Drukte van belang bij de sluis Hoornsedijk

Hebt u al eens bij de schutsluis –Nijveensterkolk- aan het Paterswoldsemeer staan kijken? In 1927 liet de industrieel W.A. Scholten het bouwen. Inmiddels zijn de sluis en de brug Rijksmonumenten. Volgend jaar begint de restauratie. Wie dit jaar gaat kijken, kan nog net meehelpen schutten.

“Ja, het is druk. Ze willen er niet tegelijk door. Bang voor een krasje op de boot”, zegt Lucas Elsinga (56) terwijl hij met zijn volle gewicht tegen de sluisdeur duwt, die langzaam in beweging komt. Geroutineerd schopt hij een plankje van de slagboom en laat die langzaam naar beneden komen. Het enige dat hij niet handmatig doet, is het openen van de brug. Het eerste bootje vaart langzaam door de geopende brug de 18 meter lange sluis in. In het smalle, dichtbegroeide toegangsslootje liggen nog vier boten te wachten. Lucas laat de brug weer zakken en opent de slagbomen. Dan wandelt hij naar de andere kant om de deuren te openen. Een kwartiertje verlaat het bootje de sluis en Lucas sluit de deuren voor de volgende schut.

Tranen

“Ja, het is zwaar werk, maar alles met de hand doen, geeft sjeu aan de sluis”, vindt hij. “Pieterpadwandelaars helpen graag mee.” Het Meerschap Paterswolde laat de sluis dit najaar restaureren. “Daarna gaat alles elektrisch”, vertelt Lucas. “Moet van de Arbodienst.”

Lucas werd acht jaar geleden als sluiswachter gedetacheerd door zijn werkgever Iederz. “Tot die tijd bediende de familie Duin de sluis”, vertelt hij. “Het gezin woonde hier in de boerderij. Hij was molenaar, zij sluiswachter. Na hun pensionering timmerde het Meerschap in de boerderij twee ruimtes af voor de molenaar en de sluiswachter. “ In het kantoortje zijn verschillende scheeps- en vaarsymbolen te zien:  een koperen zeilschip, een houten scheepsmodel, door zijn vrouw geschilderde zeilscheepjes aan de wand en een ingelijste kindertekening. “Van Pjotr”, vertelt Lucas. “Een jongetje van vijf dat hier vaak kwam toen zijn vader tijdelijk in de stad werkte. Alle details staan erop. Toen ze weer terug gingen naar het deel van het land waar ze woonden, kwam hij me dit brengen. Ik kreeg tranen in mijn ogen. Zo mooi!”

 

Vakantiegangers en dagjesmensen

Contact met mensen maakt het vak boeiend, vindt hij. Jaarlijks passeren zo’n 1700 boten de sluis. “Bootjes die hun ligplaats aan het Paterswoldsemeer hebben en vakantiegangers uit het hele land, Duitsland, België, Frankrijk en Engeland. Dagjesmensen die een feestje vieren op een eiland en aan het eind van de dag weer terugkeren.” Vervelende contacten zijn er ook af en toe. “Tussen de middag ben ik een uurtje dicht”, vertelt hij. “Laatst liet ik iemand nog gauw even door. Toen ik klaar was en wilde gaan eten, vroeg hij of ik een kwartier op zijn maat wilde wachten. Die moest ook door de sluis met zijn bootje. De man blies hoog van de toren toen ik zei dat ik eerst even ging eten.” Hij haalt zijn schouders op. “Ach, daar sta ik boven, hoor”, zegt hij. “Uiteindelijk ben ik de baas.” (GB)