Oud-wethouder Michiel Verbeek over de val van Pek: “Hij zat gevangen in eigen missie”

Michiel Verbeek uit Haren was voor D66 wethouder (o.a. financiën) van de gemeente Haren van 1994-2002. Verbeek heeft aandachtig de opmars en uiteindelijke val van zijn partijgenoot Gerben Pek gevolgd. Pek werd na twee jaar door zijn collega-wethouders heengezonden nadat zich irritaties en botsende opinies hadden opgestapeld. Op verzoek van Haren de Krant heeft Michiel Verbeek zijn analyse opgeschreven. Hij denkt dat Pek ondanks (of juist door) zijn gedrevenheid en briljantie als het ware ziende blind werd voor omgevingsfactoren en gevoelens van mede-bestuurders. 

Gerben Pek zat gevangen in zijn missie

Door Michiel Verbeek, oud-wethouder Haren

Op dinsdag 18 september 2012 werd er een motie van wantrouwen in de Harense gemeenteraad aangenomen tegen wethouder Gerben Pek. Een wethouder die door vriend en vijand geroemd werd door zijn dossierkennis, energie en zijn soepele omgang met burgers. Hoe is het mogelijk dat zo’n wethouder aan de kant gezet wordt?

Breuk op betrekkingsniveau

Ik heb met grote belangstelling het debat van 6 juni en van 18 september gevolgd via de website van de gemeente Haren. Twee wethouders zeggen het vertrouwen op in de derde. Dan wil je precies weten wat er is gebeurd om te kunnen meevoelen wat de kritiek is van de wethouders Remco Kouwenhoven en Theo Sieling op Gerben Pek. Pek en zijn fractie, maar ook Gezond Verstand Haren en het CDA waren erg benieuwd welke gebeurtenissen zich hebben opgestapeld en wat de druppel was die de emmer deed overlopen. De druppel was waarschijnlijk de opstelling van Pek in de kwestie van samenwerking met Groningen op het gebied van handhaving. Maar de opbouw naar de breuk bleef mistig. Er kwam geen inhoudelijke argumentatie die beetgepakt kon worden en gewogen kon worden. Burgers op de publieke tribune vonden het een vreemde gang van zaken. Als er geen aanwijsbare beargumenteerde redenen zijn, wat was het dan wel? De breuk tussen de wethouders zat op een ander niveau. Op betrekkingsniveau. Wat voor gevoel geef je iemand anders in de communicatie. Het heeft te maken met gelijk hebben en gelijk krijgen. Voel je met elkaar verbonden in de samenwerking? Investeer je in die verbondenheid op een zodanige manier dat de ander die investering ziet en ervaart. Of is alles een dossier dat uitsluitend rationeel en inhoudelijk behandeld moet worden?  Kouwenhoven en Sieling zijn het contact met Pek op dat niveau kwijtgeraakt. Gerben Pek heeft onvoldoende gevoel gehad voor zijn rol en positie. In de periode van collegeonderhandelingen is zeer verrassend de bal naar hem toegerold. Tegen de cijfermatige verhoudingen in heeft hij de collegeonderhandelingen geleid. Hij is daar vervolgens heel goed uitgekomen met een grote portefeuille. Hij heeft de kans die hem geboden werd slim aangepakt. Maar hij heeft waarschijnlijk te weinig aandacht gehad voor de littekens die het proces heeft opgeleverd bij anderen. Met volle overtuiging en veel energie is hij aan de slag gegaan met zijn portefeuille. Ook in de ambtelijke organisatie had Gerben Pek al heel snel een richting bepaald. Had blijkbaar voldoende medestanders om flink in te grijpen in de ambtelijke organisatie en gebruikte de doorzettingsmacht vakkundig. Gerben Pek had een missie die hem een beetje blind maakte voor zijn omgeving. Daarom was hij zo verrast door de breuk. Als je met je neus in de pap zit, zie je de randen van het bord niet meer!

Vakkundig aan de kant gezet

De VVD en de PvdA hebben weinig pogingen ondernomen om samen met de kersverse nieuwe burgemeester breuken te lijmen. Ze hebben heel vakkundig Gerben Pek aan de kant gezet nadat ze zich hadden vergewist van steun van de Christen Unie en GroenLinks. De Christen Unie wilde maar wat graag weer een wethouder leveren en Groen Links lijkt ook in Haren al begonnen te zijn aan de eigen ondergang. Zij hebben wat inhoudelijk strooigoed gekregen in ruil voor het helpen afzetten van Gerben Pek. Het geeft te denken dat Groen Links niet zelf de wethoudersplek heeft opgeëist.

Wanneer ben je succesvol als wethouder?

Als je in de politiek succes wilt hebben dan heb je macht nodig. Als je getalsmatig de macht hebt dan hoef je niet veel met anderen rekening te houden. Als je de getalsmatige macht niet hebt moet je meer te bieden hebben. Je hebt dossierkennis nodig. Je moet kunnen uitleggen en beargumenteren. Je moet argumenten van anderen kunnen wegen en van repliek kunnen bedienen. Je moet goed zijn in de media en je moet gevoel hebben voor je omgeving. Gevoel voor verhoudingen. Je moet je collega’s het gevoel geven dat je ook in hun investeert. Daarvoor moet je aandacht hebben voor hun gevoeligheden. Je moet je collega’s wat gunnen. Dan wordt jou ook iets gegund.

Doodzonde dat deze inhoudelijk sterke wethouder met veel energie een beetje gevangen is geraakt in zijn missie en onvoldoende gevoel voor verhoudingen heeft gehad.