De uitdaging van Jan en Marian Hulscher: Welke ‘voetafdruk ’ laat je achter op onze aarde?

Jan (88) en Marian (87) Hulscher uit Haren laten zich door hun hoge leeftijd niet ontmoedigen en blijven leven volgens principes van ‘zuinig zijn op de aarde’. “Als je mij tegen de wind door de regen ziet fietsen, hoef je geen medelijden met me te hebben hoor”, lacht Marian. “Wij offeren ons niet op en we ervaren geen ongemakken.” Haar man Jan: “Het is onze tweede natuur geworden en ik zie onze levenswijze niet als ‘sober’ of ‘karig’.”

Lokaal
Beiden zijn bioloog en Jan Hulscher is nog dagelijks (per fiets) op pad in en rond Haren om het leven van vogels in kaart te brengen. Marian stapt telkens weer op de fiets om groente te halen bij de kwekerij van Zanten in Noordlaren om vervolgens naar Wilma Steenbergen in Onnen te gaan voor de zuivelproducten. Weer of geen weer. “Lokaal produceren en lokaal consumeren, dat is ons uitgangspunt”, zegt ze.

Ze wonen sinds 1973 aan de Rijksstraatweg. Als je dat huis binnengaat zie je direct dat spullen niet worden weggedaan zolang ze functioneren: kasten, stoelen en zelfs de klink op de voordeur is nog van hout. Niets wijst op verkwisting, niets wijst op overbodige consumptie. Het toilet wordt doorgespoeld met regenwater en de auto in de schuur komt er slechts zelden uit. In dit huis groeiden hun drie kinderen op en ook die zijn met hun gezinnen geen grootverbruikers van fossiele brandstoffen geworden.

Voetafdruk
Kun je deze manier van leven volhouden als je op hoge leeftijd bent? “Dat kan”, zegt Jan Hulscher. “Zolang het mogelijk is zullen we op deze manier doorgaan, omdat we er diep van zijn overtuigd dat de ‘voetafdruk’ die wij straks op de aarde achterlaten zo klein mogelijk moet zijn.” Marian: “We vinden dat de met name de intensieve landbouw slecht is voor de aarde. De intensivering van landbouw na de oorlog onder Sicco Mansholt is doorgeschoten en hijzelf heeft dat ─ heel tragisch ─ niet kunnen stoppen. Het gebruik van pesticiden en kunstmest om van landbouw een efficiënte industrie te maken heeft veel schade veroorzaakt. En wist je dat ongedierte ook kan worden bestreden door wisselteelt? In monocultuur is de boer gewoon de ‘Tafeltje Dek Je’ voor plaagdieren.” Kort gezegd: op groente en fruit hoort volgens hen geen gif, ook niet in de natuur ”

Inzicht
Het boek ‘Silent Spring’ (Rachel Carson, 1962) zette Jan en Marian Hulscher destijds definitief op het spoor van de duurzaamheid. De inzet van chemie in de natuur is hen een gruwel. “Dat boek raakte ons enorm”, zegt Jan. “Een stille lente, omdat vogels en insecten verdwijnen.” Begin jaren 70 zat Marian namens de Nederlandse Vrouwenraad in de Voorlopige Centrale Raad voor de Milieuhygiëne, maar zag dat die helemaal geen vuist kon maken wegens tegengestelde belangen.

Schepping en evolutie
Voor de katholieke Jan is het de Schepping die hij wil beschermen. Maar hij koppelt dit met Marian direct aan evolutie, die volgens haar net zo goed een wonder is; een geniale samenhang der dingen. Ze staan beiden voor dezelfde zaak: een prachtige wereld. Marian had ooit de bedoeling om naar andere werelddelen te reizen om plekjes uit haar jeugd terug te zien (haar vader werkte voor Shell en werd vaak overgeplaatst). Jan: “Maar dat plan heeft zij laten varen, want vliegen staat haaks op wat goed is voor de aarde.” Genieten van het leven zonder overconsumptie: het kan volgens hen echt. Jan: “Iedere ochtend voordat ik opsta, lig ik nog even in bed en bedenk hoe dankbaar ik ben dat ik leef.”