De nacht van oude rekeningen en geschonden vertrouwen: Pek gesneuveld!

De coalitie in Haren is failliet, maar maakt een doorstart zonder D66. Dat is de resultante van bijna vijf uur soebatten in de extra raadsvergadering waar schijnbaar iedereen vasthield aan standpunten en irritaties. Wethouder Gerben Pek werd geofferd, maar heel concreet kon niet worden duidelijk gemaakt waarom precies. ‘Wantrouwen’ was het sleutelwoord. Een zaal vol fans mopperde luidkeels als VVD-er Prenger Pek bekritiseerde. Pek zelf zat als een wassenbeeld en hoorde aan hoe zijn lot werd bezegeld.

Vanavond worstelde de gemeenteraad van 20.00 uur tot 0.45 uur met de kwestie van geschonden vertrouwen binnen het college. Feitelijk werden de stellingen van voor de vergadering niet meer verlaten. De wethouders Kouwenhoven en Sieling waren heel duidelijk: geen enkele kans om de breuk met Pek te herstellen. Die zou zich stelselmatig afwijkend ten opzichte van de collega’s hebben opgesteld. Voor Kouwenhoven begon dat met de publicatie in Haren de Krant van september 2011, waar Pek pleitte voor fusie met Tynaarlo. Echter, deze avond werden wel enkele nuances duidelijk in het dossier ‘uitbesteden vergunningstaken’ waar het allemaal om begon. Dat was te danken aan wethouder Remco Kouwenhoven die laat op de avond alle tijd nam om precies en helder uit te leggen waarom dit dossier met spoed behandeld diende te worden.

Volgens Kouwenhoven voldoet Haren niet meer aan de wettelijke eisen van haar vergunningverlening (b.v. bij grote evenementen). Hij bestreed dat men achter de rug van de raad om een besluit wilde nemen, er was slechts sprake van een verkenningsopdracht van uitbesteden aan Groningen. Wethouder Pek wenste echter nog enkele aspecten van een uitbesteding te onderzoeken. Dat had volgens hem snel gekund. Maar dat wilden Sieling en Kouwenhoven niet. Die zagen de bui hangen van (alweer) een minderheidsstandpunt van hun dwarse collega en zegden op 23 mei het vertrouwen in hem op. Pek vond dat de raad moest worden gekend in dit plan, maar Kouwenhoven pareerde dat de raad heus niet omzeild zou worden als het echt tot een besluit was gekomen. Toen laat op de avond het college eindelijk aan het woord kwam leek het verschil van opvatting over dit dossier voor de buitenstaander niet onoplosbaar. Dat zou Pek ook direct aan burgemeester Bats hebben gemeld. Echter, Kouwenhoven en Sieling waren resoluut: de breuk was niet te lijmen. “We staan niet voor dezelfde zaak”, zei Kouwenhoven treffend. Voor de fracties van GVH en D66 wijst alles erop dat Pek hoe dan ook moest worden geofferd. Voor hen en alle andere fracties was het overigens een grote verrassing dat ook de fractie van D66 het veld moet ruimen uit het college. Niet een collegebreuk, maar een coalitiebreuk!

Fel

Wethouder Sieling betoogde voor zijn doen ongewoon fel dat het vertrouwen in Pek’s loyale opstelling tot een dieptepunt was gedaald de laatste maanden. Het dossier ‘uitbesteden van vergunningstaken aan Groningen’ was de druppel. Wethouder Kouwenhoven zei: “We waren drie kapiteins op één schip, maar één daarvan wil steeds een andere koers.” De fractie van VVD viel de eigen wethouder bij en had al eerder betoogd dat Pek bij voortduring afwijkend gedrag vertoonde. Aan het eind van de avond werd duidelijk dat de onderlinge verschillen zich toespitsen op slechts één thema: de toekomst van een (on)zelfstandig Haren. En het wonderlijke is dat van een zeer groot verschil van inzicht daarover niet eens zo veel bleek. Pek zegt ook te staan voor een zelfstandig Haren zolang dat verstandig is.

Diepe motieven

De hele vergadering bleef steken in discussie over de vraag wat er nou eigenlijk achter dit verhaal zit. Waarom wordt Pek niet vertrouwd? In onze analyse die later op deze plaats zal worden genoteerd zullen we daar dieper op ingaan. Wél is duidelijk dat er deze avond openstaande rekeningen zijn vereffend door de VVD. Tijdens een schorsing liet woordvoerder Bernard Prenger er in de wandelgangen  geen misverstand over bestaan dat de breuk het gevolg is van een optelsom van irritaties, met als dieptepunt het feit dat wethouder Pek het voortijdige afhaken van VVD-wethouder Annalies Groot op zijn geweten heeft (2011). “Die is gewoon weggepest door Pek op agressieve wijze”, zegt Prenger. Hoewel de liberaal hiervan niet repte in zijn betoog (en vooral inzette op Pek’s eigengereide optreden in de kwestie ‘uitbesteden’) raakt hij hiermee wellicht de kern van de diepere motieven: oude rekeningen. De PvdA sloot zich hierbij aan en stelde zich net als de VVD op het standpunt dat niet alleen ‘poppetje Pek’ moest vertrekken, maar D66 als fractie ook niet meer welkom is in de coalitie.

 

Lofzang van acht insprekers

Acht mensen spraken in en zwaaiden Pek lof toe. “Opgetrommeld door weet ik wie”, schampert Bernard Prenger tijdens een schorsing. Hij vindt dat mensen niet doordringen tot de kern van het geschil. “Ik had ook mensen kunnen optrommelen met een heel andere mening over Pek.” Overigens steeg na het weerwoord van Gerben Pek applaus op van het publiek en dat werd door burgemeester Bats niet weggehamerd.

Alle lofzangen ten spijt van acht insprekers op het werk en de mentaliteit van Gerben Pek en alle vuurspuwende debatjes tussen raadsfracties, kon de burgemeester om half één en na twee schorsingen niet anders dan vaststellen dat de coalitie sinds vanavond ophoudt te bestaan. De wethouders blijven als ‘zakenkabinet’  op hun post. Onder leiding van de VVD worden onderhandelingen gestart (met spoed) om een nieuwe coalitie te vormen. Daarbij is het aannemelijk dat de wethouders Kouwenhoven (VVD) en Sieling (PvdA) wethouders blijven, maar dat een truc bedacht moet worden om aan een meerderheid in de raad te komen voor het aanstellen van de derde wethouder. Dat wordt lastig. Welke tweemansfractie durft het aan om in dit college te stappen?  CDA? Groen Links? GVH?

Een motie van D66 om een lijmpoging te doen, werd aan het eind van de avond ingetrokken, omdat volgens D66 de kaarten al waren geschud.

Donderdagavond leest u hier een nauwkeuriger analyse van de rumoerige raadsvergadering, waarbij de coaltie van Haren struikelde over wantrouwen en tegengestelde karakters.