Onnen krijgt in 2023 zijn camping terug

Vanaf 1 augustus zullen Oekraiense vluchtelingen worden ondergebracht in de achttien chalets op voormalige Camping De Fruitberg in Onnen. De opvang duurt tot duurt tot begin 2024. Ondertussen werken de eigenaren, Bas van Engeland en Annemieke Vegter, aan de nieuwe camping, die zij in 2023 hopen te openen. Dan wordt de wedergeboorte verwacht van Camping De Fruitberg in Onnen, hoewel onder een andere naam. “Daar broeden we nog op”, zegt Annemieke Vegter. “De nieuwe naam moet uitstralen wat we zijn: dichtbij de natuur, groen en een fijne plek voor gezinnen met jonge kinderen.” Oudere lezers weten precies wat De Fruitberg vroeger was: een gezinscamping waarvoor tot 1999 mensen uit het hele land naar Onnen kwamen. Die dynamiek zal terugkeren, zo is de verwachting van Annemieke en haar man Bas van Engeland, de nieuwe eigenaren.

Foto boven: Mevrouw Doornkamp-Barelds en haar dochter (midden) worden door de nieuwe eigenaren rondgeleid op de plek vol herinneringen.

Ze kochten vorig jaar de restanten van de camping aan de Dorpsweg. Overwoekerd lagen er nog wat paden en de kantine was er nog. Er staan er nog achttien houten vakantiehuizen (2009), ooit bedoeld voor goede winsten. Want dat was het verhaal: tussen 2000 en 2021 was de grond in bezit van ontwikkelaars met winstverwachtingen. Verkoop van vakantiehuizen, woningbouw zelfs; als er maar winstperspectief was. Verpaupering was het gevolg. Maar ook conflicten met buren en overheden.

Coa
Uit arren moede werd De Fruitberg in 2014 dan maar verhuurd aan het Coa voor de opvang van 400 asielzoekers. Toen die in 2017 waren vertrokken dreigde een nieuwe periode van verval. Totdat Vegter en Van Engeland het in 2021 kochten. Niet primair voor de winstkansen, maar om een ideaal te realiseren: een natuurlijke camping met duurzaamheid in het DNA.

Reis door Europa
De twee verdienden hun boterham al in goede banen in het vastgoed. Ze vinden de ‘mens’ interessanter dan ‘stenen’. Annemieke: “We hebben de school getransformeerd naar zelfstandige loft appartementen rondom een deels gezamenlijke binnentuin. Zoekend naar volgende uitdagingen besloten zij met hun jonge kinderen ruim zeven maanden met een camper door Europa te trekken om na te denken. Ze kwamen thuis met het plan om een natuurlijke gezinscamping te beginnen. Ze hebben de eigenaar gevraagd of die De Fruitberg wilde verkopen en dat wilde deze. Geluk, want deze locatie is in alle opzichten perfect geschikt voor hun plan.

“We hebben een goed voorbeeld”, zegt Van Engeland. “Mijn ouders hebben in Limburg ook een camping met B&B opgezet en dat inspireerde ons enorm.” De Fruitberg is nu dus hun Grote Project, waarin ze geld en energie investeren. Ze brainstormen opgewekt en fantaseren dat het een lieve lust is. Dat lijkt voor hen een goede manier om het vage idee ooit scherp te krijgen en concrete stappen te zetten. Vegter: “Bas is meer gericht op bouwzaken en de uitvoering van ideeën. Ik denk meer na over de landschappelijke inrichting, aankleding en sfeer.” Denken en doen is in balans, want reeds maanden wordt er ook gegraven, gesloopt, gerekend en getekend. “We zijn natuurlijk ook in gesprek met allerlei partijen; leveranciers, gemeente, buren”, zegt Bas van Engeland. Hij wijst op het moodboard aan de wand van de voormalige receptie. De plaatjes laten natuurlijke speelplaatsen zien en een plattegrond zonder hokjes en vakjes. Tenten en caravans worden wat hen betreft als het ware tussen het groen ‘gedrapeerd’.

Groen hart
De twee ondernemers hopen in 2023 de eerste kampeerders te verwelkomen. Er is nog veel (denk)werk te doen. Als ze eenmaal open zijn willen ze een beheerder in dienst nemen, die een woning op het perceel kan bewonen. Wandelend over de camping wijst Bas op houtwallen, bomen en struiken. Landschapsbeheer Groningen helpt mee om het groen te herstellen. “Kijk, daar zou een mooie zwemvijver kunnen”, zegt hij. “Maar ik moet me nog verdiepen in de wettelijke eisen. En daar zie je het nieuwe hek, waarmee je zo vanaf de camping de Onner Es en Appèlbergen kunt bereiken.” Annemieke: “En daar zou een gebouwtje kunnen voor educatieve activiteiten voor kinderen. Een presentatie door de boswachter, bijvoorbeeld.”

Foto: Rond 1940 was het nog een echte fruitberg.

1935-2022
Het verleden van De Fruitberg

Het verhaal van De Fruitberg begon in 1935, toen een Groningse mode-ondernemer (Zwartsenberg) de grond in Onnen kocht als investering in zandafgraving. Hij nam Albert Barelds in dienst als machinist op de graafmachine. Met zijn vrouw Fenna en drie kinderen (Albert, Aaltje, Jacob) ging Barelds aan Zuidveld 21 in Onnen wonen.

Schaarste
In 1940 (oorlog) was er brandstofschaarste en vielen de graafmachines steeds vaker stil. Zwartsenberg besloot daarom fruitbomen te planten op de afgegraven gronden. Albert Barelds werd nu opeens beheerder van de fruitgaard en moest weer naar school om het vak van fruitteler te leren.

In de oorlogsjaren werden er appels (o.a. echte zoete Groninger Kroon), peren, zwarte bessen en pruimen geoogst. Voor extra inkomsten werden er bovendien aardappelen geteeld. De arbeiders voor het oogsten werden overal vandaan gehaald, ook uit Groningen. Fenna Barelds heeft in een interview gezegd dat daar soms lastige mensen bij waren en dat de veldwachter van Onnen geregeld incidenten moest sussen. Ook de kinderen van Barelds hielpen mee met plukken. Het fruit werd daarna door boderijders naar de veiling in de stad vervoerd. Het gras onder de bomen werd niet gemaaid, maar kort gehouden door ganzen. In de jaren 50 verkocht Zwartsenberg de grond aan A.J. de Boer.

Camping
In 1964 waren de opbrengsten zo laag, dat eigenaar A.J. de Boer het roer moest omgooien en hij maakte er een camping van. Daar zou misschien weer geld mee verdiend kunnen worden. Zijn trouwste medewerkers, Albert en Fenna Barelds, gingen als beheerders van de camping aan de slag. Toen burgemeester F.W. van Ketwich Verschuur de nieuwe Camping De Fruitberg op 9 juli 1964 officieel opende sprak hij de wens uit dat deze camping geen ‘vergaderplaats voor nozems’ zou worden. Maar hij zei ook: “Het zal goed zijn om hier te kamperen. Men zal merken dat Haren een goede gemeente is om gasten te ontvangen.” De 200 tenten en caravans vonden plek tussen de fruitbomen. Er waren een zwembad, speelweide en kantine. In 1971 werd de camping overgenomen door Bob en Nel Metselaar, die het succes konden voortzetten totdat zij De Fruitberg in 1994 verkochten aan ondernemer J. van Lier. Onder diens leiding ging De Fruitberg in 2000 ter ziele.

Generaties
Om verleden en heden met elkaar te verbinden nodigde Haren de Krant mevrouw Aaltje Doornkamp-Barelds (1937) uit om aanwezig te zijn bij het interview met de nieuwe eigenaren. Zij viel van de ene herinnering in de andere en samen met haar dochter Fenny kon zij veel vertellen over de gang van zaken in het verre verleden (zie foto’s).