Nieuwjaarsrede burgemeester B. Fennema

Vandaag heeft burgemeester B. Fennema van de gemeente Haren zijn nieuwjaarsrede uitgesproken tijdens de nieuwjaarsreceptie in het gemeentehuis, waar ongeveer honderd gasten waren. Fennema keek terug op een turbulent jaar en blikte vooruit naar 2012. Opvallend was dat de burgemeester niet wilde verbloemen dat Haren momenteel een financieel zwakke positie heeft met een klein saldo op de bankrekening. Voorts ging hij de discussie over zelfstandigheid niet uit de weg. Daarbij wilde hij eventuele tegenstanders van een gemeentelijke herindeling geruststellen door te verwijzen naar de gemeenten Renswoude en Rozendaal (Gld.) waar een herindeling niet doorging omdat de burgers het niet willen. Beiden zijn gemeenten met respectievelijk minder dan 5000 en 2000 inwoners (!)

 

Fennema memoreerde dat Haren door Elsevier is gekozen tot ‘beste woongemeente van Nederland’ en dat Haren door haar inwoners nog steeds wordt gewaardeerd als prettig woonoord. Tenslotte zei de burgemeester (waarnemend) dat het goed is dat Haren straks weer een nieuwe burgemeester krijgt, die voor zes jaar wordt benoemd. Door die zes jaar te benadrukken zegt Fennema feitelijk dat hij het niet goed vindt als burgemeesters Haren als doorgangshuis gebruiken.

De intergale rede treft u hieronder aan.

 

Nieuwjaarsrede

 

(Waarnemend-)burgemeester Bertus

Fennema, gemeente Haren

uitgesproken op vrijdag 6 januari 2012.

 

Hartelijk welkom bij de nieuwjaarsreceptie van

de gemeente Haren. Allereerst wil ik u allen een

heel goed en gezond 2012 toewensen.

Ik zie het als een buitenkansje dat ik u als

waarnemend burgemeester in deze

nieuwjaarstoespraak mag toespreken. Ik zal met

deze aangeboden mogelijkheid op gepaste wijze

omgaan. Ik werk hier nu al weer ongeveer 8

maanden met veel plezier en ben door de duur

en de intensiteit van de waarneming al behoorlijk

gehecht aan deze mooie gemeente en heb

inmiddels redelijk zicht op wat hier allemaal

speelt. Het is geen gemeente waar alleen maar

wordt beheerd, integendeel, er zijn ambities die

heel veel vragen van het bestuur en de

organisatie. Over ongeveer 3 maanden vertrek ik

weer en zal dan terug kunnen kijken op een voor

mij interessante bestuurlijke periode.

Het is goed dat u binnen een paar maanden

weer een door HM de Koningin voor 6 jaar

benoemde nieuwe burgemeester krijgt. Zowel

voor het gemeentebestuur als voor de

samenleving in Haren is er dan weer een vast

boegbeeld.

Ik neem u even mee terug naar het jaar 2011:

toch wel een turbulent jaar waarin veel gebeurd

is.

Ik begin met enkele wapenfeiten. Na een lange

en maatschappelijk gezien hectische periode is

het nieuwe gemeentehuis in gebruik genomen

en er was een wisseling van de wacht in het

college van B&W: een nieuwe (tijdelijke)

burgemeester, een nieuwe wethouder en een

nieuwe gemeentesecretaris. Ook werd Haren

door weekblad Elsevier uitgeroepen tot de beste

woongemeente van 2011. Een titel waar de

gemeente zeker trots op mag zijn: Haren blijkt

een fijne gemeente voor inwoners om in te

wonen! Ik verwacht dat Haren in 2012 opnieuw

hoge ogen zal gooien voor de titel. De

kwaliteiten waarop wordt getoetst zijn er immers

nog steeds (bovendien wordt dan bewezen dat

de titel niets te maken heeft met mijn tijdelijke

aanwezigheid). Desondanks is het inwoneraantal

van de gemeente ook in 2011 weer gekrompen,

en wel met 66 inwoners. Dat is een saldo van

een vestigingsoverschot (+ 20 inwoners) en van

het aantal inwoners dat is overleden en is

geboren (- 86 inwoners). De gemeente telt nu

nog 18449 inwoners, 5 jaar geleden was dat nog

18809. Een teruggang met 360 inwoners in 5

jaar is niet goed voor de financiële positie van de

gemeente. Nieuwbouw en uitbreiding van de

woningvoorraad, draagt eraan bij dat die trend

wordt omgebogen. Daarom is de succesvolle

ontwikkeling van Haren Noord zo belangrijk.

Verder waren er in 2011 de realisatie van het

nieuwe sportpark de Koepel aan de Onnerweg,

een grote wielerronde met een doortocht door de

gemeente Haren (Energiewacht Tour), het NK

Straatmaken en het succesvolle optreden van

ons brandweerkorps dat het heeft geschopt tot

de landelijke brandweerwedstrijden en zich

daarmee één van de beste korpsen van

Nederland mag noemen. Daarvoor was het

korps al kampioen van Noord-Nederland

geworden. In de loop van dit jaar zal de

gemeentelijke brandweer inclusief de vrijwilligers

overgaan naar de regionale op provinciale

schaal georganiseerde brandweer. Dit moet

zorgvuldig gebeuren. Wat we daarna in stand

moeten houden is de sociale band tussen de

gemeente en de Harense gemeenschap en de

vrijwilligers die in onze gemeente werkzaam zijn.

Het gemeentebestuur zal zich daar voor

inzetten. De brandweermensen vervullen een

belangrijke taak in de gemeentelijke

samenleving. Daarom moeten wij hen koesteren.

Ook bij de politie gaat er iets veranderen, er

komt een nationale politie daar waar nu nog

sprake is van een regionale korpsen. Ik verwacht

daarvan voor ons geen nadelige gevolgen, over

de politie ben ik tevreden, er is een uitstekend

contact en zij staan er als het nodig is. Dat zal

volgens mij niet veranderen in onze – mede door

hun inzet – veilige gemeente.

Helaas heeft de gemeente ook te maken gehad

met wat minder leuke zaken: Net als alle

gemeenten in Nederland werd ook Haren

getroffen door rijksbezuinigingen. Desondanks is

het ons gelukt om de gemeenteraad een

sluitende begroting voor 2012 aan te bieden.

Mede dankzij de input van u, inwoner van de

gemeente, hebben wij keuzes kunnen maken die

verantwoord zijn. Massaal heeft u gereageerd op

onze oproep mee te denken over de

ombuigingen. Hieruit blijkt weer dat de Harense

inwoners betrokken zijn en constructief

meedenken over het gemeentelijk beleid. Die

betrokkenheid is belangrijk voor het

gemeentebestuur en daarom zullen we waar

mogelijk vaker een beroep op u doen om met

ons mee te denken.

We hebben in de begroting voor 2012

aangegeven de basisvoorzieningen te willen

handhaven, zodat Haren sociaal, groen,

duurzaam en ondernemend blijft. Het onderwijs

en het sociale vangnet worden ontzien.

Ondanks de sluitende begroting wordt 2012

financieel een spannend jaar. De vrij

besteedbare reserve van de gemeente is klein.

Tegenvallers kunnen nauwelijks worden

opgevangen. Daar komt bij dat een aantal

projecten van de gemeente dit jaar in een

stadium terecht komen waarin duidelijk wordt

hoe ze financieel uitpakken. Ik denk o.a. aan het

Haderaplein, het Nesciopark en het

Meerwegproject. Besluiten daarover zijn jaren

geleden genomen, de wereld is sindsdien

veranderd. Binnen een paar maanden geven we

aan wat die verandering gaat betekenen voor de

financiële verwachtingen.

Daarnaast is er ook nog de situatie rond het

sportcomplex Scharlakenhof, waarvan het

zwembad gesloten moest worden wegens

aangetroffen asbest. Een vervelende

gebeurtenis, zowel voor de medewerkers en de

gebruikers als voor de gemeente zelf. De

toekomst van een zwemvoorziening in Haren is

nog onzeker. In de loop van dit jaar moet hier

meer duidelijkheid over komen. Al met al durf ik

te stellen dat de gemeente nog “een aantal

zware stenen op de maag heeft liggen”.

Dan een korte vooruitblik naar 2012. Als eerste

noem ik de decentralisaties die vanaf 2013 op

ons afkomen: de overdracht van taken vanuit het

rijk en de provincies op het gebied van Wmo,

jeugdbeleid en werk en bijstand. Zo zal in de

plaats van een aantal bestaande regelingen voor

mensen met een bijstandsuitkering, mensen die

bij een sociale werkvoorziening werken en jonge

mensen met een zgn. Wajong-uitkering, een

nieuwe regeling komen. Deze decentralisaties

betekenen een flinke klus voor gemeente en in

het komend jaar gaan we ons buigen over wat

dit betekent voor ons en voor onze inwoners en

hoe we dit tot uitvoering kunnen brengen. De

inzet is erop gericht om onze inwoners die

hiermee te maken krijgen zo goed mogelijk te

helpen bij de wijzigingen die voor vaak

kwetsbare individuen ingrijpend kunnen zijn.

Voor Oosterhaar is cruciaal dat er in 2012

eindelijk wordt begonnen met de nieuwbouw van

het winkelcentrum, daar wordt nu al tien jaar op

gewacht en voor de bewoners en winkeliers van

Oosterhaar is het van belang dat het hart van

Oosterhaar de nu al jaren gewenste kwaliteit

krijgt. Het is de planning dat het Medisch

Centrum medio 2012 wordt opgeleverd: dat is al

en grote, eerste stap in de goede richting.

In de planning zit voor Oosterhaar ook de

nieuwbouw van een brede school.

In 2012 wordt de laatste hand gelegd aan het

nieuwe Woonplan 2012-2022. Qua diversiteit

wordt de huidige verdeling als uitgangspunt

genomen: we zijn niet voor niets de beste

woongemeente van Nederland! Maar het is ook

belangrijk dat we sociale woningbouw gaan

realiseren. Helaas is deze sociale woningbouw

de laatste jaren flink achtergebleven, zodat een

inhaalslag nu noodzakelijk is.

Niet alleen bij de woningbouw maar ook bij

andere investeringen blijven de burgers uiteraard

nauwgezet betrokken.

Een ander punt dat ik onder de aandacht wil

brengen is de Landinrichting Haren. Wat begon

in 1999 met de vaststelling van het

landinrichtingsplan door GS zal dit jaar tot een

afronding komen. Een historisch moment. Alle

belangen in het gebied (landbouw, natuur,

landschap, water, eigenaren, pachters) zullen

dan een toekomstbestendige positie in het

buitengebied van de gemeente hebben. Er moet

nog wel geld van de provincie op tafel komen om

dit jaar nog een aantal werkzaamheden te

kunnen uitvoeren voordat de kaveloverdracht

plaats vindt. Hoewel ik ervan overtuigd ben dat

het provinciaal bestuur – ondanks de

Rijksbezuinigingen – met geld over de brug zal

komen, doe ik bij deze toch een beroep op het

provinciaal bestuur om hierover snel

duidelijkheid te geven.

Tot slot, een vraag die u wellicht bezig houdt:

hebben we straks nog wel een zelfstandige

gemeente Haren?

Het college is hierover het afgelopen jaar

duidelijk geweest. De inzet is om de gemeente

zelfstandig te houden en de kwetsbaarheden in

de bedrijfsvoering op te lossen door

samenwerking met anderen.

Maar het onderwerp is hiermee niet van de

agenda. Het provinciaal bestuur wil binnenkort

“een visie op de bestuurlijke organisatie in de

provincie samenstellen vanuit het provinciaal

perspectief” en vanuit de Vereniging van

Groninger Gemeenten is ons een plan van

 

aanpak aangereikt dat moet leiden “tot een

samenhangende, toekomstvaste visie op de

bestuurlijke organisatie in Groningen”. Dit sluit

overigens aan op de afspraken die in 2008-2009

met de gemeenten, ook met Haren, zijn gemaakt

vanwege de toen uitgevoerde

bestuurskrachtonderzoeken. Bovendien ligt er

een oproep van de gemeenteraad aan het

college om ook zelf met een brede analyse te

komen.

De vraag is wat die onderzoeken opleveren voor

de gemeente. Ziin ze doorslaggevend voor de

toekomst van de gemeente?

Ik kan het niet nalaten om in dit verband te

refereren aan de recent door de minister uit een

herindelingsproces gehaalde gemeente

Renswoude in Utrecht. Dit vanwege het gebrek

aan draagvlak binnen die gemeente met let wel

4528 inwoners. Op 17 januari wordt de nieuw

benoemde burgemeester van Renswoude

geïnstalleerd! Een ander voorbeeld, de

gemeente Rozendaal bij Arnhem leeft

zelfstandig voort met 1496 inwoners, omdat de

inwoners dat willen.

 

Mijn stelling (goed voor de discussie) is dat het

voortbestaan van een gemeente als Haren niet

primair wordt bepaald door bijvoorbeeld een

bestuurskrachtonderzoek of door andere

overheden, maar vooral door wat de gemeente

zelf wil!

In het boek over de geschiedenis van de

gemeente Haren staan wel voorbeelden over

hoe in het verleden assertief werd geopereerd

als het over dit onderwerp ging. Is er iets nieuws

onder de zon?

Los van dit onderwerp blijft uw betrokkenheid bij

de samenleving en de overheid hoe dan ook

essentieel om welvarende en sterke

gemeenschappen binnen de gemeente in stand

te houden.

U hebt gemerkt, ik heb hier en daar toch een

beetje de vrijheid genomen voor een

persoonlijke opvatting.

Ik dank u hartelijk voor uw aandacht en nodig u

uit om samen met het gemeentebestuur het glas

te heffen op het nieuwe jaar.