Rapport Project X: Bijna alles ging mis, er zijn veel lessen te leren.

Vandaag presenteerde de Commissie Haren onder leiding van Job Cohen het onderzoeksrapport. Vier lijvige boekwerken met welluidende titels, waarvan de meest in het oogspringende: “Hoe Dionysos in Haren verscheen” en “Twee werelden”. De politie en burgemeester Rob Bats zijn de gebeten honden. Hen wordt veel verweten. Het rapport staat online:  www.haren.nl 

Het rapport schetst het onthutsende beeld van wankele crisisbeheersing, inefficiënt contact tussen gemeente en politie en weigerende communicatieapparatuur waardoor agenten elkaar in de strijd niet konden bereiken. Cohen zegt ook dat de situatie uniek was en zonder precedent. Een aanzwellende groep mensen, door social media opgezweept, toog naar

Haren zonder de intentie om rellen te veroorzaken. Maar het gebruik van alcohol en drugs liet het feest escaleren. Gebrek aan ervaring brak de gemeente Haren op. Een burgemeester die kon leunen op 0,5 fte communicatie en 1,0 fte openbare veiligheid.

Kritisch is het rapport over het feit dat de driehoek (gemeente, OM, politie) geen duidelijke strategie heeft gekozen en daardoor halfslachtige beslissingen heeft genomen. Wél een noodverordening aankondigen maar zonder hem werkelijk in te stellen, wél een alcoholverbod afkondigen en dit niet handhaven, wél zeggen dat Haren op slot zit omdat er geen feestje is en toch de poort open laten staan. Zomaar een paar voorbeelden. “De burgemeester heeft onvoldoende gebruik gemaakt van zijn bevoegdheden”, zei Job Cohen. De politie zei dat men op het worst-case-scenario was voorbereid, maar voegde de daad niet bij het woord. “Ik heb vertrouwd op het woord van de politie, de zaken waren in orde, zei men”, zegt burgemeester Rob Bats. “Maar de zaken waren niet in orde. Toch verschuil ik me daar niet achter, ik ben en was verantwoordelijk.”

Oscar Dros was als politiebaas verantwoordelijk voor het politiebeleid. Hij hoorde hoe Cohen harde oordelen velde over de organisatie van de politie. Los van talloze organisatorische mankementen in de politiemacht (geen plan, haperende portofoons) heeft de politie geen verstand van social media. Niet van de werking ervan, niet van het olievlek-effect en al helemaal niet van de impact op de samenleving. Oscar Dros erkende dat de politie nog veel kan leren over het duiden van social media en ook dat de politie niet in staat is om via social media in te grijpen waar dat nodig is. Hij vertelde dat er inmiddels projecten zijn gestart om de achterstand in te lopen. Ook kondigde hij aan dat er inmiddels een ME-interventieteam 24 uur per dag standby is om (waar dan ook) uit te rukken en in te grijpen. Dit als antwoord op het feit dat in Haren de ME nog van ver moest komen toen de rellen al gaande waren (o.a. uit Twente en Noord-Holland).

Onder de streep

Er is weinig goed gegaan. De politie heeft op 21 september de veiligheid van de burgers van Haren niet kunnen garanderen, terwijl dit nu juist de hoogste opdracht is van de politie in ons land. Dros bood zijn excuses niet expliciet aan, maar zei de zaak diep te betreuren. Burgemeester Rob Bats maakte een aanmerkelijk diepere knieval. Hij vertelde nog steeds diep geraakt te zijn door het leed en de angst die hij heeft gezien bij ‘zijn burgers’. Hij bood zijn excuses expliciet aan voor het falen van de beleidsmakers, waaronder hij zelf. Over het lot van politiechef Oscar Dros is nog niet veel bekend. Hij maakte geen aanstalten om op te stappen, maar legde onvermoeibaar aan de media uit welke lessen de politie heeft getrokken. Burgemeester Rob Bats zit ook nog op zijn post, naar eigen zeggen om nu met burgers en ondernemers in gesprek te gaan om het rapport te bespreken. Dinsdag 12 maart zal hij verantwoording afleggen aan de raad. Daar wordt over zijn lot beslist. Maar niets wijst erop dat hij zelf opstapt.

Vanavond om 19.00 uur is er een bijeenkomst zonder pers voor inwoners van Haren in ’t Gorechthuis. Maandag voor ondernemers. Dinsdag 12 maart om 19.30 uur is er een extra raadsvergadering, waar de raad met de burgemeester in gesprek mag gaan over de gebeurtenissen en over het rapport. Voor de raad wordt dit de eerste keer dat men inhoudelijk kan spreken met de burgemeester over Project X. Verschillende fracties vinden dat de raad monddood is gemaakt toen de Commissie Haren (Cohen) met haar werk begon.