Opinie- Stichting Behoud Groene Hortus reageert op interview: “Geen woningbouw Hortus”

Opinie

Geen woningbouw op de Hortus botanicus

Onlangs heb ik met belangstelling kennis genomen van de opvatting van Mw. Borstlap van Woonborg over de bestemming van het Hortus terrein in Haren de Krant. Nu de Gemeente Groningen de Hortus en de Biotoop overneemt van de RU Groningen acht ze dat gebied heel geschikt voor woningbouw. Voor het Biotoopdeel is dat zeker waar: de hoogbouw daar is al behoorlijk op leeftijd en is niet geschikt voor verduurzaming vanwege de grote hoeveelheid asbest die in het gebouw verwerkt is. Technisch gesproken gaan die gebouwen nog een jaar of 5, hooguit 10 jaar mee. Op die locatie kan uitstekend woningbouw plaats vinden in de vorm van hoogbouw voor het lage en middensegment van de woningmarkt. Voor het eigenlijke Hortus terrein geldt dat zeker niet.
Hoewel de Hortus van oorsprong een tuinencomplex was voor onderwijs en onderzoek, is het in de loop van de tijd veranderd naar een parkachtig landschap met een publieksfunctie (33000 bezoekers in 2021). De transformatie van wetenschappelijke tuin naar publiekstuin heeft in de loop van de tijd plaats gehad met behoud van de ecologische en botanische waarden. De Hortus beschikt nog steeds over een grote diversiteit aan planten, waaronder vele rode lijst soorten. Ook het aantal soorten paddenstoelen dat voorkomt is bijzonder groot. Juist vanwege deze grote biodiversiteit is de Laarmantuin, de oudste ecologische tuin van Nederland, opgenomen in de Nationale Plantencollectie. In deze periode, waarin de biodiversiteit onder druk staat, verdient de Hortus als hotspot behouden te blijven.

Afgezien van deze belangrijke biodiversiteit is er nog een reden om de Hortus te behouden. Tegen de achtergrond van de klimaatverandering is het besef gegroeid, dat grotere groen gebieden in een stedelijke omgeving van groot belang zijn voor de leefbaarheid; de Hortus is zo’n gebied. Door de verstedelijking van de omgeving is de Hortus inmiddels meer in het centrum van de bebouwing komen te liggen. Een groene hotspot als de Hortus vervuld de noodzakelijke functie die tuinen van oudsher al hebben: de mogelijkheid om je even terug te trekken uit de dagelijkse hectiek voor een moment van rust. Nu een tuin voor velen in de stedelijke omgeving steeds minder voorhanden is, wordt het noodzakelijk om die in het kader van de toekomstige omgevingsplannen op te nemen. De Hortus is door zijn ligging goed bereikbaar. In dit verband kan ook gewezen worden op de vele cliënten (vnl. ouderen) van ZINN en Beatrixoord die een afzonderlijke toegang hebben tot de Hortus. Ook gezien de kwaliteiten van de Hortus en het talrijke bezoek vervult de Hortus zonder meer een bovenwijkse functie.
Naast de bestaande botanische tuinen omvat de Hortus ook de Chinese tuin. Deze authentieke Mingtuin is de enige van zijn soort in Europa en was een cadeau van de stad Shanghai aan de stad en de Provincie Groningen. Deze Chinese tuin is mede door zijn totaal verschillend concept, aantrekkelijk voor het publiek om kennis van te nemen en verdient daarom behouden te blijven voor toekomstige generaties.

Als we uitgaan van de waarden waarop volgens het Groenplan van de Gemeente Groningen een gebied kan bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving (natuurwaarde, gezondheid, betere luchtkwaliteit, klimaat adaptieve omgeving, esthetische waarde, cultuurhistorische waarde en economische waarde) dan hoort de Hortus Haren nadrukkelijk in beeld te zijn bij de borging van groene erfwaarden.

Kortom, woningbouw is noodzakelijk, maar niet op het Hortusterrein. Er is elders voldoende ruimte te vinden.

J. Poutsma / bestuurslid SBGH