Hoogbejaarde krijgt ‘ontslag’

Wie langs de A28 van Haren naar Groningen rijdt ziet in de weilanden het eenzame huis van watermulder Jan Arends. Hoogbejaard. Na bijna 50 jaar de waterhuishouding in dit gebied te hebben gecontroleerd, stopt hij ermee. Zijn zoon vertelt het verhaal. Mooi stuk waterhistorie op Harense bodem.”Mijn vader Jan Arends, dit jaar 89 jaar geworden, is een jubileum tegemoet gegaan. Na een dienstverband van maar liefst 49 jaar en 4 maanden redt hij het net niet zijn 50 (!) jarig dienstverband te vieren als werknemer van het nu gecombineerde Waterschap Hunze en Aas.
Vader begon zijn loopbaan op 30 maart 1958 bij het waterschap als watermulder van de Helperwatermolen aan het Hoornse Diep, toen was het huis enkel te bereiken met een pontje over het Hoornsediep of je moest via de weilanden naar de Hereweg lopen, ook was er geen waterleiding gas of elektriciteit aanwezig, je was aangewezen op een regenput en gasverlichting via gasflessen.
Het gezin bestond toen uit vader, moeder Rika Arends Wierenga, dochter Hennie, zoon Siebrand , dochter Ida en later is daar zoon Jacob bijgekomen.
Toen het Hoornse Diep werd verbreed en de A28 werd aangelegd werd de molen in datzelfde jaar voor 1 gulden verkocht aan het Meerschap. De molen werd afgebroken en in 1969 steen voor steen opgebouwd op zijn huidige plek aan het Paterswoldse meer.
In afwachting van het gereedkomen van het huidige gemaal en bijbehorende woning in de Helperpolder woonde hij tijdelijk met zijn gezin in de woning aan de sluis op de Hoornse Dijk.
In 1969 trok hij met zijn gezin in het huidige huis, bij het gemaal. Als watermulder hoorde ook het schoonmaken van de sloten in de polder tot zijn taken, in het geval van de Helperpolder zon slordige zes en halve kilometer sloot allemaal handwerk. Daarom nam vader een keer per jaar zes weken vrij van werkgever Rijkswaterstaat (waar hij kantonnier was) om in die periode de sloten aan te pakken. De staat van de sloten werd destijds nog geschouwd door het polderbestuur zelf. Een trots en notabel gezelschap, dat zichzelf voor de schouw altijd eerst even meldde bij mijn moeder voor een maaltijd en benodigde borrel- alvorens de tocht door de weilanden te aanvaarden. Boeren uit de polder, nu het gebied de Wijert-Zuid, wiens zin het water te hoog in de sloten stond, belden vader op om te vragen of hij het gemaal wilde aanzetten. Dit leidde altijd even tot een afwegingsmoment, daar het polderbestuur het water in de sloten altijd graag een stuk hoger zag dan de betreffende boeren. In 1985, na 27 jaar de sloten te hebben onderhouden, werd dit deel van het werk uitbesteed. De bediening en het onderhoud van het gemaal bleven de hoofdtaak. De Helperpolder ging in 1983 over in de Dilgt en Hemmen, in 1988 in Goorecht, daarna in het Hunze en Aa dat nu uiteindelijk Waterschap Hunze en Aas is geworden. Een lang dienstverband met verschillende namen en bazen waarin vader met zijn werk bijdroeg aan een acceptabele waterstand in de polder. Een van de eerste watermanagers van ons land, zogezegd. Geleid door de techniek en huidige mogelijkheden krijgen de gemalen in ons land langzamerhand een geheel automatische bediening. Zo ook het gemaal van de Helperpolder.
In het vooruitzicht van deze aanpassingen op zijn gemaal ontving vader zijn ontslagbrief van het waterschap. De brief die hij van het Waterschap ontving en waarin men hem bedankte voor de jarenlange inzet en hem liet weten dat deze overeenkomst per 1 juli 2007 zal worden beeindigd heeft hij in alle bescheidenheid keurig in de la gelegd. Later heeft het Waterschap Hunze en Aas mijn ouders uitgenodigd voor een diner om dit bijna 50-jarig jubileum te vieren, het is toch iets bijzonders.
Wat hem rest is een gastvrij welkom te geven aan hen die het gemaal komen inspecteren en onderhoud plegen en voor moeder nog steeds koffie schenken. Dit laat niet weg dat hij nog altijd vanuit de huiskamer een wakend oog houdt op de waterstand.”