Geduld vereist op locatie De Eik

Opnieuw zal in Haren een bouwplan ernstige vertraging oplopen, omdat er bezwaren leven bij omwonenden en andere betrokkenen. Na projecten als C1000 Kroonkampweg, winkelcentrum Anjerlaan en de locatie Handy zal ook geduld nodig zijn op de locatie De Eik. Bezwaarmakers vinden het plan veel te fors.De landelijke stichting Heemschut, die cultureel erfgoed bewaakt en zo nodig beschermt, is ook in actie gekomen tegen de nieuwbouwplannen op de locatie De Eik aan de Rijksstraatweg 64. De jaren 60-villa wordt wellicht gesloopt om plaats te maken voor een stijlvol appartementengebouw met lansgoeduitstraling.

De ontwikkelaar is Hanzevast te Groningen. Pikant detail is dat de eigenaar van dat bedrijf de overbuurman is van De Eik. Sinds er sprake was van een herontwikkeling, waaraan de gemeente Haren inmiddels wil meewerken, hebben omwonenden en anderen zich geroerd. Zij vinden de plannen van Hanzevast veel te groot. Men wijst op het project Volonte aan de Verlengde Hereweg in Groningen, dat minder breed zou zijn dan het beoogde gebouw De Eik.

De genoemde stichting Heemschut is klaarblijkelijk ook getipt en heeft de situatie onderzocht. Deze week heeft men laten weten zich, samen met andere bezwaarden, te zullen keren tegen de plannen. Ook Heemschut vindt het gebouw te hoog en vooral te breed (36 meter op een perceel van 54 meter). De impressies van het nieuwe gebouw (zie foto), die voor de verkoop van de appartementen worden gebruikt, zouden een verkeerd beeld geven van de omvang, menen de bezwaarden.

Tineke Vooijs van Heemschut legt uit waarom. Vooijs: Onze bezwaren richten zich vooral tegen de plaatsing van dit appartementengebouw op een kavel die smal is in verhouding tot het volume en de vooral tot de breedte van het gebouw. Ook maken wij ons zorgen over de mogelijke precedentwerking. Als dit bouwplan gerealiseerd wordt, kunnen meerdere grote villa-achtige appartementencomplexen op relatief smalle kavels volgen. Dan zal het gevolg zijn dat de redelijk grote mate van gaafheid van het groene bebouwingsbeeld van het beschermd dorpsgezicht van Haren wordt aangetast, met name de verhouding tussen bebouwing en groen. Dat betekent verstening van het huidige beeld van de villas in het groen. Het gebouw van de Villa de Eijk, dat er uitziet als een enorm landhuis, bestaat uit vier bouwlagen en een kap (vijf woonlagen). Het wordt bijna 20 m hoog en 36 m breed (inclusief de serre en balkons aan de zijkanten.). Door de grote breedte van het gebouw zal er aan weerszijden relatief weinig ruimte overblijven, onvoldoende voor een prominente plaats van een gebouw met de uitstraling van een landhuis. Het perceel is ongeveer 54 m breed. De grootste landhuizen of villas aan de Rijksstraatweg Noord zijn minder hoog en minder breed en staan doorgaans op een kavel die ongeveer driemaal zo breed is als het gebouw of meer, zoals de villa van het Maartenscollege, Huize Hemmen en t Huis de Wolf. Dit zijn voorbeelden van enigszins vergelijkbare landhuizen. Het Integrale ontwikkelingsplan Dilgt, Hemmen, Essen dat op 27 juni 2005 is vastgesteld door de gemeenteraad van Haren geeft aanwijzingen voor de invulling van mogelijke beschikbare kavels aan de Rijksstraatweg Noord met villa-achtige appartementencomplexen. Deze [toekomstige] herenhuizen zijn op de weg georienteerd, hebben een ruim voorterrein en zijn qua maat en vrije ruimte tussen de panden vergelijkbaar met de huidige huizen (DHE, p. 95).

Kern van het bezwaar is dus de verhouding tussen het bouwwerk en de perceelgrootte. Vooijs vergelijkt de situatie met de rest van de Rijksstraatweg: De huidige herenhuizen aan de Rijksstraatweg Noord staan op een perceel dat afhankelijk van de grootte van het gebouw varieert. Bij de kleinere herenhuizen is de breedte van het perceel vaak ongeveer anderhalf tot twee maal zo groot als het gebouw. De ruimte die zal overblijven aan weerszijden van het riante landhuis Villa de Eijk is vergelijkbaar met de open ruimte aan weerszijden van het kleinste type herenhuis. Bij het ontwerp voor Villa de Eijk is sprake van een wanverhouding tussen de breedte van het perceel en de breedte van het gebouw.
Wat Tineke Vooijs betreft moeten ontwikkelaar en gemeente nu eens duidelijk maken hoe groot het landhuis gaat worden. Ze zegt: Misschien wordt deze wanverhouding duidelijk als er een buisconstructie bekleed met doek op het perceel Rijksstraatweg wordt gezet in de vorm en met het volume van het ontwerp voor de Villa de Eijk.

Over Heemschut:
Heemschut is de grootste en oudste particuliere vereniging voor bescherming van cultuurmonumenten. Sinds 1911 zetten actieve burgers zich in voor de waardering en het behoud van waardevolle monumenten en cultuurlandschappen in Nederland.
De vereniging komt in actie bij verwaarlozing of dreigende sloop van monumenten en wanneer een historisch stadsgezicht aangetast dreigt te worden door disharmonierende nieuwbouw. Cruciaal daarbij is het werk van de Heemschut commissies in de twaalf provincies en Amsterdam. Deze beschermen de monumenten in hun regio.