Column Huub van ’t Hek (september 2016)

Zekerheid?

 

Huub  van ’t Hek

Opera als spiegel van de tijdgeest. Opnieuw een verpletterende ervaring in Rossini’s geboortestad Pesaro. Regisseur Damiano Michieletto heeft ons laten zien wat de eigenlijke betekenis is van Rossini’s opera “La Donna del Lago”. De hoofdrollen werden de hele voorstelling gespiegeld meegespeeld door vertegenwoordigers van vorige generaties. Dat is even wennen, maar als je het door hebt, begrijp je opnieuw dat geschiedenis het heden is, gezien door de toekomst. Je leert begrijpen, dat elke generatie opnieuw zijn zekerheden moet loslaten, omdat de bestaande zekerheden moeten worden vervangen door nieuwe. Elke zekerheid die wij onszelf aanpraten, is een vorm van schijnzekerheid.

Bij de Royal Wedding in het Engelse Combe was de ervaring niet anders. De bruid was uit de diepst gewortelde Engelse traditie die je leert dat er voor elk uur van de dag een ander handboek met gedragsregels bestaat. De zekerheid van het leven bestaat uit het volgen van die gedragsregels. De bruidegom was uit de diepst gewortelde traditie van het Tamil Volk uit Sri Lanka, dat je leert dat de zekerheid van het leven bestaat uit de ongeschreven gedragsregels van de familietraditie. Je niet laten voorstaan op je intelligentie, hard werken en het goede der aarde delen met je omgeving. Bruid en bruidegom weten zich beiden gedragen door de principes van de diepgewortelde christelijke traditie, die heeft gegrossierd in aannames en schijnzekerheden.

Of hij mij kent van een lezing over de Mattheus Passion, vraagt de man naast mij in het vliegtuig. Dat kan, zeg ik. Sta mij toe het niet met uw lezing eens te zijn, zegt hij. Waarom, wil ik weten. Omdat ik al mijn zekerheden verlies, als ik uw ideeën over de 18e eeuw, Bach en zijn Mattheus Passion zou volgen. Ik neem de Bijbel letterlijk, zegt hij, anders heb ik geen geloof. Voor dat compliment heb ik hem bedankt. Omdat Bach maar één doelstelling had: operamuziek als spiegelbeeld van de zoektocht naar zekerheid.