Observaties van een dorpsgenoot: Kerkklokken

Het luiden der kerkklokken door de jaren heen.

Door: haweha

Al vaker viel het mij op dat het luiden der kerkklokken, weliswaar op gezette, maar wel op verschillende tijden plaatsvindt. Een gesprekje met ex-kerkvoogd en klokkenluider van de Hervormde kerk in Haren Kars Eitens, bracht mij daar duidelijkheid in, namelijk :

Op zaterdagen in de winterperiode worden de klokken om vier uur ’s middags ongeveer 5 minuten geluid en des ’s zomers om zes uur. Dit werd heel vroeger op deze tijden ingesteld ten teken dat de werkweek ten einde was.

Ook op zondagen luiden de klokken ongeveer 5 minuten en wel om acht uur ’s ochtends om het krieken van de dag aan te kondigen en de zondagsdienst te attenderen. Terwijl vlak voor aanvang van de dienst, om tien voor tien, het klokgelui nog eens tweeënhalve minuut het volk overstemt.

Voor de volledigheid vult Kars aan dat op 4 mei de klokken tien minuten te horen zijn en dat er, op verzoek, bij begrafenissen ongeveer 100 x aan de ,,touwen” getrokken wordt. Tot ongeveer 25-jaar geleden beklom de klokkenluider de 106-treden tellende trap naar de toren om letterlijk aan de touwen te trekken voor iedere klokgelui. In de tegenwoordige tijd gebeurt dit vanuit de kerk via een elektronisch kastje.

Tenslotte mocht ik nog van Kars vernemen dat in heel vroegere tijden het gelui elke dag om twaalf uur te horen was om daarmee voor het landvolk de schafttijd aan te kondigen. En dat deze laatste functie later werd overgenomen door de zuivelfabrieken met de stoomfluit, of wel de ‘oele’ zo Kars het noemde. Maar aangezien die fabrieken grotendeels verdwenen zijn, is dit verleden tijd !