Opinie: Harenaar wil lokale democratie op de schop

Huub van ’t Hek uit Haren zegt dat het tijd wordt voor de lokale democratie 2.0. In een uitgebreid opiniestuk licht hij zijn plan toe en rekent op reacties van lezers. Reageren kan onder het artikel via de reactieknop.

De gemeente Haren als proeftuin van een nieuwe vorm van
democratische besluitvorming

Huub van ’t Hek, Haren

Van de 18.000 inwoners van de gemeente Haren hebben er maximaal 180 invloed op de democratische besluitvorming in onze dorpsgemeenschap. Alle overige inwoners zijn buitenspel gezet. Niet omdat zij niet willen meepraten, maar omdat zij van de wetgever niet mogen meepraten. Anno 2016 is deze vaststelling in strijd met alle regels van behoorlijk bestuur. Het negeren van zoveel kennis, ervaring, inzicht en betrokkenheid is een regelrechte bestuurlijke blunder. De hoogste tijd dus om het roer drastisch om te gooien. Niet langer besluiten nemen binnen partijpolitieke kaders die de democratische besluitvorming frustreren. Samen op zoek naar een vorm waarin zakelijke argumenten worden getoetst aan het voortbestaan van de zelfstandige gemeente Haren. Hoeveel mensen zouden willen meedoen in een moderne sociale participatiemaatschappij?

Partijpolitieke besluitvorming
Partijpolitieke vertegenwoordiging was in het grijze verleden een goed gekozen middel om tot politiek verantwoorde besluiten te komen. Al was het maar omdat grote delen van de bevolking nu eenmaal niet beschikten over de intelligentie en het vermogen om mee te kunnen praten, laat staan mee te kunnen beslissen. Wie in de politiek wil meebeslissen, moet niets anders dan een goed generalist zijn. Van alle voorliggende onderwerpen voldoende weten om tot een betrouwbare afweging van argumenten te kunnen komen. Dat was ooit weggelegd voor weinigen, terwijl er nu zeer velen te vinden zijn die zich in dit proces zouden thuis voelen. De inwoners van de gemeente Haren zijn gemiddeld zeer goed opgeleid en beschikken over ruime ervaring, inzicht en betrokkenheid. En toch bestaan wij het om al deze mensen te passeren als het om politieke besluitvorming gaat. Dat moet dus anders.

Weeffouten
Inzake de democratische besluitvorming hebben veel wetten, regels en protocollen hun langste tijd wel gehad. Krampachtig vasthouden aan het verleden heeft geleid tot een aantal weeffouten, die de democratische besluitvorming steeds meer ondermijnen en die uiteindelijk zullen leiden tot het volledig vastlopen van het democratische besluitvormingsproces. Laten wij een paar weeffouten benoemen:
* de partijpolitiek is een bedrijf op afstand geworden en steeds minder geworteld
in de lokale gemeenschap. Schaalvergroting vermoordt de betrokkenheid van de
gewone burger.
* de partijpolitiek is een bedrijf van de middelmatigheid geworden. Personen die
leiderschap kunnen en durven tonen, zijn tegenwoordig een zeldzaamheid.
* de partijpolitiek is een bedrijf geworden dat nagenoeg uitsluitend draait om geld
en economie.
* de partijpolitiek is een bedrijf geworden voor een nieuwe elite van de
middelmaat, die zichzelf via een verplicht partijlidmaatschap afschermt van de
rest.
Wij moeten dus op zoek naar een manier om de weeffouten te herstellen.

Kunnen wij iets doen?
Het zou slecht nieuws zijn als er niets meer aan te doen zou zijn. Omdat de geschiedenis ons leert dat politieke omwentelingen zich altijd voltrekken volgens de wetten van de revolutie. Het goede nieuws is daarom, dat degenen die dit zien aankomen wel degelijk iets kunnen doen. Al was het maar door zich voor te bereiden op de nieuwe tijd die onherroepelijk in aantocht is. Wij moeten dus ergens beginnen. Het beste is op kleine schaal en op lokaal niveau. Dichtbij en samen met de mensen om wie het allemaal draait. Daarom beginnen wij in Haren een proeftuin om een nieuwe vorm van democratische besluitvorming te kunnen zien groeien en bloeien.

Handelen binnen de spelregels
Kunnen wij binnen de grenzen van de bestaande wetgeving de processen van de politieke besluitvorming zo veranderen, dat het in de praktijk ook daadwerkelijke verbeteringen zijn? Antwoord: ja, dat kan. Wij kunnen de gemeenteraad gewoon intact laten. Daar kunnen alle denkbare besluiten genomen blijven worden. Wat wij willen beïnvloeden is de weg die tot de besluitvorming leidt. Daartoe zouden wij twee wegen willen volgen. Een fysieke weg en een digitale weg. Beide wegen ontmoeten elkaar in de uiteindelijke besluitvorming. Laten wij ons eerst buigen over het inslaan van een nieuwe weg die moet leiden tot een nieuwe vorm van democratische besluitvorming.

Fysiek: Bestuur & Besluit (dossiernaam)
Bestuur & Besluit (dossiernaam) is een werktitel die wel precies zegt wat het voorstelt. Een Bestuur & Besluit Groep – vanaf hier te noemen BBG – wordt gevormd door mensen die niet hechten aan partijpolitieke standpunten, maar louter op basis van zakelijke argumentatie tot een besluit willen komen. In een BBG gaan de voor- en tegenstanders van een onderwerp met elkaar in gesprek onder volstrekt onafhankelijke leiding.

Van de deelnemers wordt gevraagd dat zij
* onafhankelijk zijn in argumentatie en oordeel
* een bestuurlijke vraag in algemene en brede zin kunnen benaderen
* plezier hebben in het spel van argumentatie en besluitvorming
* geen last hebben van querulant of ruziejunk te zijn
* vrije tijd ter beschikking willen stellen van een bijdrage aan het lokale bestuur
De doelstelling van de BBG is niet alleen het formuleren van de argumenten pro en contra. Het is ook de plaats om te komen tot een hiërarchie van de geleverde argumentatie, zowel pro als contra. Omdat alle argumentatie dient te worden getoetst, zowel aan een voorspoedige ontwikkeling als aan een achterblijvende ontwikkeling van de gemeente Haren.

Digitaal: Bestuur & Besluit (dossiernaam)
Anno 2016 ontmoeten wij elkaar ook digitaal. Daartoe hebben wij de keus om zelf een eigen platform en podium op te richten dan wel te kiezen voor een bestaand platform en podium. Wij hebben gekozen voor het laatste. Het podium en platform van Haren de Krant kan ons in elke opzicht buitengewoon van dienst zijn. Het podium en platform HdK staat in het centrum van de Harener samenleving. Het voldoet aan de eisen van de onafhankelijkheid en het biedt de mogelijkheid om met verschillende BBG’s tegelijkertijd op één podium op te treden.

Hoeveel BBG’s hebben wij nodig?
Hoeveel BBG’s wij vanaf de aanvang nodig hebben, is op dit moment niet te zeggen. Het ligt voor de hand dat wij in eerste instantie aansluiting zoeken bij het aantal portefeuilles dat op dit moment door B&W wordt beheerd. Over het aantal personen per BBG is helemaal geen uitspraak te doen. Afhankelijk van een onderwerp kan er uiteraard meer dan één BBG geïnstalleerd worden. Het is raadzaam om in den beginne voorzichtig te zijn met het toestaan van het lidmaatschap van meer dan één BBG.

Verkiezing Gemeenteraad 2018
Optimisten als wij zijn, denken wij dat het op- en inrichten van de verschillende BBG’s in de loop van 2016 een groot succes gaat worden. Natuurlijk zijn er in alle lagen van ons dorp mensen te vinden die een bijdrage willen leveren aan de continuïteit en de zelfstandigheid van onze prachtige gemeente. Het zal leiden tot ontmoetingen die anders nooit tot stand zouden zijn gekomen. Het is de vraag om kennis, inzicht en betrokkenheid ter beschikking te stellen van een heel goed doel. Het versterken van een bestuurlijke laag die zonder onze steun dreigt te verzanden. -Zo gaan wij samen op weg naar de Gemeenteraad Verkiezingen in 2018.

Uitnodiging aan bestaande partijen
De herindeling van de Provincie Groningen is gestoeld op de gedachte dat de Oude Garde op deze manier in het politieke zadel kan blijven. Zo zal het niet gaan. De Oude Garde zal roemloos van het tableau verdwijnen onder dankzegging voor bewezen diensten. Wij zijn derhalve op zoek naar de Nieuwe Garde. Dat is een bestaande politieke groepering die langs de boven uitgestippelde weg wil komen tot de vormgeving van de sociale participatie maatschappij. Omdat wij met onze voorstellen niet te veel overhoop willen halen. Omdat wij de oude systematiek naadloos willen laten overgaan in een beter functionerende nieuwe. Wie zich meldt en het durft, ontmoet nog een heel groot extra voordeel. Stel dat het allemaal lukt, dan heb je een voorbeeld gecreëerd dat in vele vormen van besluitvorming navolging zou kunnen krijgen.

Beargumenteerde besluitvorming
Het ei is gelegd, een idee dat vorm moet krijgen. Wie zich geroepen voelt om mee te doen, om het avontuur aan te gaan, die mag zich melden. Dat kan digitaal via het podium en platform van Haren de Krant. Dat kan fysiek bij mij aan huis, per telefoon of gewoon in gesprek in het dorp. Begrijp hoe nieuwsgierig wij zijn naar uw reacties.