De krant die je leest van A tot Z
Vrijdag 26 Juni, 2026
Deze post is bekeken 101 keer.

dinsdag 08 maart 2016

Nieuws:

Actueel: Haren zet de strijd voor zelfstandigheid voort – lees meer…

Door: Redactie

Het college van Haren ziet nog voldoende mogelijkheden om zelfstandig te blijven. Dat laat men zojuist weten na grondige bestudering van het kritische rapport van B&A in Den Haag. Hoe groot de externe druk ook is, Haren blijft geloven in zichzelf.

Don Quichotte of realist?

Het rapport legde enerzijds sterke punten maar anderzijds ook zwakheden van de gemeente Haren bloot. De gemeente zou niet voldoende burgerkracht benutten, men zou te weinig gebruik maken van de expertise van burgers en de financiële positie zou te broos zijn voor zelfstandigheid. Haren laat de kop echter niet hangen en ziet kansen om het zelfstandigheidsideaal vast te houden. “Het zijn stuk voor stuk punten waar we wat mee kunnen”, zegt wethouder Michiel Verbeek vastberaden. Is hij Don Quichotte of realist? De lezer oordele.

Rapport was kritisch

Op 4 maart jl. verscheen het rapport over de zelfstandigheid van Haren. Het rapport geeft antwoord op de vraag: “Heeft de gemeente Haren zelfstandig een robuuste en bestuurskrachtige toekomst in regionaal perspectief?” Ondanks dat het rapport kwetsbaarheden van de gemeente Haren aan het licht brengt, biedt het ook perspectief. Daarom ziet het college van Haren kansen om zelfstandig te blijven, mits er oplossingen voor de kwetsbaarheden gevonden worden.

Wethouder strijdvaardig

Fusiewethouder Michiel Verbeek (D66) reageert allesbehalve moedeloos. Hij zegt: “Het college vindt het rapport zeer waardevol. Er staan veel zaken in die we herkennen en waarvan het goed is dat deze nu ook door een objectief onderzoeksbureau worden benoemd. Hoewel de nadruk in het rapport ligt op onze kwetsbaarheden, moeten wij niet voorbij gaan aan het feit dat er ook heel veel goed gaat. Wat te denken van de conclusie dat Haren de wettelijke taken goed uitvoert en deze systematisch aanpakt. Ook volgt uit het rapport dat het bestuur en de ambtelijke organisatie goed bereikbaar zijn en de lijnen kort. De gemeente kent een aanpakcultuur, bijvoorbeeld voor nieuwe maatschappelijke vraagstukken. En de financiële positie van Haren is aan de beterende hand. Dit biedt kansen voor de toekomst.”

Vier kwetsbaarheden blootgelegd: ‘Kern van de kritiek’

Verbeek vindt het jammer dat door het vroegtijdig uitlekken een negatief beeld van Haren in de media de boventoon voerde. Volgens hem was de eerste bloemlezing te negatief, terwijl het rapport veel genuanceerder en minder dramatisch is. “Als je de kern van het rapport op een rij zet, komen er maar een stuk of vier serieuze zwakheden op tafel”, zegt Verbeek. Het gaat volgens het college om de volgende punten:

Zwak punt 1: Ambtelijke organisatie
Rapport zegt: Door nieuwe wet- en regelgeving, nieuwe maatschappelijke opgaven en de ambities van raad en college neemt de druk op de uitvoeringscapaciteit van Haren verder toe. Dit terwijl er ook een bezuinigingsopdracht geldt van 450.000 euro op de uitvoeringscapaciteit.
Verbeek: “Men zegt dat onze ambtelijke organisatie niet sterk genoeg is om toenemende taken uit te voeren. Inhuur van specialisten kost geld en dat staat weer haaks op de bezuinigingsopdrachten. Maar de financiële positie van Haren is niet slecht. We hebben een gezond weerstandsvermogen van vier miljoen, onze grondexploitatie is goed en onze schuldenpositie kunnen we betalen. We gaan 2015 weer met een positief resultaat afronden. Dus we kunnen versterking van de ambtelijke organisatie financieren. Daar gaan we aan werken.”

Zwak punt 2: Financiën
Rapport zegt: Het rapport geeft aan dat er financiële risico’s zijn en blijven, ondanks dat de financiële positie van Haren de afgelopen jaren beter is geworden.
Verbeek: “Zoals gezegd, financieel staat Haren er niet slecht voor, ondanks zwak financieel beleid en crisis de afgelopen jaren. Naast de pluspunten die ik eerder noemde hebben we altijd nog ruimte om meer geld via belastingen te innen als de nood aan de man komt. Onze OZB-tarieven zijn lager dan Groningen. En de schuldenlast per inwoner is in Groningen hoger dan in Haren.”

Zwak punt 3: Geen toekomstvisie
Rapport zegt: Uit het rapport blijkt dat een toekomstvisie met een perspectiefvol, gedeeld en gedragen beeld van de toekomst van de gemeente Haren nodig is.
Verbeek: “Mee eens, we gaan dus schrijven aan een heldere toekomstvisie. Dat is niet onoverkomelijk.

Zwak punt 4: Raad niet sterk in haar kaderstellende rol (waar invloed en waar niet?)
Rapport zegt: De gemeenteraad pakt onvoldoende de kaderstellende rol. Het college en de ambtelijke organisatie brengen de raad niet goed genoeg in stelling om die rol te pakken.
Verbeek: “Dit is ook niet zo’n ingewikkelde opdracht. Daar komen we uit.”

In zijn repliek komt Verbeek ook weer met zijn stokpaardje tevoorschijn: het sociaal domein. Hij wil aan het rijtje ‘sterke punten’ van Haren dit thema beslist toevoegen. Hij zegt dat Haren koploper is in het uitvoeren van de WMO-taken en dat er zelfs een batig saldo zal zijn over 2015.

Michiel Verbeek 2014

Michiel Verbeek

Het strijdplan

Zoals te verwachten viel zal Haren haar huid duur verkopen en zich niet neerleggen bij herindeling. Het college gaat de ‘minnen’ ombouwen naar ‘plussen’ en ziet dat als een haalbare missie. De conclusie van de onderzoekers ‘zelfstandigheid nee, tenzij’ wordt dus wat Haren betreft herschreven in ‘ja, want…’

Wat moet er gebeuren om zelfstandig te kunnen blijven? Tijdens twee openbare commissievergaderingen op 14 en 21 maart a.s. vindt bespreking van het rapport plaats. Eerst krijgt de raad tijdens de raadscommissie op 14 maart a.s. een presentatie over het rapport en de kans om hierover vragen te stellen. Vervolgens wordt het rapport tijdens een extra commissievergadering op 21 maart a.s. inhoudelijk besproken.

Meer informatie
Het volledige onderzoeksrapport is terug te vinden op www.haren.nl.

10 reacties

Marc zegt:

Och heden we gaan gewoon een visie bedenken, wellicht kan het onderzoeksbureau er een bedenken? In die raadsleden die kaderstellend moeten zijn, daar komen we uit? Waar gaat men die kwaliteit vandaan halen?

Kees Kuiken zegt:

Bravo, wethouder Verbeek! Ik ben het grootste manco van het rapport nog niet in de discussie tegengekomen. Bij goed onderzoek hoort de onderzoeker ter vergelijking ook een controlegroep onder de loep te nemen. Het komt me voor dat alle minpunten die het rapport noemt, in sterkere mate ook voor de stad Groningen gelden.

Carl Prenzlauerberg zegt:

Jammer dat het college van b&w op deze wijze reageert op de onderzoeksresultaten. Ik had liever gezien dat het college zich alsnog ging voorbereiden op de onderhandelingen met het ook op een fusie met Ten Boer en Groningen in plaats van de kritiek wegwuiven. Van mening veranderen is geen handdoek in de ring gooien, maar slechts het tonen van bestuurskracht (waar het dus kennelijk aan ontbreekt, aldus B&A). De kaarten zijn reeds geschud, temeer omdat de herindelingspuzzel in de provincie bijna af is. Als Haren deze eigenwijze houding handhaaft, heeft ze straks niets meer te zeggen en zal ze de onderhandelingspositie verspelen.

G.D.Kuipers zegt:

Voor de verkiezingen van 2014, hoopte ik dat het besluit voor Groningen zo sterk mogelijk werd ondersteund door de gehele raad.
U weet het nog, dat werd niet door iedereen ondersteund. Het was 8 voor, en 7 tegen.
Nu koos deze raad voor Tynaarlo, en dat werd door Tynaarlo niet ondersteund.
Deze raad kiest nu, na Tynaarlo, vervolgens voor een zelfstandig voortbestaan.
Het CDA is al akkoord met het zelfstandig voortgaan. Uiteraard is de wethouder financiën met de VVD ook ingenomen met dit voornemen.
Blijven nog PvdA, GrL. en CU. Ik hoop dat deze partijen ook nu de zelfstandige staat willen steunen.
G.D.Kuipers

Harm Jan Verweij zegt:

Dit lijkt me inderdaad de enige juiste respons op het B&A rapport: gewoon alle sterke punten koesteren en werken aan de zwakke punten om Haren klaar te maken om duurzaam als zelfstandige gemeente de toekomst in te kunnen gaan. Echter, het feit blijft dat de provincie vooral begaan is met de stad en dat men vooral de stad graag zo toekomstbestendig mogelijk wil maken en daarvoor is het wenselijk dat Haren beschikbaar komt als planologisch uitleggebied. Ik ben heel benieuwd hoe de provincie reageert op de straks ontstane situatie: is men sportief en gunt men Haren de kans of komt straks op een andere manier de aap uit de mouw.

Ik vermoed dat de bestuurders van de provincie vooral gehoopt hadden om met het B&A rapport in de hand zowel de bestuurders van Haren als het landelijke parlement te kunnen overtuigen dat Haren geen alternatief heeft dan mee te gaan in de annexatiewens van de stad en ik begrijp niet hoe men de inhoud van het rapport als zodanig heeft weten te interpreteren. Ik vraag me af of er enkele totaal verschillende versies van het B&A rapport in omloop zijn geweest. Hoe het ook zij: de versie die ik gelezen heb is bovenal een belangrijke bron van inspiratie voor de gemeente Haren, een leidraad over welke maatregelen er nodig zijn om zelfstandig te kunnen blijven.

Verder, het heeft me altijd verbaasd dat een gemeente met zoveel gefortuneerde oudere inwoners zelf financieel zo armlastig kan zijn. Instellingen op het gebied van liefdadigheid richten zich bij voorkeur op gefortuneerde ouderen in de hoop veel van hen te bewegen de liefdadigheidsinstelling op te nemen in hun testament. Wellicht zijn veel gefortuneerde Harenaars bereid om op een dergelijke wijze een bijdrage te leveren aan het zelfstandig voortbestaan van hun gemeente.

Tenslotte, als Haren zelfstandig verder wil als dorp annex plattelandsgemeente dan is het wellicht de moeite waard om Haren-Noord over te dragen aan de stad, het gaat immers om stadswijken op Harens grondgebied direct grenzend aan de stad. Het signaal vanuit Haren zou dan duidelijk zijn: tot hier en niet verder en ontsluit de nieuwe wijk maar vanuit het stedelijke gebied. Daar moet natuurlijk wel een reële vergoeding tegenover staan, bijvoorbeeld het equivalent van 30 jaar de verwachte inkomsten aan gemeentelijke belastingen uit de wijk. Kan iemand uitrekenen hoeveel een dergelijke transactie op zou kunnen brengen?

Ben J.I. Stagge zegt:

“Bravo, wethouder Verbeek! Ik ben het grootste manco van het rapport nog niet in de discussie tegengekomen. Bij goed onderzoek hoort de onderzoeker ter vergelijking ook een controlegroep onder de loep te nemen. Het komt me voor dat alle minpunten die het rapport noemt, in sterkere mate ook voor de stad Groningen gelden.”
Dit is dus letterlijk de hierboven afgedrukte reactie van Kees Kuiken die hiermee volgens mij de spijker op zijn kop slaat. En volgens mij een dodelijk oordeel geeft over de waarde van het B&A rapport.

peter zegt:

“Rapport zegt: Uit het rapport blijkt dat een toekomstvisie met een perspectiefvol, gedeeld en gedragen beeld van de toekomst van de gemeente Haren nodig is.
Verbeek: “Mee eens, we gaan dus schrijven aan een heldere toekomstvisie. Dat is niet onoverkomelijk.”

Die toekomstvisie had er toch al lang moeten zijn? Want waarop heeft de de gemeenteraad in december haar besluit gebaseerd om zelfstandig te blijven? Oh wacht….

InwonervanHaren zegt:

Mijn basishouding naar de politiek is kritisch, maar deze reactie stemt mij toch voorzichtig optimistisch.

HenkHaren zegt:

Wat de heer Verbeek vertelt klopt niet helemaal “Onze OZB-tarieven zijn lager dan Groningen. En de schuldenlast per inwoner is in Groningen hoger dan in Haren.”

Een vergelijking met Groningen levert al snel een ander inzicht op:
http://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Gemeentelijke-financi%C3%ABn–c34/

Woonlasten meerpersoonshuishouden. Is in Groningen met 737 een stuk lager dan in Haren met 818. De netto schuld per inwoner in Groningen is 3.714 en in Haren 4.106. Om over de solvabiliteit nog maar niet te spreken. Haren 10,3% in Haren en in Groningen 17,5%.

meneer Verbeek, kent u de cijfers wel?

Rene Valkema zegt:

@HenkHaren.
Uitstekend weergegeven. Politici zijn selectief aan het shoppen in kengetallen om deze in hun voordeel uit te leggen. Onzin natuurlijk. De essentie van een kengetal is dat op een eenvoudige wijze een relatie wordt getoond die onderling vergelijken mogelijk maakt.
Maar kijk uit. Een kengetal van schuld per inwoner zegt niks over wat de gemeente met die schuld doet. Zo leent Groningen veel geld uit aan maatschappelijke instellingen en Haren nauwelijks.
De schuld per inwoner zegt verder niet zoveel. Beter is om te kijken hoe zwaar bezit van een gemeente is bepaalt met schulden. In groningen is dat 82% en in Haren 90%. In Haren is dus 10% afbetaald. 80% is een geaccepteerde grens. Groning en Haren zitten daar allebei boven.
Het vorige kengetal moet gewogen worden met hoe zwaar de schuld drukt op de begroting. In Groningen is de netto schuld / inkomsten van de gemeente 82% en in Haren 152%. Een schuld groter dan je inkomen is erg risicovol. en het noodzaakt gemeenten om schulden af te bouwen. Bij groter dan 130% springt het licht op rood. Tussen de 100-130% is voorzichtigheid geboden. Pas beneden de 100% kom je in een veiliger zone. Daar zit Haren nog lang niet.
Dit laatste kengetal is te vergelijken met de norm voor een gezonde overheidshuishouding van 60% van het BBP zoals dat in Nederland en Europa wordt gehanteerd.
Tenslotte heeft de gemeente vaak bouwgronden in bezit die verkocht kunnen worden. de inkomsten kun je dan op de schulden in mindering brengen en zo de schuldqoute naar beneden brengen. Dat is wat Haren nu aan het doen is en ook moet doen wil er sprake zijn van een gezonde huishouding. Geeft het investeringsruimte? Nee. Is dit nieuw? Nee, vanaf 2009 heb ik daar stelselmatig aandacht voor gevraagd. het besef dat de zelfstandigheid met ongebreidelde schulden in gevaar dreigt te komen dringt nu door. Vandaar het pleidooi om bedrijfseconomische motieven te hanteren wanneer je als gemeente krap bij kas zit en je minder laten leiden door politiek motieve of andere emoties.
cijfers 2014.

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.