Niemand durfde AZC-school te starten, CBS de Borg wél

In september 2014 ging de gemeente Haren naarstig op zoek naar onderwijspioniers die binnen twee weken zouden kunnen starten met een school voor de kinderen van het AZC te Onnen. Het verzoek bereikte weliswaar alle basisscholen, maar het bleef stil. Alleen CBS de Borg stond op en wilde de uitdaging aangaan. Inmiddels draait de school op volle toeren (80 kinderen) in het gebouw van voorheen CBS Hunnedal aan de Bakkerweg in Onnen. 

Opvallend dus dat van de acht basisscholen in de gemeente Haren er slechts één bereid was de stap naar het onbekende te nemen. Ook de Stichting Baasis, die de openbare scholen exploiteert, zag kennelijk geen mogelijkheid om een tijdelijk ‘filiaal’ te openen.  Directeur Kees Bouma van De Borg: “Toen het dringende verzoek werd gedaan dacht ik direct: dit moeten we doen. Het past bij onze identiteit. Ons bestuur was het daarmee eens. We hebben ons dus bij de gemeente gemeld.”

Spoed-start

Binnen twee weken werd het leegstaande schooltje van Onnen weer geschikt gemaakt voor gebruik. Bouma en zijn team zochten met spoed personeel. Twee leerkrachten van De Borg wilden graag inspringen en daarnaast zijn er vacatures opengesteld voor nog eens zes leerkrachten. Zonder precies te weten hoeveel en wat voor kinderen er te verwachten waren sleutelde De Borg een globaal leerprogramma in elkaar om reeds in oktober te kunnen starten. “Ingewikkeld, want de kinderen spreken geen Nederlands en we hadden geen idee welke achtergrond ze hadden. We moesten eigenlijk een compleet nieuwe school starten binnen een paar weken tijd”, aldus Bouma.

Geld

Zakelijk gezien steekt De Borg haar nek uit. Dat geldt niet voor de directe kosten, want men ontvangt per kind zelfs een hogere toelage van de gebruikelijke 4.000 euro per jaar. Bij de 80 AZC-kinderen die men nu lesgeeft is dat dus jaarlijks minimaal 320.000 euro. Het risico zit meer in de verplichtingen aan personeel. “Als straks plotseling dit project stopt, dan hebben wij nog mensen in dienst en daar moet je dan weer een oplossing voor zoeken. Dat kan een probleem zijn te zijner tijd. Maar wij hebben ons daardoor niet laten afschrikken. De kinderen van het AZC hebben recht op onderwijs, juist in een tijd waarin ze traumatische dingen hebben meegemaakt kunnen wij ze rust en structuur bieden.” Volgens Bouma heeft de gemeente laten doorschemeren dat die de helpende hand biedt mocht De Borg uiteindelijk in problemen komen als het project stopt. Zwart op wit heeft hij dat nog niet.

Gang van zaken

De kinderen komen iedere dag lopend vanaf het AZC naar de school. De meeste kinderen komen uit Syrië, enkelen uit andere landen zoals Eritrea. Op hun kinderhart zitten littekens van oorlogsgeweld. Onnen moet een oase zijn zonder strijd, geweld. De kinderen stralen, spreken al enkele woorden Nederlands. Het lesprogramma wordt steeds beter  aangepast aan de situatie. Soms zijn er uurtjes waarin alleen Nederlands gepraat mag worden. Orde houden is niet altijd gemakkelijk, kinderen hebben vaak de mentaliteit van het oorlogsgebied meegenomen. De school maakt af en toe gebruik van tolken als er met ouders overlegd moet worden. Het COA ondersteunt hierbij. Het is een verrassing als kinderen opeens niet meer komen, omdat ze zijn overgeplaatst. Iedere dag kunnen zich ook weer nieuwe kinderen aanmelden, zodat leerkrachten zich nooit kunnen instellen op een homogene groep.  Dankzij vrijwilligers (o.a. oud-leerkrachten van De Borg) zijn er twee volwassenen aanwezig in iedere groep. De school telt 80 leerlingen in vier combinatiegroepen.