Column historische vereniging Old Go (april 2016)

Hoornse dijk en werkverschaffing

U kent vast de Hoornsedijk, dat idyllische weggetje langs de Drentse A, waar op een mooie dag fietsers, wandelaars en hardlopers van het gladde asfalt gebruik maken. Zo comfortabel is deze weg niet altijd geweest, tot de jaren 1930 was de dijk ’s winters onbegaanbaar. In die tijd zag de omgeving er anders uit dan nu. Het Paterswolde meer was veel kleiner, er was een brug bij de Meerweg en een bij de Parkweg waar de bebouwing van de stad ophield. Daartussen woonde ergens een boer die passanten met een roeiboot over het kanaal zette. Langs de Hoornsedijk waren een aantal buurtjes. De kinderen die daar woonden konden ’s winters soms niet naar school.
De particuliere organisatie Kunstweg Haren-Paterswolde nam in 1931 het initiatief tot verharding.

Verharding
De financiering was een probleem,.de ingelanden van de Eelderwolder polder konden dit onmogelijk zelf betalen. Het rijk droeg bij, het waterschap Westerkwartier ook. Verdere bijdragen kwamen uit een tol. Groot was de teleurstelling toen de gemeente Haren niet bereid bleek het onderhoud te betalen.
Er lagen twee offertes, verharding met klinkers voor f50,575 en verharding met porfiersplit voor f40,900.Men koos uiteraard voor de goedkoopste oplossing die ook nog het voordeel had dat het meer werk opleverde. Het werk zou binnen de werkverschaffing uitgevoerd worden onder leiding van de Heidemij.
In 1932 werd begonnen en kort voor Pasen 1933 was de weg van bijna zeveneneenhalve kilometer klaar.

Brevet van luiheid
Bij de feestelijke opening was iedereen tevreden met elkaar: de rijksinspecteur van de werkverschaffing (de in Oost Groningen beruchte burgemeester Buiskool), het waterschap Westerkwartier, het bestuur van de Kunstweg Haren-Paterswolde, de Heidemij, de uitvoerder .De burgemeester van Haren kreeg lof toegezwaaid voor ‘de voortvarendheid van het gemeentebestuur, hij had zich jegens de bewoners van de Hoornsedijk als een zorgend vader gedragen.’ Burgemeester Boerema zelf had echter kritiek. Hij was ontevreden over het verloop van de werkzaamheden en gaf de arbeiders ‘een brevet van luiheid’.

De Nederlandsche aannemersbond reageerde de volgende dag furieus in het Nieuwsblad van het Noorden. Dit werk hoort thuis bij een gespecialiseerde aannemer met goed gereedschap en geschoold personeel met een normaal loon. Dit als werkverschaffing uitvoeren verlamt en berooft het bedrijfsleven. Werkverschaffing is een vorm van hulpverlening waarbij het resultaat niet voorop staat. De vermeende luiheid is een gevolg van het gekozen verkeerde systeem.
Van de betrokken arbeiders is geen reactie bekend.

Ingrid Smit voor Old Go