Opinie: René Valkema over burgerraadpleging 2014

Door René Valkema

Draagvlak? Burgerraadpleging van 2014 over fusie niet langer geldig!
Als het gaat over draagvlak wordt steeds verwezen naar de uitkomst van het gehouden referendum in maart 2014. De voorgelegde vraag toen was: ‘bent u het eens of oneens met het voorgenomen besluit om te gaan herindelen met Groningen en Ten Boer. De overgrote meerderheid was het oneens met dat voorgenomen besluit.

De burgerraadpleging van 2014 is een ‘one-issue’ onderwerp. Dat wil zeggen de uitslag is alleen geldig voor het voorgelegde besluit. De uitkomst is een advies aan de gemeenteraad. De gemeenteraad zet het advies om in een definitief besluit. Zo werkt democratie.
En toen ging het bestuurlijk mis. Het enige antwoord van de raad had moeten zijn: ‘het voorgenomen besluit is van tafel’. Dat heeft de raad pas in december 2014 gedaan.
Wat politici deden was ‘psychologie’. Men trachtte te beoordelen waarom mensen het oneens waren met het voorgenomen besluit. Dat leidde tot conclusies als: ‘het proces moet over’, ‘het proces was te snel’, ‘burgers moeten meer worden meegenomen alvorens tot een besluit wordt gekomen’ en ‘er kan niet worden geconcludeerd dat burgers in Haren tegen herindeling zijn’.
In 2014 zijn 4 bijeenkomsten geweest in Haren met burgers. De bijeenkomsten werden goed bezocht (circa 100 mensen). Wat waardenvol is zou moeten worden behouden. Er werd een lichte voorkeur voor zelfstandigheid uitgesproken (ongeveer 50/50). Het behouden van de goede dingen zou ook kunnen in een groter verband.
De gemeenteraad koos in december 2014 dat ‘zelfstandigheid niet langer een optie was’ en ‘dat de benoemde waarden het beste gewaarborgd zouden zijn bij een herindeling met de gemeente Tynaarlo’.
Daarmee heeft de uitslag van de burgerraadpleging zijn uitwerking gehad. Net als met een stafschop in het voetbal. Als de bal is geschoten, dan heeft de strafschop zijn uitwerking gehad en kan deze niet worden overgedaan. Zo kun je dus niet langer refereren aan de burgerraadpleging van maart 2014.
Als de raad in december 2014 uitspreekt dat zelfstandigheid niet langer een optie is en in december 2015 alsnog kiest voor zelfstandigheid, is het niet logisch om terug te grijpen op de burgerraadpleging van 2014. Want net als de politiek van mening kan veranderen, kan ook de burger van mening veranderen!
Mijn perceptie thans is dat burgers in Haren de discussie zat zijn. Men stoort zich aan de acties van het Burgercomité. Men wil dat het college de waarden en voorzieningen zoals benoemd in de burgerbijeenkomsten vellig stelt in het gesprek met Groningen en Ten Boer. De verhouding van voor en tegenstanders uit de poll op Haren de Krant is ongeveer 50%/50%.
Wie geloof hecht aan democratie en de inwoner in Haren een echte stem wil geven, zou in een referendum de volgende keuze vraag aan de burger kunnen en moeten voorleggen:
1. Kiest u voor een herindeling met Groningen en Ten Boer waarbij Harense waarden worden behouden? Of
2. Kiest u voor een zelfstandige gemeente Haren waarbij wordt bezuinigd op voorzieningen?
Dan geef je de burger een nieuwe stem. Dan doe je recht aan het huidige moment. Dan heb je recht van spreken. De burgerraadpleging van 2014 is geschiedenis.
Wie durft?