuwe gemeente (clustervorming, proces), dan een daadwerkelijke effectmeting. Over de optimale schaalgrootte en bestuurskracht van gemeenten met 50.000, 80.000 of 200.000 inwoners hebben de onderzoekers daarom geen uitspraak gedaan. Het onderzoek maakt wel duidelijk dat een herindeling een positief effect zal hebben op het verminderen van de kwetsbaarheid van de gemeente Haren, het vergroten van de kennis en het verbeteren van de kwaliteit van producten en diensten.
Uitstel tot na verkiezingen?
Het burgerinitiatief Uitstel kan onmogelijk tevreden zijn met het ‘beetje uitstel’. De opstellers van dat initiatief willen dat de herindeling (of niet) tot inzet wordt gemaakt van de gemeenteraadsverkiezingen en die vinden plaats in maart 2014.
update: PLAN VAN AANPAK ONDERZOEK GEMEENTE HAREN
Overzicht vervolgonderzoek inzake herindeling Haren
30 september 2013
Het college van Haren heeft besloten nader onderzoek in te stellen naar de verschillende herindelingsscenario’s. Het gaat om een vervolgonderzoek, dat wil zeggen een verdieping van/aanvulling op de onderzoeken die we in de afgelopen maanden hebben uitgevoerd (zie notitie ‘Verkenning van samenwerking’ d.d. juni 2013 en de ‘quickscan bestuur- en uitvoeringskracht’ d.d. september 2013).
Met dit vervolgonderzoek wil het college een beeld schetsen van de onderlinge vergelijkbaarheid van de drie scenario’s te weten: Groningen/Ten Boer/Haren, ‘Gorecht’ (Hoogezand‑Sappemeer/ Slochteren/Menterwolde/Haren), en Tynaarlo/Haren.
Het onderzoek is verdeeld in:
– Een inhoudelijk overkoepelend onderzoek naar de drie scenario’s: wat leveren de scenario’s op (voordelen en risico’s), voldoen ze aan de criteria als duurzaamheid en draagvlak, en welk beeld kunnen we schetsen van kwalitatieve gegevens zoals de bestuurskracht van de nieuw te vormen gemeente en gevolgen voor karakter van de dorpen.
– Een onderzoek naar feitelijke gegevens, resulterend in een uitgebreide bijlage.
In bovenstaand onderzoek is rekening gehouden met aangedragen punten door verschillende fracties, de partners van de drie herindelingsscenario’s en de criteria van het college van GS van de provincie.
Overkoepelend onderzoek naar de drie scenario’s
Met het onderzoeken van kwalitatieve gegevens wil het college de drie scenario’s nader verkennen en vergelijken, en onderzoeken wat de scenario’s zouden opleveren. Het gaat om een aanvulling op wat reeds is onderzocht in de ‘quickscan’.
Het gaat om het verkennen van de volgende verdiepende vragen:
- Hoe wordt de bestuurskracht van de nieuw te vormen gemeente? Welke sterke punten worden versterkt, welke worden zwakker, of blijven zwakker? Kortom: het toetsen van de drie herindelingsscenario’s aan de Harense sterkte-zwakte analyse.
- Wat zijn de gevolgen voor de inwoners? Welke veranderingen staan te wachten?
- Wat zijn de gevolgen voor ondernemers? Welke veranderingen staan te wachten?
- Wat zijn de gevolgen voor het personeel?
- Wat zijn de gevolgen voor het landschap en karakter van het dorp?
- Welke voordelen zijn te behalen bij elk van de drie scenario’s?
- Welke zorgen en risico’s zijn er bij de drie scenario’s en zijn deze mogelijk weg te nemen?
- Specifiek voor het scenario Haren/Tynaarlo: wat zou de eventuele loskoppeling uit Gronings provinciaal verband betekenen voor de WMO, zorgloket, CJG, jeugdzorg, GGD, brandweer, omgevingsdienst en veiligheidsregio?
- Specifiek voor het scenario Haren/Tynaarlo: Is er een bereidheid/draagvlak bij college, gemeenteraad en inwoners van Tynaarlo om met Haren te herindelen?
Te onderzoeken criteria gesteld door het college van GS van de provincie d.d. 2 juli 2013
– Draagvlak; is er lokaal bestuurlijk draagvlak voor de nieuw te vormen gemeente? Is er regionaal draagvlak? Bestaat er maatschappelijk draagvlak?
– Interne samenhang/dorps- en kernenbeleid; kent de nieuwe gemeente een herkenbare identiteit? Op welke uitingsvorm – cultureel, sociaal, economisch, geografisch, etc., is deze gebaseerd?
– Bestuurskracht; kunnen de maatschappelijke opgaven en wettelijke taken adequaat uitgevoerd worden, waarbij recht wordt gedaan aan de maatschappelijke omgeving en in het belang daarvan wordt gehandeld?
– Evenwichtige regionale verhoudingen; hoe verhoudt de schaal zich tot het regionale opgavenprofiel?
– Duurzaamheid; is de nieuwe gemeente voldoende duurzaam dat wil zeggen niet binnen afzienbare tijd opnieuw betrokken bij een herindeling?
– Het nodale principe; wat is de oriëntatie van inwoners op voorzieningen of stedelijke kernen en de nog levende cultuurhistorische verbanden in het gebied?
– Sluit het schaalniveau optimaal aan bij het schaalniveau van de regionale vraagstukken?
– Bestaan er inhoudelijk samenhangende gebiedsopgaven en/of kansen die geboden worden door transport- en logistieke assen?
N.B. Overig onderzoek specifiek voor het scenario Haren/Tynaarlo:
Parallel aan dit proces van verdiepend onderzoek naar de drie scenario’s, willen wij van GS Groningen en GS Drenthe op voorhand duidelijkheid over de vraag of de eventuele nieuwe gemeente Haren/Tynaarlo bij de provincie Groningen dan wel bij de provincie Drenthe zou komen.
Onderzoek naar feitelijke gegevens
Met het onderzoeken van feitelijke gegevens wil het college aanvullende informatie verzamelen over de drie herindelingspartners te weten: Groningen/Ten Boer, ‘Gorecht’ (Hoogezand‑Sappemeer/Slochteren/Menterwolde), en Tynaarlo. Het gaat om een aanvulling op feiten die reeds zijn onderzocht in de ‘Verkenning van samenwerking’.
Het gaat om de volgende feiten en gegevens:
- aantal inwoners
- leeftijdsopbouw inwoners
- lage inkomens
- personen met bijstandsuitkering
- personen met een uitkering
- minderheden
- leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs
- leerlingen voortgezet onderwijs
- oppervlakte gemeente
- oppervlakte binnenwater
- aantal woonruimten, gespecificeerd naar aantal woningen, wooneenheden, bijzondere woongebouwen en recreatiewoningen
- wegen buiten de bebouwde kom in kilometers
- wegen binnen de bebouwde kom in kilometers
- verharde fietspaden in kilometers
- onverharde fietspaden in kilometers
- oppervlakte openbaar groen (= bossen, bosplantsoenen, gazons, heesters en vijvers)
- aantal kernen/dorpen/wijken
- huidig kernen- of wijkbeleid
- tarief OZB
- aantal Fte’s ambtelijke organisatie
- verhouding omzet: personeelslasten
- financiële positie
- investeringen in welzijn
- criminaliteitscijfers (vóór 2012)
- cultuur
- milieu/afvalverzameling
- politieke zetelverdeling
- bestaande samenwerkingsverbanden
Daily urban system: waar zijn de inwoners van Haren, Groningen/Ten Boer, Tynaarlo, ‘Gorecht’ op gericht qua:
- werk
- onderwijs
- koopvoorzieningen
- medische en zorgvoorzieningen
- culturele voorzieningen
- sportvoorzieningen
- recreatie
14 reacties