Fusiehistorie wijst uit: Stad claimt Haren eens in de 22 jaar
Haren wordt verdeeld door de discussie over fusie met Groningen/Ten Boer. Het is interessant om dit onderwerp eens in een historisch perspectief te plaatsen. We zien dan dat Haren al meer dan een eeuw wordt begeerd door Groningen. Gemiddeld wordt Haren eens in de 22 jaar geclaimd door de stad. En telkens verzet Haren zich. De strijd van nu is dus niets anders dan een nieuw couplet in een oude ballade. Vraag is nu of dit het laatste couplet zal zijn. Dat blijkt later dit jaar als ‘Den Haag’ zich uitspreekt over de splijtzwam.
Claim 1:
Reeds in 1880 wil Groningen Haren graag inlijven. Helpman hoort nog bij de gemeente Haren. De stad wil op de plaats van de ‘linie Helpman’ nabij het Helperdiep een stortplaats voor poep realiseren op eigen grond. Haren verzet zich eerst, maar gaat later akkoord met een grenswijziging. In 1884 wordt het Helperdiep (de natte brug) de grens.
Claim 2:
In 1908 volgt een nieuwe claim. De stad wil Helpman, tot en met de Esserweg overnemen van Haren. Men wil er woningen bouwen, industrieterreinen aanleggen en havens bouwen. Haren wil er niets van weten en knokt voor haar bezit. Men is eventueel bereid de nieuwe grens bij Villa Gelria te gedogen. De provincie helpt de stad en Haren bezwijkt onder de druk. De nieuwe grens wordt de Esserweg en Helpman behoort sinds 1915 bij Groningen. In ruil krijgt Haren het doortrekken van de elektrische tram naar Glimmen en een brug over het Winschoterdiep bij Waterhuizen.
Claim 3:
In 1923 maakt de provincie plannen om gemeenten groter en krachtiger te maken, zodat zij zich beter kunnen kwijten van hun ingewikkelde taken. Haren zou ‘niet krachtig genoeg’ zijn om op eigen benen te staan. De stad Groningen biedt zich aan om Haren over te nemen. Burgemeester D. Boerema van Haren leidt het verzet. In 1923 staakt de provincie haar poging en laat Haren met rust.
Claim 4:
In 1960 wil Groningen groeien tot een stad van 265.000 inwoners en zoekt ruimte. Men wil graag de gehele gemeente Haren overnemen voor dit doel. Haren verzet zich en laat onderzoek doen naar de claim van Groningen. ‘Niet realistisch’, is het oordeel van deskundigen. Groningen krijgt desalniettemin een paar stukjes Harense grond rond het Paterswoldsemeer.
Claim 5:
In 1996 is er een landelijke trend van herindelingen. Groningen toont belangstelling voor Eelde en Haren. Alle aandacht gaat nu uit naar de Regiovisie Groningen-Assen 2030 en de claim verwatert.
Claim 6:
In 2013 verschijnt het rapport ‘Grenzeloos Gunnen’ waarin wordt voorgesteld om de provincie Groningen terug te brengen van 23 naar 6 gemeenten. Haren wordt gekoppeld aan Groningen en Ten Boer. Het begin van een stammenstrijd die Haren inmiddels heeft verdeeld.
Foto: Gedeputeerde Patrick Brouns is sinds 1880 de zesde bestuurder die aandringt op fusie…
Bron: Eppo van Koldam, gemeentegids Haren
22 reacties