Rubriek Old Go – juni 2026

Knipperbollen aan de Rijksstraatweg

Op bijgaande foto het zebrapad ter hoogte van het Eemke van der Veenpad aan de Rijksstraatweg in Haren. Op de stoep aan beide kanten van de straat knipperbollen. Knipperbollen zijn bolvormige oranje bollen op een zwart-wit gestreepte paal, die ongeveer 40 keer per minuut knipperen om aan te geven dat rijdend verkeer de voetganger voorrang moet geven. De foto moet gemaakt zijn tussen 1957 en 1962.
Nederland kende tot de jaren vijftig van de vorige eeuw geen zebrapaden en knipperbollen. Voetgangers waren vogelvrij en werden niet beschouwd als weggebruikers. Er gebeurden bij het oversteken veel dodelijke ongelukken maar dat werd gezien als ‘eigen schuld’ van de voetganger. In Engeland waren er vóór de Tweede Wereldoorlog al wel knipperbollen. De Britse minister van Verkeer Leslie Belinha werd in de dertiger jaren zelf aangereden en maakte zich hard voor knipperbollen, Belisha Beacon genoemd. In 1957 verschenen de eerste officiële zebrapaden in Engeland. Er was discussie over de kleur van de zebrapaden, maar uiteindelijk werd gekozen voor witte strepen (geen rode) in de rijrichting. Het beroemdste zebrapad is de Abbey Road zebra in Londen waar de Beatles zich in 1969 lieten fotograferen. De eerst bekende foto van een niet officieel zebrapad in Nederland is een zebrapad bij het Centraal Station in Amsterdam in 1949. Op die foto is te zien dat de witte strepen niet evenwijdig aan de rijrichting lopen maar haaks op de weg staan. Tussen 1957 en 1962 zijn in Nederland knipperbollen geplaats. Het eerste officiële zebrapad met knipperbollen in Nederland werd in Breda aangelegd.
Toen in 1962 de wetgeving werd aangepast, het rijdend verkeer moest de voetganger op een zebra altijd voor laten gaan, betekende dat het einde van de knipperbollen. Haren worstelt met de zebrapaden. Op een foto van na 1962 is te zien dat er geen knipperbollen meer zijn. In 1988 werd er aan de Rijksstraatweg een fietspad aangelegd en toen verschenen er stoplichten bij de zebra. Bij Shared Space zoals in Haren geïntroduceerd rond 2008 en bij 30 km zones horen geen zebrapaden. Toch zijn er aan de Rijksstraatweg en de Emmalaan zebrapaden. Wel zo veilig!

Hermien Noordhoff
Old Go