Gehoord in de raadszaal: Formatieperikelen

Het was maandag 22 maart een spannende avond in de politieke arena van Haren. Wil Legemaat luisterde en noteerde, terwijl haar voorman Gerben Pek één van de hoofdrollen speelde.  Hierbij moet worden aangetekend dat Wil Legemaat  in de nieuwe raad van de gemeente Haren zit namens D66. Het onderstaande verslag bevat dus opinies.

Door Wil Legemaat en Gerben Pek

De VVD had als grootste partij de leiding bij de formatie. Na verkennende gesprekken heeft de VVD besloten een coalitie te willen formeren bestaande uit VVD, CDA en D66. CDA en D66 hebben vanaf het begin aangegeven die combinatie (met samen maar negen zetels) alleen te wensen als er een breed en betrouwbaar draagvlak zou zijn voor het coalitieprogramma. Deze avond was dan ook bedoeld om het draagvlak te verkennen voor het eerste gezamenlijke product: het visiedocument.

Maar de andere vier partijen wilden het eerst over het tot nu toe gevoerde proces hebben. Want daarover waren PvdA, GL, GVH en de CU erg ontevreden. Na het eerste gesprek van een uur waren PvdA en GL tot hun verbazing ‘afgeserveerd’, van GVH en de CU werd gedoogsteun verondersteld zonder dat er met die partijen was gesproken, er waren nooit notulen aangeboden en in de pers werden onjuiste berichten aangetroffen. Deze vier partijen waren eensgezind in hun mening: de VVD heeft ons niet serieus genomen. PvdA en de CU stelden voor dat de formatie opnieuw gestart zou worden, maar nu onder leiding van D66. GL wilde dat ook, onder leiding van D66 of van een informateur van buiten.

Tijdens een schorsing voerden wij, de onderhandelaars van D66, Gerben Pek en Wil Legemaat, kort overleg met onze achterban. Het was voor alle D66’ers duidelijk: op deze manier komt er geen breed draagvlak voor een coalitie VVD, D66 en CDA. Doorgaan op deze weg is heilloos. Er is veel oud zeer tussen partijen en personen, volledig buiten D66 om. D66 wil het over inhoud hebben en met alle partijen onbevangen en onbevooroordeeld omgaan. Ook was duidelijk dat D66, indien nodig, zijn verantwoordelijkheid zou nemen en een regierol zou willen voeren.
De VVD wilde echter de formatie zelf blijven leiden en gewoon verder praten over het visiedocument. Er zat voor D66 niets anders op dan zich uit de onderhandelingen terug te trekken. Gerben Pek stelde vast dat er maar twee smaken waren: of de regie overnemen en een nieuwe formatie starten of volledig uit het formatieproces stappen.
De VVD bleef volhouden de regie te willen houden. Dit bleek voor de andere partijen de bevestiging van hun kritiek: de VVD pakt de signalen niet op, erkent niet eens dat er fouten zijn gemaakt. PvdA, GL, GVH en CU spraken zich uit voor een regierol voor D66. Het CDA wilde samen met D66 de formatie leiden, maar daar was geen steun voor te vinden.

D66 zal nu de onderhandelingen geheel opnieuw starten, met gesprekken met alle partijen en alle mogelijkheden weer open.

Naar onze mening heeft de VVD vanaf het begin veel signalen stelselmatig genegeerd. Zowel D66 als CDA hebben herhaaldelijk aangegeven een coalitie van negen zetels zonder substantiële steun van andere partijen ongewenst en niet werkbaar te vinden. Ook zijn de zorgen over het afkalvend draagvlak uitgesproken. In onze ogen heeft de VVD, in plaats van zich te beijveren voor een breed draagvlak, dat potentiële draagvlak zelf afgebroken door de PvdA en GL buiten de deur te houden op grond van oud zeer en door de CU en GVH tegen zich in het harnas te jagen door onhandige mediaberichten. Dat de VVD ook vanavond geen enkel blijk van zelfreflexie toonde, deed ons de knop omzetten. Wij presenteerden een prachtig visiedocument met daarin een pleidooi voor een open communicatie en geloof in de dialoog tot er consensus is. Daar moet je dan zelf het voorbeeld bij geven en het tegendeel gebeurde.