De ongelofelijke veerkracht van Haren! Dorp repareert zichzelf snel (met (film)updates)

Haren kreeg vannacht een enorm pak slaag van mensen die de confrontatie zochten met de politie en die van de Harense Merthe en haar Facebook-feestje helemaal niets wisten. Een relatief kleine kern vernielers, gadegeslagen door een grote massa nieuwsgierigen. Dat is een brandbare mix gebleken. De politie, ME en beleidsmakers waren de greep op de situatie even totaal kwijt tot een uur of drie vannacht. Tot zover het slechte nieuws. Het goede nieuws is dat Haren op dit moment zijn ongelofelijke veerkracht toont! Zie ook de film van Anne van Slageren:  http://www.youtube.com/watch?v=1kVe4DvmNG4.

 

Wilt u foto’s vergroten? Klik er op.

Eendracht!

Vrijwilligers met bezems onderweg naar het dorp, vanochtend in de regen,  tegen acht uur. “Ik wist het direct: ik moet daarheen om te vegen”, zegt één van hen. Winkeliers die hun schade laten repareren en de straat staan te vegen. Mensen van de gemeente met vijf bezemwagens en ander materieel in de weer. Napraten, ervaringen uitwisselen, tranen, maar ook vastberaden om dit snel achter ze te laten. Positieve energie. “Het is vreselijk wat ze ons hebben aangedaan, maar we gaan niet bij de pakken neer zitten”, dat is zo ongeveer de teneur. Haren repareert zichzelf.

“Ga weg!”

“Ga weg, ik vind dit uiterst bedreigend wat u doet!”. Met die ietwat naïeve woorden wist de bewoner van een appartement aan de Brinkhorst een hooligan van zijn balkon te jagen.  Hein Frima, eigenaar van Galerie Aanblick, heeft met hulp van omstanders zijn pand beschermd. Hij beschrijft hoe de charges voor zijn deur plaatsvonden. Hij toont twee lege kratten bier als een scalp, die hij op de relschoppers heeft buitgemaakt.

Tuinen omgeploegd door relschoppers en ME

Talloze panden in het centrum zijn beschadigd, het ergst Italini en de schoenwinkel daarnaast. Maar ook modezaak Ammazzone en Unistee Makelaars. Kapper Kraaima en Renault de Groot. Het lijkt of een kudde stieren door het centrum is getrokken, gelijk Pamplona. De rustige villastraat Oude Hoflaan werd het toneel van charges. Een bewoner: “De relschoppers kwamen klem te zitten in een paar tuinen, toen is de ME dwars door alle tuinen gegaan om ze te pakken.” Een auto die toevallig geparkeerd stond in de straat (van een feestganger uit Leeuwarden) is volkomen vernield (foto).

En zo zijn er duizend verhalen, allen met begin, middenstuk en plot. Haren vergeet deze nacht nooit.

Les voor later

Momenteel heerst er een vreemde, maar niet onaangename sfeer in Haren, die het midden houdt tussen wonden likken en moedig voorwaarts. Het laatste gevoel overheerst. Haren liep harde klappen op, maar staat alweer rechtop en stoft zijn jas af. Voor het oog van de wereld leerde niet alleen Haren een les, maar de hele wereld. Want het incident in Haren zal vanaf nu in de leerboekjes over ‘social media en massahysterie’ worden genoemd als sprekend voorbeeld: de macht van social media. Beleidsmakers zullen lessen trekken. Verkeerd gebruik kan rampzalig zijn. Misbruik wordt gestraft. Burgemeester Rob Bats heeft laten weten dat de politie intensief op zoek zal gaan naar de daders.

Om 11.00 uur is er een persconferentie en om 14.00 uur is er in het Gorechthuis een napraat-bijeenkomst, alleen voor mensen die in het strijdgebied wonen of werken.

De ME is in grote aantallen nog steeds aanwezig in het dorp, de politie surveilleert. Media registreren de wederopstanding van een dorp, dat gisteravond getroffen werd door een ramp.  Maar dat er nu alles aan doet om weer snel te worden  wat zij eergisteren nog was: een mooi, veilig en rustig dorp.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Update 22 september 2012- 13.30 uur: 

*Het meisje Merthe en haar familie zijn geëmotioneerd. Dat zei burgemeester Rob Bats vanochtend op de drukbezochte persconferentie in het gemeentehuis van Haren. Ook uit andere bronnen vernemen wij dat het meisje ernstig van de kaart is door de gebeurtenissen. Ze zou eerst gisteravond ergens in Haren onderduiken, maar op advies van de politie is zij met haar familie naar een adres ver buiten Haren gegaan.  Dit om te voorkomen dat op enig moment woede zich op haar en haar familie zou richten.

*Haren is weer schoon. Rond de middag zag het centrum van Haren er weer schoon en opgeruimd uit. De wonden zijn gehecht, maar het genezen moet nog beginnen. Haren toonde vandaag zijn veerkracht. Vrijwilligers, ondernemers en gemeentemensen hebben bergen werk verzet.

*Tuig heeft hier huisgehouden. Met woorden van die strekking opende burgemeester Rob Bats de persconferentie.

*Gisternacht zijn 500 politiemensen, waaronder vier pelotons ME ingezet. Korps-chef Oscar Dros van de Regiopolitie zei dat men voorbereid was op het ergste, maar dat zelfs die scenario’s werden overtroffen. “Er was sprake van zeer extreem geweld tegen de politie. Ervaren politiemensen van de ME zeiden dat ze nooit eerder zo hevig zijn aangevallen”, aldus Dros. Ook politie-agenten in normale uniformen (‘platte pet’) zijn belaagd met stenen en hekken. Dat gebeurde op het scharnierpunt in de avond rond 20.00 uur toen de stemming omsloeg van ludiek naar grimmig.

*”De daders laat ik weten dat ze allemaal op beeld staan en gepakt zullen worden. Ik doe een beroep op ze: meld je bij de politie, want anders komen we ze op een voor hen misschien ongelegen moment van hun bed lichten.” Zo zegt korps-chef Oscar Dros.

*De politie heeft vooraf overleg gehad met de politie in Hamburg, waar eerder een Facebook-feest leidde tot samenscholing en rellen. Daar kwamen 1500 mensen op af. Korps-chef Oscar Dros zegt dat de situatie in Haren uniek was en dat het niet mogelijk was geweest in te schatten wat er zou gebeuren. Men probeerde dit toch door de social media in de gaten te houden en te analyseren. Kritisch luisterend naar Dros’ analyse is het toch wat vreemd dat men niet uit de voeten kon met de relschoppers. Immers, hoewel de opmaat naar de rellen uniek was (Facebook) waren de rellen zelf toch vergelijkbaar met voetbalrellen rond een stadion.  Voer voor de evaluatie, te hopen zonder verwijten.

*Het OM gaat snelrecht toepassen op de daders. Verder gaat de politie eigen beelden bekijken om daders op te sporen. Voorts doet de politie een beroep op getuigen om heldere beelden en foto’s beschikbaar te stellen voor het onderzoek. Beeldmateriaal kunt u uploaden via de website van de Nationale Recherche, www.nationale-recherche.nl. Tips kunt u mailen naar tgotips@groningen.politie.nl.

*Er zijn ruim twintig gewonden gemeld.

*De ME kwam vrij laat in actie, vinden getuigen. In eerste instantie kwam slechts één busje oprijden bij de Stationsweg en volgens getuigen moesten agenten met platte pet in het nauw nog lang wachten op de gepantserde assistentie. “Dat had te maken met aanrijtijden en strategie,” verklaarde Dros. “Je wilt eerst low-profile aanwezig zijn om geen geweld uit te lokken. Tot het moment dat je niet anders kunt.” De politie arresteerde 34 mensen.

*Geruchten gingen dat hooligans van FC Groningen en zelfs van Feyenoord naar Haren waren gekomen om te vechten. Volgens de politie was daarvan geen sprake, hoewel het goed voorbereide relschoppers waren. . Omstanders zeiden evenwel dat zij van de politie hadden gehoord dat er zich Z-siders met een stadionverbod onder de vechters bevonden, maar dat zij geen opdracht hadden in te grijpen. Dros zegt dit verhaal niet te kunnen bevestigen.

*Burgemeester Rob Bats zegt dat de situatie niet is onderschat.

*Over de hoogte van de schade is niets bekend. Die  wordt nog geraamd. Volgens Bats moeten particuliere gedupeerden contact opnemen met hun verzekeraar.

*De voormalige voetbalvelden Oosterweg waren gereedgemaakt om grote groepen mensen op te vangen, maar er zijn niet veel mensen naartoe geleid. De politie zegt echter dat er wel degelijk is verwezen naar de Oosterweg. In de praktijk bleek die communicatie met de mensenmassa niet eenvoudig en niet effectief. De meesten trokken op naar het centrum.

*Het crisisteam met daarin de burgemeester van Haren, OM en politie, heeft welbewust ervoor gekozen om geen alternatief feest aan te bieden aan de ongenode gasten. Dat dit heeft geleid tot frustratie en onzekerheid onder de verwachtingsvolle bezoekers staat wel vast. Maar men heeft geen spijt van deze strategie. Bats: “Als wij iets hadden georganiseerd zou dat extra bezoekers hebben aangelokt. En dan hadden we niet kunnen instaan voor de veiligheid.” Wat de burgemeester niet zei, maar wat wellicht wél meespeelt, is de aansprakelijkheid. Als er schade zou ontstaan tijdens een spontaan feest onder gemeentelijke regie, zou dat schadeclaims kunnen opleveren.

*De burgemeester prees de Harenaars en de ondernemers, die vanochtend vroeg al zijn begonnen met het opruimen van de puinhopen in het centrum. Oscar Dros prees zijn manschappen van de politie, die onder extreme omstandigheden hun werk voortreffelijk deden.

*Korps-chef Oscar Dros verwijt de media niets, maar stelt vast dat de media-aandacht wel degelijk invloed heeft gehad op het aantal mensen dat tegen beter weten in tóch naar Haren is gekomen. Feit is dat met name gisteren ook in landelijke media veel aandacht was voor Haren, waarbij de boodschap dat er géén feest was niet mocht doorklinken.

*De website van Haren de Krant is op 21 september ruim 22.500 keer bezocht.

 

Officiële persverklaring Regiopolitie Groningen 22 september 2012:

Geweld in Haren kende vrijdagavond ongekende vormen. Een onschuldige oproep op Facebook voor een feestje leidde tot forse rellen, vernielingen, plunderingen, brandstichtingen en gewonden in het centrum van Haren. Meerdere oproepen van de burgemeester van Haren om niet naar Haren te komen, werden genegeerd. Enkele duizenden bezoekers verbleven in de omgeving van de woning van het meisje dat de oproep deed. Halverwege de avond werd de sfeer agressief, werden vernielingen verricht en werd er met glas, stenen en vuurwerk gegooid. De politie greep in, omdat de veiligheid van bewoners en goedwillenden in het geding kwam. Een eerste analyse leert dat we hier te maken hebben gehad met relschoppers die zeer gewelddadig en goed voorbereid bewust de confrontatie zochten. 

“Wij vinden het vreselijk te moeten constateren dat het gisteravond zo uit de hand is gelopen. In eerste instantie richting de inwoners en ondernemers van Haren. Zij blijven met de schrik en schade achter. Maar ook richting de goedwillende mensen die vanavond in Haren waren en de vele hulpverleners die veel te verduren hebben gekregen,” zegt burgemeester Rob Bats.

 

Oproep

Na de oproep op Facebook heeft de burgemeester van Haren overleg gehad met de familie van het meisje dat de oproep deed. De burgemeester liet in een vroeg stadium weten dat er geen feest zou komen. Ook de vader van het meisje deed een oproep om niet naar Haren te komen. De sociale media en de traditionele media doken er bovenop.

 

Voorbereidingen

Er is vanaf woensdag voortdurend overleg geweest tussen gemeente en politie om de situatie te screenen en maatregelen te treffen. Ook de sociale media werden continu geanalyseerd. De gemeente en de politie bereidden zich voor op een diverse scenario’s. In aanloop naar het feest is contact geweest met de Duitse collega’s over hun opgedane ervaringen voor tijdens en na een soortgelijk incident. Tot 19.00 uur vrijdagavond is voortdurend contact geweest tussen de Z-side van FC Groningen en voetbalcoördinatoren van de politie. Dit leidde niet tot de informatie dat de politie rekening moest houden met een gecoördineerde actie. Daarnaast werd in de media steeds herhaald dat mensen niet naar Haren moesten komen. “Het was moeilijk in te schatten wat we konden verwachten. Wij hebben rekening gehouden met alle scenario’s. Ook die van relschoppers. Daarom werd bij voorbaat de Mobiele Eenheid achter de hand gehouden,” zegt korpschef Oscar Dros.

 

Eerste maatregelen

In de loop van de middag kwamen steeds meer mensen naar Haren. Op grond daarvan werd besloten om de Stationsweg voor het verkeer af te sluiten. De directe omgeving van de woning werd afgezet toen bleek dat het aantal nieuwsgierigen te groot werd. Ook het voormalige sportterrein aan de Oosterweg werd ingericht als uitwijkmogelijkheid, voor het geval de toestroom te groot werd. Daarvan werd deels gebruik gemaakt. Mensen werden voortdurend verzocht Haren te verlaten of zij werden verwezen naar het sportterrein. Aan het begin van de avond zijn alle toegangswegen naar Haren afgesloten om de toeloop tegen te gaan. Echter, velen kwamen te voet. Rond middernacht waren duizend man weer met de trein vertrokken.

 

Escalatie

Aan het begin van de avond nam het aantal nieuwsgierigen behoorlijk af. De media bleven echter in groten getale aanwezig bij de Stationsweg en de Jachtlaan. Na circa een uur nam het aantal bezoekers weer fors toe. Toen er met glas, vuurwerk en stenen werd gegooid en vernielingen gepleegd werden, is besloten in te grijpen. Op dat moment werd de groep steeds groter. In eerste instantie werd met behulp van de Mobiele Eenheid (ME) geprobeerd om de groep in beweging te krijgen om te vertrekken. Uiteindelijk leidde dit tot meer geweld tegen de politie. De situatie liep steeds verder uit de hand. Het leek te gaan om een kern van enkele tientallen ervaren raddraaiers die goed georganiseerd waren.

 

Spoor bijster

De Mobiele Eenheid verrichtte meerdere charges. De groep verplaatste zich steeds verder in de richting van het centrum van Haren. Ook in het centrum werden vernielingen verricht, sneuvelden ruiten en werd er geplunderd. Daarnaast werd op de openbare weg brand gesticht. Relschoppers gooiden met hekken, trottoirbanden en stenen, sloegen met stokken en bekogelden politiemensen en andere hulpverleners met flessen. Zowel een ambulancevoertuig als enkele politieauto’s raakten flink beschadigd. De agressie tegen de politie en andere hulpverleners was zeer groot. Korpschef Oscar Dros: “Ik heb zeer grote waardering voor mijn mensen. Het is een wonder dat er geen ernstige slachtoffers zijn gevallen. De daders waren het spoor volledig bijster. Collega’s kregen extreem veel geweld te verduren. Het geweld was erop gericht mijn collega’s te verwonden. Dit was werkelijk ongekend.”

 

Aanhoudingen

De politie was fors opgeschaald. Er werden vier pelotons uit het Noorden, uit de regio’s Noord-Oost Gelderland, Twente en Noord-Holland-Noord ingezet, in totaal tweehonderdvijftig leden van de ME. Er waren nog eens vijfenzeventig politieagenten en veertig man van de arrestatie-eenheid op de been. Daarnaast zijn veel politiemensen op eigen initiatief in dienst gekomen. In totaal zijn vijfhonderd politiemensen ingezet. Er werden vierendertig aanhoudingen verricht. Hiervan zit het merendeel nog vast. De meeste verdachten zijn jonge mannen in de leeftijd van vijftien tot en met achtentwintig jaar. “Een eerste analyse leert dat we hier te maken hebben met relschoppers uit het gehele land die zeer gewelddadig en goed voorbereid bewust de confrontatie zochten,” aldus Oscar Dros. In totaal zijn zesendertig mensen licht gewond geraakt. Meerdere politiemensen raakten licht gewond. Een eerste schatting van de politie gaat uit van circa drieduizend tot vijfduizend mensen.

 

Beeldmateriaal en tips

Het Openbaar Ministerie en de politie hebben een grootschalig onderzoek ingesteld. Hierin werken vijfentwintig rechercheurs. Dit team verzamelt zo veel mogelijk informatie om ook gedurende het onderzoek nieuwe aanhoudingen te verrichten. De politie heeft zelf beeldmateriaal gemaakt tijdens de rellen. “Een oproep aan de relschoppers: meld jezelf! Daarnaast wil ik vooral mensen oproepen om beeldmateriaal, zoals foto’s en filmpjes, beschikbaar te stellen en om tips bij ons te melden.” Beeldmateriaal kunt u uploaden via de website van de Nationale Recherche, www.nationale-recherche.nl. Tips kunt u mailen naar tgotips@groningen.politie.nl.

 

Aangifte

Slachtoffers die aangifte willen doen, kunnen vanaf 13.00 uur terecht op het politiebureau in Haren (Vondellaan 8). Voor de reeds aangehouden verdachten is snelrecht van toepassing. Dit houdt in dat geen verdachte weggaat zonder een strafrechtelijke beslissing van het OM: een transactie, een dagvaarding of een werkstraf.

 

Nieuw fenomeen

Oscar Dros: “Deze gebeurtenis kent in Nederland geen soortgelijk precedent. We hebben te maken gehad met een nieuw fenomeen. De mobiliserende kracht van sociale media was ongekend. Gisteren zijn minstens 400.000 tweets over project-X gepost. Wij doen een oproep aan alle betrokkenen tot zelfreflectie. Dat geldt voor Facebookgebruikers en hun ouders, de feestgangers, journalisten, de media en de hulpverleningsdiensten.”

 

Evaluatieonderzoek

“Wij zijn ontzet dat dit zo heeft kunnen gebeuren. Wij stellen zo snel mogelijk een evaluatieonderzoek in naar de ongeregeldheden en de aanloop er naartoe. Daarnaast laten wij de invloed van de sociale media en de traditionele media op deze gebeurtenissen onderzoeken,” aldus Rob Bats.

 

Informatienummer bewoners en ondernemers

Bewoners en ondernemers kunnen voor vragen bellen met een speciaal informatienummer: 050-3114450. Voor zowel de bewoners als de ondernemers wordt in het Gorechthuis een bijeenkomt georganiseerd. Voor de bewoners om 14.00 uur en voor ondernemers om 17.30 uur. Tijdens de bijeenkomsten is aandacht voor de bewoners en ondernemers van Haren. Deze gebeurtenissen hebben ongelooflijk veel impact op de inwoners van Haren. Zij krijgen tijdens de bijeenkomsten alle ruimte om hun verhaal te doen en om vragen te stellen. Daarnaast is Slachtofferhulp aanwezig.

 

Update 22 september 20.40 uur:

Verklaring van de PvdA: PvdA Haren is onder de indruk van de inzet van professionals en vrijwilligers in en na de nacht van Project X. Alle complimenten voor de professionele aanpak door politie, ME, stadswachten, en ambulance-personeel. Antwoord op een rechtstreeks compliment is steevast: “het is ons werk”,  maar het zal je werk maar wezen te midden van al die agressie! 

Daadkrachtig optreden en toch escalatie vermijden!

Ook de eindverantwoordelijke driehoek van burgemeester, politie en justitie heeft zich naar beste kunnen ingezet in dit voor een kleine gemeente onbekend fenomeen.

Ook complimenten voor inwoners en ondernemers die zoveel (letterlijk) op hun dak kregen. Ondanks een korte slaap is men ’s ochtensvroeg voortvarend aan het werk om “de mooiste gemeente van Nederland” weer op te bouwen. Vrijwillige medewerkers toonden zich solidair!~

 

Update 22 september 2012 – 22.45 uur:

Een 84-jarige man uit Haren is vrijdagavond zwaar mishandeld bij zijn woning. De politie ziet een duidelijke relatie met de rellen die op dat moment gaande waren in het centrum van het dorp en roept getuigen van het incident op zich te melden. Het slachtoffer is de heer S. Rozemond, die zich in Haren manifesteert als betrokken bij de dorpspolitiek. Hij heeft een gebroken kaak en meerdere gebroken ribben opgelopen tijdens de overval. 

De bejaarde man trof in de bijkeuken van zijn huis aan de Weg voor de Jagerskampen een onbekende langere man aan. Het slachtoffer kreeg daarna een tegel tegen z’n hoofd aan, waarna hij volgens de politie buiten westen raakte. Het is niet bekend of hij met de tegel is geslagen of dat de steen tegen zijn hoofd is gegooid. De echtgenote trof haar man hevig bloedend aan. De zwaargewonde man is met spoed naar het ziekenhuis overgebracht. Hij bleek zijn kaak te hebben gebroken. Ook heeft hij een lichte hersenbloeding opgelopen.

 

Update 23 september 20.30 uur: Haren wereldnieuws, ook in Israel

Zie: http://www.haaretz.co.il/news/world/1.1828525