Informatie gevraagd over twee locaties Haren in oorlogstijd

Onderzoekster Sipke Wind brengt Duitse activiteiten in de provincie Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog in kaart. In Haren onderzoekt zij twee locaties: Rijksstraatweg 286 (voormalige tuchtschool) en Rijksstraatweg 18 nabij stadion Esserberg. 

Sipke: “Ik ben al enige tijd bezig met het bestuderen van de aanwezigheid van Duitse eenheden in de provincie Groningen en daarbij viel het me op dat er in Haren op een tweetal plekken bijzondere eenheden geplaatst zijn geweest. Over deze plaatsen zou ik graag wat meer informatie willen hebben van wat oudere Harenaars zich ervan kunnen herinneren. Aan de Rijksstraatweg 286 te Haren  stond een verzameling gebouwen van het voormalige tuchthuis, dat in 1935 in gebruik werd genomen  door de stichting  Instituut tot onderwijs van blinden. Voor de gebouwen stonden twee dienstwoningen en er was een pleintje.  De zoon van de voormalige directeur vertelde mij het volgende: “Ik meen in  het jaar 1943 stopte een personenauto met een SS kentekenplaat voor het instituut en er stapten twee officieren uit, een van de SS en een van de Wehrmacht.  Binnen  deelden ze mede dat de gebouwen waren gevorderd en dat de zaak binnen een paar dagen ontruimd moest zijn. De grote voorraden ham en spek op de zolder mochten blijven hangen, maar dat  is natuurlijk niet gebeurd. De Wehrmachtofficier was nieuwsgierig naar de kinderen en  één van de kinderen heeft hem voorgelezen uit een brailleboek en hij was stom verbaasd.  Zoiets kende hij niet in Duitsland. Hierop zei de officier dat het een “grosse Schande” was dat het instituut ontruimd moest worden. Hierna werden de gebouwen gebruikt door Wehrmacht instanties. Onbekend is gebleven wat voor eenheden daar hebben gezeten.  In deze gebouwen was op 22 september 1944 een Kampfflotille 214 neer gestreken van de Kriegsmarine. Ze voerden kleine  “Sprengbootjes met zich, die werden vervoerd op kleine twee-assige aanhangwagens, die waren bestemd voor inzet op het westelijke zeefront. Wie kan meer vertellen  over de Kriegsmarine in deze gebouwen van het Instituut tot blindenonderwijs welke overigens tot enkele dagen voor de bevrijding door de Duitsers zijn gebruikt gebleven.

Een tweede locatie was het “Kommando Friesland”, dat zich had gevestigd in de Rijksstraatweg 18 te Haren.  De villa Wildervanck  voor het Be quick-stadion.
Later werd er voor dat Kommando,  die de kustverdediging in heel Noord Nederland organiseerde en leiding zou gaan geven bij een eventuele invasie, een bunker gebouwd in de achtertuin van de villa.  Wie kan er meer vertellen over deze telefoon- en commandocentrale.
Waar kwamen ze vandaan, waar sliepen de Duitsers  en  waar zijn ze gebleven. De offciciële benaming was Kustenverteidigungsabschnitt Friesland. Ik hoop dat mensen mij hier iets over kunnen vertellen.”

Reacties: sdew@hetnet.nl
Sipke de Wind, tel. 0594513231