Raad volgt collegevoorstel: fusie Haren-Tynaarlo verkennen

Maandagavond om 20.00 uur hamerde burgemeester Janny Vlietstra de vergadering open en rond 20.20 uur was het al duidelijk hoe de politieke hazen in de raadszaal van Haren zouden lopen. De coalitiepartijen GVH, D66 en VVD spraken zich uit voor het collegevoorstel om een fusie met Tynaarlo te verkennen. De meerderheid (10) was binnen. En van 20.20 uur tot 23.25 uur werd de tijd vooral door de partijen gebruikt om enerzijds hun mitsen en maren uit te wisselen en anderzijds het college te bevragen op haar motieven om voor Tynaarlo te kiezen. Zinnig, want het college moet zich verantwoorden voor haar keuzes. Maar ook een rituele dans, zodat in de geschiedenisboekjes (en voor de achterban)  kan worden  vastgelegd wie nu wat vond en waarom. Voor het besluit maakte het niets uit. Het collegevoorstel staat te lezen op www.haren.nl.  

Het voorstel van het college werd om 23.20 uur in stemming gebracht en toen bleek dat (zoals vaker) de opinies in beton lijken gegoten. Slechts raadslid Jacob Boonstra nam een verrassend standpunt in. Hij volgde het collegevoorstel en niet het amendement van zijn eigen CDA-fractie, waarin nog werd gepleit voor zelfstandigheid.

Geen vurig pleidooi wethouder

Wethouder Michiel Verbeek (D66) was niet in vorm, want hij kwam niet echt toe aan een vurig en overtuigend pleidooi voor de fusie met Tynaarlo. Zijn verhaal was niet bevlogen, maar eerder het uitleggen van het doorlopen proces. En het verwijt dat hij alle zakelijke plussen van Groningen minder zwaar laat wegen dan de emotie dat Haren ‘beter af is bij een plattelandsgemeente’, wist hij niet echt te weerleggen. Dat gaf energie aan de oppositie, die hem verwijt dat de keuze is gefundeerd op onbewezen aannames, emotie en angst voor de stad. Waar hij kon pareren deed hij dat dus niet, zodat wellicht op de publieke tribune mensen zich afvroegen of de oppositie misschien toch een punt heeft. Overigens moet gezegd dat ook de argumentatie van de PvdA niet vrij van emotie en onbewijsbare feiten was.  Want hoe steekhoudend is het als Lammie Schuiling (PvdA) zegt dat zij in het buitenland de ligging van Haren altijd aanduidt ‘als dat dorp onder Groningen’ en niet als dat dorp ‘boven Tynaarlo’. Dit argument bracht zij overigens niet officieel in het debat, maar komt wel uit haar mond.

Voor het collegevoorstel:

VVD 2

D66 5

GVH 3

CDA 1

Tegen het voorstel:

GL 2

CU 1

PvdA 2

CDA 1

Dus 11 voor en 6 tegen.

Ritueel

Hoewel dus vrijwel direct duidelijk werd dat het collegevoorstel het ging halen, werd er nog lang over gesproken, waarbij niemand de illusie had dat de discussie nog zou leiden tot nieuwe opinies. Daardoor werd het vooral een geduldig luisteren om bevestigd te krijgen dat men het er wel of niet mee eens was en blijft!

De oppositiepartijen CU, PvdA en GL waren stellig: rode draad is dat zij vonden dat het college juist veel argumenten op een rij had gezet om met Groningen te moeten fuseren. “Toch heeft men zich tenslotte laten leiden door emoties”, zei Lammie Schuiling (PvdA). Angst voor stadse fratsen zou het college parten spelen, maar dat wordt door wethouder Michiel Verbeek ontkend: “De ratio heeft bij ons besluit de doorslag gegeven”.  Hans Sietsema (GL) probeerde de discussie praktisch te houden en vroeg zich af of een besluit over b.v. het winkelcentrum van Haren anders zou uitvallen in Tynaarlo dan in Groningen. De wethouder betoogde dat het wel verschil maakt, want in de stad zal men denken vanuit een wijkfunctie van Haren, en zal men moeten wedijveren met veel andere belangen. In een kleine gemeente zal men anders aankijken tegen een winkelcentrum dat als het ware het kloppend hart van een dorp is. Verbeek overtuigde de oppositie niet. Integendeel. Dieta Praamstra van CU: “Het collegevoorstel is een lofzang op Groningen en als het puntje bij het paaltje komt wegen emoties kennelijk zwaarder. Niemand kan bewijzen dat Harense belangen in Tynaarlo in betere handen zijn.” Dat het omgekeerde ook waar is erkent zij. Daarom vinden zowel PvdA als CU dat een besluit moet worden genomen op basis van feiten en niet op basis van emoties.

Draagvlak

Het college werd ook de maat genomen over het thema ‘draagvlak’. GL en PvdA schamperden dat 1100 ingevulde BTH-wijzers en een paar honderd bezoekers van bijeenkomsten wel een klein deel van de 18000 inwoners zijn. Hoe kan de wethouder dan spreken over draagvlak? Verbeek zei dat iedereen die dat wilde zijn mening kon geven, dan houdt het op. Dan heeft de democratie gewerkt. Daarvan was de oppositie niet overtuigd. Overigens kun je de redenatie ook hier omdraaien. Hoeveel mensen willen met de stad fuseren. Dat weet de oppositie op haar beurt ook niet.

Amendementen en motie

In de kantlijn van het debat werd door D66 nog gehamerd op de wens dat het fusieproces ‘van onderop’ (burgers) moet worden gestuurd en niet van bovenaf (provincie). Het ging over wetsartikelen, maar de conclusie was dat het college het daar wel mee eens was. Een amendement van deze strekking werd aangenomen. GL, PvdA en CU wilden het college tot tempo manen en dienden een motie in waarin o.a. staat dat binnen een half jaar het resultaat van de verkenning gerapporteerd moet worden aan de raad. Verbeek vond dat een redelijk verzoek. De motie haalde het met gemak. Het CDA heeft nog geprobeerd om de zelfstandigheid vast te houden en diende een amendement van die strekking in. Alleen het CDA zelf wilde dit idee steunen, zodat de optie zelfstandigheid nu geschiedenis lijkt. “Heel jammer”, zei Mathilde Stiekema. “Haren geeft zijn zelfstandigheid weg, terwijl er kansen zijn om met samenwerkingsverbanden en slimme bezuinigingen die te behouden. Nu is er geen weg terug en wordt je onderhandelingspositie met andere gemeenten zwak.”

Traan van oud-wethouder

Insprekers waren er ook. Piet Bouma (bekend van het verzet tegen de nieuwbouw aan de Oosterweg) pleitte voor fusie met Tynaarlo. Oud-wethouder Marten de Jong (PvdA) memoreerde vooral zijn dorpse emoties: Haren moet zelfstandig blijven. Maar het verstand leert hem dat dit niet kan. Hij zei ‘met een traan’ dan maar akkoord te gaan met fusie met Groningen. Zelfs dat werd hem vanavond dus niet gegund.

Per saldo

Per saldo is de conclusie dat de oppositie vindt dat het college op basis van matig onderzoek en zwaarwegende emoties een verkeerde keuze maakte. Dat het CDA een verwoede poging deed om zelfstandigheid te behouden en dat geen enkele fractie de vergadering met een andere mening verliet dan dat zij deze was begonnen (hoewel over Jacob Boonstra dat niet met zekerheid kan worden beweerd, hij stemde met het college mee, terwijl zijn partij tegen was). De raadszaal was dan ook eerder een arena van spreekbeurten dan van debat.

Het college gaat nu met Tynaarlo praten en zo mogelijk onder leiding van een externe procesbegeleider (verzoek van de raad) de fusie handen en voeten geven. Tynaarlo heeft nog niet gesproken. Het is denkbaar dat men niet met Haren wil fuseren. “Als dat gebeurt hebben we een nieuwe situatie”, zei wethouder Verbeek, en hoon werd zijn deel. Hij erkende nog geen plan B te hebben. Als de fusie haalbaar is zal dit worden gemeld aan de provincie, die vervolgens een eigen advies opstelt aan de minister. Het is bekend dat de provincie Groningen de gemeente Haren liever ziet fuseren met Groningen, al was het maar om provinciale grenscorrecties te voorkomen. In theorie kan de provincie de Harense fusiewensen naast zich neerleggen.

Later volgen nog berichten over het verloop van de vergadering. Hieronder treft u de officiële lezing van de gemeente Haren aan:

In de vergadering van 12 januari heeft de gemeenteraad van Haren ingestemd met het verkennen van een herindeling met de gemeente Tynaarlo. Het college van B&W had dit bij besluit van 15 december jl. voorgesteld aan de gemeenteraad. Met dit besluit wordt het voorlopige besluit om her in te delen met de gemeenten Groningen en Ten Boer van 25 november 2013 ingetrokken.

De gemeenteraad kiest voor samenvoeging met de gemeente Tynaarlo op basis van de volgende argumenten:
De gemeenten Tynaarlo en Haren hebben samen een optimale omvang voor het
vormen van een nieuwe, moderne, duurzame en innovatieve gemeente.
Samen hebben zij de optimale schaalgrootte voor behoud en ontwikkeling van
het groene karakter, kunnen korte lijnen tussen inwoners, bestuurders en ambtenaren gegarandeerd worden en kunnen zij een grote toegevoegde waarde leveren in de Regio Groningen-Assen.
Er lijkt groot draagvlak te zijn in Haren voor samenvoeging met Tynaarlo, omdat het
vergelijkbare gemeenten zijn.
De nieuw te vormen gemeente is onderdeel van de groene long van de Regiovisie
Groningen-Assen: de schakelfunctie tussen stad en platteland.
Samen met Tynaarlo kan Haren de kwetsbaarheid van de ambtelijke organisatie
oplossen.
Een gemeente van rond de 50.000 inwoners is robuust genoeg om te profiteren van
schaalvoordelen en klein genoeg om op een menselijke maat te blijven organiseren en te werken.
Tynaarlo en Haren hebben dezelfde uitdagingen in het sociaal domein. De
onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen kan gezamenlijk gedragen worden.

Het vervolgproces
Allereerst dient het besluit van de Harense gemeenteraad formeel kenbaar gemaakt te worden aan de gemeente Tynaarlo en de colleges van Gedeputeerde Staten van Groningen en Drenthe. Samen met deze partijen zal vervolgens de verkenning vorm gegeven moeten worden. De overschrijding van de provinciegrens hoeft hierbij geen belemmering te zijn. Zowel de provincie Groningen als het ministerie van Binnenlandse Zaken bieden hiertoe ruimte, respectievelijk in het provinciaal beleidskader en de Wet Arhi.

Meer informatie
Het besluit volgt na een intensief proces van dialoog en communicatie met de inwoners van Haren. Het overzicht van alle activiteiten, rapporten en onderzoeken om tot dit besluit te komen, vindt u op www.raadsnetharen.nl. Meer informatie over de Wet Arhi is onder andere terug te vinden op www.rijksoverheid.nl.