Column Huub van ’t Hek (september 2023)

Slachtoffer – Hulpverlener – Dader :
de gevarendriehoek van Jeugdzorg

Huub van ’t Hek

Slachtoffer
Jeugdhulpverlener “ Hammetje“ Frieda – haar weinig flatteuse bijnaam – is de dochter van een narcistische vader en een veel te meegaande moeder. Vanaf haar 13e jaar ontdekt zij dat haar vader leeft van door hemzelf verzonnen leugens. In die wereld heeft haar vader altijd gelijk en is de ander altijd fout. Als hij zijn gelijk niet krijgt, gaat hij schelden en schreeuwen. Indien nodig wordt hij gewelddadig en gaat hij schoppen, slaan en knijpen. Of hij slaat met de oplader van zijn telefoon, dat kan ook. Omdat zijn opvoeding zijn regels volgt: de regels van een gezond pedagogisch klimaat. In die regels staat, dat je kinderen moet begrenzen. Hij trekt aan en hij stoot af. Na een driftbui belooft hij iedereen de mooiste cadeaus en nog mooiere vakanties. Als het op de uitvoering aankomt, geeft hij standaard niet thuis. Voor de buitenwereld moet hij wel de man zijn die het helemaal gemaakt heeft. Daarom wordt het geld van de kinderbijslag en het KGB (Kind Gebonden Budget) naar zijn rekening overgemaakt. Van dat geld betaalt hij zijn veel te grote en veel te dure auto. Van het inkomen van haar moeder worden eten en drinken, kleren, schoenen en zakgeld betaald.

Hulpverlener
Daarom is Frieda Jeugdhulpverlener geworden. Omdat zij een grote ervaringsdekundige is. Zij heeft zelf meegemaakt wat zoveel ouders nu als probleem aan haar voorleggen. Haar trauma blijft dat zij haar vader nooit heeft kunnen veranderen. Dat zit haar dagelijks meer dan dwars. Daarom heeft zij een zwak voor de vaders die zo op haar eigen vader lijken. Zij weet precies hoe zij die mannen moet behandelen. Meegaand zijn, net als haar moeder. Omdat zij van die mannen dan wel de zorg en aandacht krijgt waar haar vader nooit aan toekwam.

Dader
Haar leidinggevende had haar laatst apart genomen voor een heel serieus gesprek. Een serieuze klacht van een cliënt. Waarom, zo vroeg de cliënt zich af, moet elke cliënt zijn kinderen begrenzen volgens de regels van Frieda? Waarom noemt zij de wereld van die mishandelende ouders altijd weer een gezond pedagogisch klimaat? Weet Frieda, dat zij daarmee niet de kinderen beschermt, maar wel de mishandelende ouders? Dringt het tot Frieda door, aldus de cliënt, dat zij een kopie is geworden van haar vader?