Waarom moest gemeente 1,8 miljoen extra lenen?

Op 31 mei zal het nieuwe college verantwoording afleggen over het financieel jaarverslag over het jaar 2009 en de financiële positie in 2010. Naar verluidt heeft Haren het vorig jaar kunnen afsluiten met een batig saldo van ruim 1,3 miljoen.

Dat goede nieuws wordt niet door iedereen begrepen, omdat enkele maanden geleden Haren door de VNG nog werd omschreven als een ‘arme gemeente’ omdat het bedrag aan schulden door geldleningen hoger is dan de meeste andere gemeenten. Ook vragen critici zich af waarom een OZB-verhoging bij zo’n batig saldo nog wenselijk is. Tenslotte zijn sommige leden en achterbannen van enkele fracties verbaasd te vernemen dat de gemeente Haren onlangs een ‘extra lening’  heeft moeten afsluiten ter grootte van 1,8 miljoen euro.

Haren de Krant heeft wethouder Theo Sieling van financiën gevraagd om een toelichting op de situatie. Bovendien reageert Sieling op de vraag waarom in eerste instantie de gemeente geen bouwleges aan zichzelf behoefde te betalen voor het nieuwe gemeentehuis (229.000) en nu opeens wel. Kritische lezers van deze krant menen dat de gemeente op die manier creatief zijn eigen inkomsten opvijzelt.

Voor de fijnproevers is er vanavond, 26 mei, een vergadering over dit thema. De bijeenkomst is georganiseerd door de fracties van D66 en GVH en begint om 20.00 uur.

In Haren de Krant, die vanaf 27 mei wordt verspreid, staat een lezenswaardig en informatief artikel, waarin directeur Financiën, Peter van den Bosch, tekst en uitleg geeft over de manier waarop gemeentegeld wordt beheerd.

 

Vraag aan de wethouder:

De gemeente Haren heeft in april een spoedlening aangevraagd ter grootte van 1,8 miljoen. Wat is daarvan de achterliggende gedachte? Is er geldgebrek?

Antwoord wethouder Theo Sieling: Op basis van de meest actuele liquiditeitsprognose wordt in het kader van de opstelling van de begroting berekend welke bedragen het komende jaar naar verwachting zullen moeten worden geleend (daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om herfinanciering van oude schulden, het financieren van investeringen of het financieren van grondexploitaties). Hierbij wordt rekening gehouden met de voor gemeenten geldende wettelijke normen in de vorm van de kasgeldlimiet (het maximale bedrag dat mag worden geleend in de vorm van kortlopende leningen (< 1 jaar), te weten 8,5 % van de lasten in de begroting) en de renterisiconorm (het maximale deel van de per 1 januari uitstaande langlopende leningen-portefeuille  (>= 1 jaar) dat gedurende het jaar mag worden afgelost; dit bedrag is gelijk aan 20 % van de lasten in de begroting). Eén en ander wordt uitvoeriger uitgelegd in de paragraaf Financiering van de begroting 2010. In deze paragraaf staat een in 2010 aan te trekken bedrag aan langlopende leningen vermeld van €. 7,6 miljoen.     

Uiteraard is de liquiditeitsprognose geen statische prognose. Deze wordt gedurende het jaar regelmatig geactualiseerd. In verband met vertragingen met betrekking tot de inkomsten uit grondexplotaties is gebleken dat in 2010 €. 1,8 miljoen meer dient te worden aangetrokken aan langlopende leningen dan voorzien in de begroting, waarmee het totaal van de aan te trekken leningen uitkomt op €. 9,4 miljoen.

Vraag aan de wethouder:

Er bestaat een kans dat er nogal wat kritiek is op het jaarverslag dat eind mei wordt besproken in de raad. Volgens critici wordt er creatief gerapporteerd over b.v. inkomsten  uit leges op projecten die nog niet zijn gerealiseerd. Ook zou er volgens hen zijn geschoven met de post leges van het gemeentehuis. Eerst waren die leges niet opgenomen in het verslag en later alsnog, waardoor de inkomsten verhoogd werden en ook de kosten van het gemeentehuis verhoogd werden.

Antwoord van wethouder Theo Sieling: Voor wat betreft de bouwleges ontstaat er een recht op het moment dat de bouwvergunningaanvraag is ingediend. Dus ook als de aanvraag voor de vergunning wordt afgewezen of het project niet wordt gerealiseerd bestaat er recht op bouwleges. Voor wat betreft grote projecten kijken we bij het afsluiten van een boekjaar welk deel van het werk voor het beoordelen van de vergunningaanvraag daadwerkelijk is verricht in het af te sluiten jaar en dat deel van de leges nemen we op als baat in het betreffende jaar, dit op grond van het zogenaamde realisatiebeginsel. Dit is een constante gedragslijn die uiteraard ook gecontroleerd door de accountant. Van creatief rapporteren kan dus absoluut geen sprake zijn.

Over de leges van het gemeentehuis hebben we in de toelichting op de balans in de jaarrekening 2009 vermeld: “Door de raad is besloten om geen leges aan onszelf in rekening te brengen voor de bouwvergunning van het nieuwe raadhuis en de leges dus ook niet ten laste te brengen van het investeringskrediet van het nieuwe raadhuis. Vanuit rechtmatigheidsoogpunt staat het niet in rekening brengen van leges echter op gespannen voet met onze legesverordening. Bovendien zou er een dekkingsprobleem aan de batenkant van de resultatenrekening zijn ontstaan, want de leges is wel geraamd als opbrengst. Daarom is de leges, een bedrag van €. 229 duizend wel in rekening gebracht. Aangezien het bij het raadhuis gaat om een vast actief met economisch nut en leges onderdeel zijn van de directe kosten, moeten de leges, op grond van de BBV, geactiveerd worden.”   

 

N.B. BBV = Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Dit zijn de voor gemeenten geldende begrotings- en verslaggevingsregels.