Na zeventig jaar nog steeds niet vergeten

Vandaag, 6 oktober 2014, is het precies 70 jaar geleden dat de joodse jongens Louis (15 jaar) en Ewald (13 jaar) Wolff uit Haren in de gaskamer van Auschwitz omkwamen. Twee dagen eerder waren zij vanuit Theresienstadt op transport gesteld.

Door Wil Legemaat

Op initiatief van hun vroegere schoolgenoot Piet Horst kwamen dertien oud-leerlingen van de Tuindorpschool deze ochtend bijeen rond de zeven Stolpersteine, voor het huis aan de Waterhuizerweg 26, waar de familie Wolff woonde, om bloemen te leggen en herinneringen op te halen aan hun vroegere schoolvriendjes Loetsie en Ewald. De gebeurtenissen uit de oorlogsjaren staan in hun geheugen gegrift en komen bij het ouder worden steeds vaker naar boven. ’70 jaar geleden, wij denken aan jullie’ staat op een kaart bij de bloemen. En niet alleen vandaag, zo blijkt uit hun verhalen en uit de emoties.

In 1937 kwamen Loetsie en Ewald met hun ouders, drie oudere broers en neefje Ernst aan de Waterhuizerweg wonen, waar ze de Tuindorpschool bezochten. Tot dat niet meer mocht, september 1941. In november 1942 werden zij gedeporteerd naar Westerbork; vandaar in 1944 naar Theresienstadt. Alleen neef Ernst overleefde de oorlog.

In 2010 werden in Haren 29 zogenaamde struikelstenen gelegd door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. De initiatiefnemers, Margriet Staal, Ali Bakker en Wil Legemaat, hebben veel waardering voor deze herdenking: het is mooi dat de Stolpersteine ook een fysieke herdenkingsplaats vormen voor wie daar behoefte aan heeft.

In buurthuis De Mellenshorst wordt het gesprek voortgezet. Joke Boersma vertelt over het contact dat zij heeft met Ernst Wolff (90), die al 68 jaar in Israël woont en ontroerd is door de aandacht die de oud-leerlingen aan zijn familie schenken. Voor hem en voor zijn familie is dit van grote betekenis.

De verhalen over de Stolpersteine in Haren en de verhalen achter de joodse slachtoffers zijn nu ook digitaal te vinden en wel op: http://www.hetverhaalvangroningen.nl/verhalen/de-joodse-gemeenschap-in-haren

__________________________________________________________________________________