Testopstelling voor glijlagers ontworpen voor zeevaart – Veelbelovende jongeren gespot

Dit drietal, leerlingen van het Technasium van het Harens Lyceum, heeft in opdracht van Econowind in Den Helder een testopstelling ontworpen voor het duurtesten van kunststof glijlagers. Toegegeven, met zo’n project maak je in het café niet direct vrienden, maar voor de samenleving is het goed dat er zulke uitvinders worden gekweekt.

Goede moment
Docente Lidewij van der Slikke is trots op de prestaties van Imre, Rianne en Thijs. Ze zal hen vast goede cijfers en veel schouderklopjes geven. Ze begonnen het project voor het vak O&O (Onderzoek en Ontwerpen) namelijk helemaal bij het begin: zonder thema en zonder opdrachtgever. Door slim te zoeken kwamen ze Econowind op het spoor, die windmolens op schepen bouwt. Ze belden dat bedrijf precies op een goed moment, zei eigenaar Frank Nieuwenhuis. Hij brak zich namelijk net het hoofd over de vraag welk type glijlagers hij moest gaan gebruiken in zijn nieuwe ontwerp windmolens. Welk type slijt het langzaamst, was zijn vraag.

Windkracht
De drie Harense leerlingen hebben de opdracht geanalyseerd en onderling de taken verdeeld. Ze besloten een apparaat te ontwerpen, waarmee glijlagers op slijtage kunnen worden getest. Op papier ontstond een schets, die ze eerst met Lego hebben nagebouwd en uitgeprobeerd. Het lijkt wel wat op een klokkenstoel op palen, waarin geen klok hangt maar een soort slinger, voorzien van een bout (de as) met glijlagers. Door de slinger met een contragewicht van honderd kilo 5000 keer te laten bewegen simuleren ze de stevige windkracht op zee, zodat de glijlagers en de as het flink te verduren zouden krijgen. Dat was precies de bedoeling.

Gewichtstoename?
Om de slijtage objectief te meten hadden de drie uitvinders een plan bedacht: voor en na de test zouden ze de glijlagers op de duizendste gram nauwkeurig wegen. Hoe meer slijtage, hoe meer gewichtsverlies. Tot hun verbazing waren enkele glijlagers echter juist zwaarder geworden. Wat vreemd! De drie speurden het internet af en kwamen erachter dat ook kunststoffen vocht kunnen opnemen. Ze becijferden hoe zwaar dit vocht was en zo konden ze dan eindelijk de werkelijke slijtage van de testmodellen in kaart brengen. Het model met de codenaam ‘J’ kwam als beste uit de test.

Intrigerend
In dit artikel ontbreken natuurlijk 1001 details over het werkstuk van deze doorzetters. Er staat ook niets over hun grafieken, vergaderingen en vastlegging van de testresultaten. Maar is dat van belang? Het artikel laat even goed zien dat het Technasium in Haren met intrigerende projecten bezig is en dat daar leerlingen op afkomen waar we straks plezier aan zullen beleven. Wie meer wil weten over het Technasium kan een mail sturen aan Lidewij van der Slikke: c.l.vander.slikke@o2g2.nl Of kijken op www.technasium.nl

foto: Thijs Both, Rianne Joling en Imre Steinstra bij hun ‘testmachine’
foto: Eerst van Lego een prototype gemaakt