Winterslaap

De donkere dagen voor Kerst. Ik heb er een onvoorstelbare hekel aan. Zeker ’s ochtends; opstaan als het donker is, ontbijten bij kunstlicht. En dan die vreselijk koude dagen zoals de laatste week van november. Leuk voor die jongens in Noordlaren als ze weer een schaatsmarathon kunnen organiseren. Maar ik haat het; die straffe droge snijdende oostenwind gaat overal doorheen en ik heb het de hele dag koud. Nog meer dan anders moet ik aan mijn vader denken. Hij was door de Duitsers in de oorlog opgepakt wegens verzetsdaden in Rotterdam. Niet gefusilleerd omdat hij reserve-officier was, verdween hij voor 3 jaar in een kamp in oost Europa. Onder erbarmelijke omstandigheden; nauwelijks kleding, nét genoeg en slecht eten om niet dood te gaan. Gehuisvest in tochtige houten barakken in een landklimaat met zeer strenge winters. Pas na 1 ½ jaar hoorde hij via de Rode Kruispost dat z’n moeder was overleden; verdrietig, maar niet meer in staat om te huilen. Hij vertelde mij wel eens hoe koud hij het heeft gehad. De combinatie van kou en honger is volgens mij het ergste dat er is.

Het is de periode om met een paar gezellige mensen in een warme dorpskroeg te zitten; liefst met openhaard, lekker zuipen, verhalen vertellen en lachen. Gordijnen dicht, kaarsen aan en een eenvoudig doch voedzaam maal op tafel. Voor de rest een winterslaap.

Het is ook de enige periode dat ik weleens door winkelgallerij De Brinken loop omdat het er warm is en naar koffie en bloemen ruikt. Je hoort tijdens het winkelen buiten te lopen en daglicht te zien, maar dat is er in deze periode toch bijna niet. Ook de saaie povere “feestverlichting” van milieu onvriendelijke gloeilampen aan grove houten palen kan mij niet op andere gedachten brengen een andere route te nemen. Naar buiten komend bij de parkeerplaats zag ik een fiets liggen waarvan het voorwiel nog draaide. Iemand gevallen flitste het door mij heen en twee stappen verder zag ik het al. Een oude dame zat naast en half onder haar fiets op de grond. Ze leek wel verdoofd want ze maakte geen aanstalten om overeind te komen. Op mijn vragen mompelde ze vrijwel onverstaanbaar dat ze iets niet gezien had en gevallen was. Ik sjorde haar met grote moeite overeind; ze werkte niet mee en woog naar mijn idee wel 100 kilo. Nog ietwat onvast ter been keek ze mij aan zonder iets te zeggen. Ik keek in uitdrukkingsloze fletse ogen en vroeg of alles goed met haar was, waar ze heen moest en of ik haar nog met iets kon helpen. Ze greep zich aan mij vast en knikte richting De Brinken. Langzaam liepen we de gewenste richting op en ik voelde aan haar verslappende greep dat ze haar evenwicht hervond. Door de open schuivende deuren sloeg een stroom warme lucht in haar gezicht. Ze keek me aan en forceerde een glimlach. Ik liep terug, haalde haar fiets en zette hem op slot bij de ingang. De sleutel verdween in de zak van haar jas, ze knikte, mompelde een bedankje en liep traag verder; mij in verwarring achterlatend.

Ik vervolgde mijn weg en allerlei gedachten en vragen kwamen in mij op; had ik niet meer moeten doen, hoeveel oude mensen vallen dagelijks in een sterk vergrijzend Haren, zou het goed met haar gaan, waarom was ze gevallen, zou ze thuis iemand hebben om haar te helpen?

Ik rilde van de kou en moest weer aan mijn vader denken.

Cees Bosman, december 2010.                                  Reageren? cornelisbosman@hetnet.nl