Verbeek-Brouns…het grote duo-interview met de strijders voor idealen – lees meer…

Haren de Krant heeft een aantal vragen voorgelegd aan gedeputeerde Patrick Brouns én aan zijn politieke tegenspeler wethouder Michiel Verbeek.

Door hun antwoorden achter elkaar te plaatsen tekenen zich verschillen en overeenkomsten in hun opinies af. Het valt op dat de gedeputeerde veel meer woorden gebruikt dan de wethouder. Het valt (eerlijk is eerlijk) ook op dat Patrick Brouns in zijn beantwoording de vragen soms negeert. Dat doet Verbeek niet. Ook wordt duidelijk dat de gedeputeerde persoonlijk zeer overtuigd is dat hij de beste keuzes maakt voor Haren. Hieronder het gehele interview. Het is lang, maar voor de doorbijters wellicht een boeiend inkijkje in de belevingswereld van de hoofdrolspelers.

Vraag en antwoord over de herindeling
Verbeek & Brouns

 

Foto: Michiel Verbeek…

Foto: Patrick Brouns…

OP ZOEK NAAR DE BRON
1.Wat was volgens u het oer-argument in 2013 om in Groningen de 23 gemeenten te laten herindelen?
Brouns: De visitatiecommissie ‘Bestuurlijke Toekomst Haren’ (ook wel de ‘commissie Jansen’) beoordeelde in haar rapport ‘Grenzeloos Gunnen’ in februari 2013 dat zowel de huidige bestuurlijke organisatie als de gemeentelijke samenwerkingsverbanden ontoereikend waren om adequaat antwoord te geven op de complexe en urgente opgaven in onze provincie. De schaal waarop bestuurlijke oplossingen op dat moment werden geformuleerd, pasten volgens de commissie Jansen niet bij de schaal van de opgaven. Vrijwel alle Groninger gemeenten, de Vereniging van Groninger Gemeenten (VGG) en de provincie onderschreven destijds die conclusie. Inclusief de gemeente Haren.
Verbeek: Het oer argument was de komst van de nieuwe taken op het gebied van het sociaal domein (jeugdhulp en de nieuwe taken bij Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Participatiewet).

2.Een gemeente van 20.000 inwoners is een té kleine bestuurseenheid anno 2020. Mee eens?
Brouns: Niet eens. Wij kijken niet naar de inwonertallen. Wel is het zo dat door maatschappelijke ontwikkelingen en bijvoorbeeld de decentralisatie van nieuwe taken, het besturen van een gemeente in de afgelopen decennia steeds complexer is geworden. Er worden tegenwoordig hoge eisen gesteld aan de bestuurskracht van gemeenten. Dat zal anno 2020 alleen nog maar zijn toegenomen. Vanuit onze verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het openbaar bestuur vraagt de provincie van gemeenten, dat zij kunnen aantonen dat zij toekomstbestendig, bestuurskrachtige gemeenten zijn in regionaal perspectief. De provincie beoordeelt dat aan de hand van criteria, die door Provinciale Staten op 25 september 2013 zijn vastgesteld.

Verbeek: Volstrekt niet mee eens. De schaal van de gemeente is afhankelijk van taken en de beschikbare hulpbronnen. Het gaat om besliskracht, uitvoeringskracht en verantwoordingskracht. Dat kan zowel in een kleine als in een grote gemeente wel of niet op orde zijn. De optimale schaalgrootte voor een bepaald taakveld is heel verschillend zijn. Voor het sociaal domein is een deel van de uitvoering gebaat bij een kleine schaal, maar de inkoop van jeugdhulp heeft schaal nodig. Dat gebeurt in onze provincie door 23 gemeenten gezamenlijk. Interessant in dit geval is de uitspraak van de minister van Binnenlandse Zaken, Ronald Plasterk, op 13 september 2014 in het radioprogramma Kamerbreed. Interviewer Kees Boonman hield Plasterk voor dat hij naar gemeenten wil van minimaal 100.000 inwoners en dat de provincies moeten opschalen. Boonman constateert vervolgens dat daar niet veel van terecht is gekomen. Plasterk reageert dan dat gemeenten die willen fuseren, ruimte moeten krijgen om dat te realiseren, maar er gebeurt niets bij een gemeente van 20.000 inwoners als de gemeente dat zelf niet wil! Dus niet van bovenaf ingrijpen. Bij de provincies ligt dat blijkbaar sinds kort anders.

3.Een herindeling behoort plaats te vinden op verzoek van een gemeente en met draagvlak onder de bevolking. Mee eens?
Brouns: Dat is inderdaad het uitgangspunt. De provincie vindt dat gemeenten primair zelf verantwoordelijk zijn voor de versterking van hun bestuurskracht, voor het vinden van oplossingen om de huidige (en toekomstige) taken en maatschappelijke opgaven goed aan te kunnen. Maar zoals gezegd, van gemeenten in onze provincie mag worden verwacht dat zij kunnen aantonen dat hun keuzes met betrekking tot de bestuurlijke toekomst robuuste, bestuurskrachtige gemeenten in regionaal perspectief opleveren. Wij hebben als provinciaal bestuur ook een verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het lokaal en regionaal bestuur in onze provincie. Bestuurlijk draagvlak onder de betrokken gemeenten en draagvlak onder de bevolking (maatschappelijk draagvlak) zijn heel belangrijk, maar niet de enige criteria waar de provincie naar kijkt.
Verbeek: Volkomen mee eens. Dat moet het uitgangspunt zijn. Uitzondering op de regel is als een gemeente de taken, zoals vastgelegd in wet- en regelgeving, niet naar behoren uitvoert.

 

HET PROCES
1.Tussen 2013 en 2016 heeft de gemeente Haren haar besluitvorming rommelig georganiseerd, met de huidige chaos tot gevolg. Mee eens?
Brouns: De gemeente Haren heeft zich de afgelopen jaren intensief georiënteerd op haar bestuurlijke toekomst. Opvallend aan de besluitvorming van de gemeente Haren in de afgelopen jaren zijn de grote koerswijzigingen. De gemeente Haren heeft enkele malen zelf geconstateerd dat herindeling noodzakelijk is en heeft besluiten genomen tot (verkenning van) herindelingen met de gemeenten Groningen en Ten Boer en met de gemeente Tynaarlo. Uiteindelijk besluit de gemeente Haren eind 2015 tot behoud van zelfstandigheid.
Verbeek: De gemeente Haren heeft dat helemaal niet rommelig uitgevoerd. Er zijn verschillende standpunten ingenomen door veranderende context. In 2013 heeft het toenmalige college en meerderheid in de gemeenteraad de lijn van de provincie gevolgd. Om zekerheid te krijgen over de wil van de bevolking is er in 2014 een burgerraadpleging geweest, die het standpunt van het toenmalige college en raadsmeerderheid volledig afstrafte. De verkiezingsuitslag op dezelfde dag als de burgerraadpleging rekende ook af met het standpunt voor herindeling. Een nieuw traject van burgerparticipatie bracht een fusie met Tynaarlo in beeld. Dit gebeurde in de context van de verplichting van de provincie tot opschaling. Tynaarlo wilde niet en in 2015 kwam een nieuw college in de provincie met een nieuwe opvatting: geen gedwongen herindeling. Dat opende de weg naar de optie zelfstandigheid.

2.De burgerraadpleging in 2014 is nog steeds een indicatie voor het draagvlak voor een fusie met Groningen. Mee eens?
Brouns: De burgerraadpleging ging over de vraag of inwoners van Haren het eens of oneens waren met het voorlopige raadsbesluit van 25 november 2013 over een toekomstige samenvoeging van Haren met Groningen en Ten Boer. Die uitslag was duidelijk. Ik herinner mij nog wel levendig dat er in het verkiezingsdebat discussie was over de vraagstelling in het referendum en achteraf over de interpretatie van de uitkomst. De uitkomst is zeker een indicatie, maar het is inmiddels ook alweer 2,5 jaar geleden. In het verdere proces zal blijken hoe het is gesteld met het draagvlak onder de inwoners voor de voorgestelde herindeling.
Verbeek: Zeker. Dat is de laatste echte peiling geweest. Uit het burgerparticipatietraject daarna kwam alleen maar bevestiging van de uitkomst van de burgerraadpleging.

3.Tegenstanders van de fusie zeggen dat de provincie geen beroep kan doen op artikel 8 van de Arhi-wet die over herindeling gaat. Deze kan volgens hen alleen worden ingezet na jarenlange fusiegesprekken tussen gemeenten zonder resultaat, of bij urgente problemen die naar het oordeel van de provincie alleen met herindeling kunnen worden opgelost. Hebben deze mensen (een beetje) gelijk?
Brouns: De gesprekken over bestuurskracht van de Groninger gemeenten worden al sinds 2006 in deze provincie door en met gemeenten gevoerd. Eén van de criteria van het ‘Beleidskader gemeentelijke herindeling’ waaraan herindelingsadviezen worden getoetst, is ‘duurzaamheid’ dat ook een regionaal aspect heeft. Kort samengevat komt dit erop neer, dat voorkomen moet worden dat een nieuwe, heringedeelde gemeente binnen afzienbare tijd opnieuw in een volgende herindelingsdiscussie terecht komt. Op het moment dat Groningen en Ten Boer het besluit namen om te gaan herindelen, was dus de vraag aan de orde of Haren als aangrenzende gemeente bij het herindelingsproces betrokken zou moeten worden. Vervolgens is er in opdracht van de gemeente Haren en de provincie een verkenning uitgevoerd of een zelfstandige gemeente Haren een duurzame, bestuurskrachtige gemeente in regionaal perspectief zou opleveren. Het antwoord op die vraag luidde: “nee, tenzij” en ook in het vervolgonderzoek is die conclusie niet veranderd. Deze rapporten en ook andere kritische rapporten, die de afgelopen jaren in opdracht van de gemeente Haren zijn opgesteld, zijn uiteindelijk een belangrijke aanleiding geweest voor Gedeputeerde Staten om van hun wettelijke bevoegdheid gebruik te maken tot het opstellen van een herindelingsontwerp. Deze stap past binnen de kaders van het Beleidskader gemeentelijke herindeling. Ook de minister heeft bevestigd dat er zorgvuldig door de provincie is gehandeld in het proces tot nu toe.
Verbeek: Volgens mij regelt artikel 8 van de Wet Arhi wat de provincie moet doen als de provincie het initiatief neemt voor herindeling.

4.Wordt het een echte herindeling of een lichte samenvoeging, waarbij geen nieuwe naam bedacht hoeft te worden en Haren als het ware aan de stad wordt gekoppeld?
Brouns: Het voorstel is om de figuur van ‘lichte samenvoeging’ toe te passen, waarbij de gemeente Groningen niet en de gemeenten Haren en Ten Boer wel worden opgeheven. De naam van de nieuw te vormen gemeente zal daarmee Groningen zijn. In de voorgestelde herindeling wordt de variant van lichte samenvoeging toegepast, vanwege de voordelen die het niet opheffen van de gemeente Groningen oplevert. Hierdoor wordt de inzet van publieke middelen zo laag mogelijk gehouden en kunnen bestuurders en ambtenaren hun tijd en aandacht richten op de inhoudelijke vraagstukken van de nieuw te vormen gemeente. Het herindelingsontwerp is het resultaat van een gezamenlijk proces van het college van GS en de drie colleges van B en W. De raden van Groningen en Ten Boer hebben het voornemen tot lichte samenvoeging reeds in hun principebesluit van 16 december 2015 bekrachtigd. Afspraken over rechtspositie van personeel zijn tevens van belang. De gemeenten hebben tijdens het opstellen van het herindelingsontwerp aangegeven dat over de rechtspositie van medewerkers in de voorbereiding op de herindeling overleg gevoerd zal worden tussen de werkgevers- en de werknemersvertegenwoordigingen. Afspraken daarover kunnen hun beslag krijgen in een sociaal statuut.
Verbeek: De bedoeling van de provincie is een lichte samenvoeging. Dat is niet onlogisch in deze situatie van 1 hele grote gemeente, 1 kleine en 1 hele kleine.

DE TOEKOMST
1.Als Haren zelfstandig blijft, wat zal dan de situatie zijn in 2021?
Brouns: Dat is kijken in een glazen bol. Feit is dat GS een zelfstandige toekomst van de gemeente Haren beoordelen als te risicovol.
Verbeek: Dan zal Haren de gemeentelijke taken naar behoren uitvoeren, op bepaalde onderwerpen innovatief zijn en vooroplopen in de regio en zal blijken dat Haren nog steeds een uiterst aantrekkelijke woon- en werkgemeente is. Haren zal actief meewerken aan de sociaaleconomische ontwikkeling van het gebied rondom de stad Groningen in het kader van de regio Groningen-Assen. De gemeente Haren zal een hoog voorzieningenniveau kennen, waar inwoners geld voor over hebben in de vorm van een redelijk hoge OZB. De gemeente Haren kent dan een bruisend Raadhuisplein en een prachtig Haderaplein en er is geen betaald parkeren meer.

2.Als Haren zelfstandig blijft, wat gaat huishoudens per jaar dan méér betalen om de huidige voorzieningen in stand te houden (bij benadering)?
Brouns: De raad van Haren heeft op 20 juni 2016 besloten tot een taakstellende ombuigingsopdracht voor de periode 2017-2023 van cumulatief in totaal € 15,6 miljoen Dit komt neer op een gemiddelde bezuiniging van € 2 miljoen structureel per jaar over dit tijdvak en gaat ten koste van de vrije beleidsruimte van de gemeente. Deze ombuigingsopdracht is nog niet door de gemeente Haren geconcretiseerd, waardoor het niet exact bekend is welke offers de gemeente van haar inwoners vraagt. Bij een bezuiniging van deze omvang is het naar onze opvatting nog maar zeer de vraag of het huidige voorzieningenniveau überhaupt in stand gehouden kunnen worden. Welke voorzieningen Haren in stand wil houden en hoe zij dit wil gaan bekostigen, is echt aan de gemeente Haren. De gemeente zal keuzes moeten maken en invulling geven aan hoe zij ombuigingen en lastenverzwaringen (belastingverhogingen die zijn aangekondigd) de komende jaren gaat invullen. Wel is duidelijk dat de opgaven fors zijn en inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven in Haren de gevolgen ervan zullen gaan merken.
Verbeek: De lasten zullen de komende jaren wat meer dan normaal stijgen om de spaarpot (Algemene Reserve) te vullen. Te denken valt aan 10% tot 15%. De afvalstoffenheffing en het rioolrecht zijn volledig afhankelijk zijn van de gemaakte kosten. Door maximale inzet op goed voorscheiden kunnen inwoners hun kosten beïnvloeden. Voor diverse diensten van de gemeente zal zoveel mogelijk gestreefd worden naar verbetering van de kostendekkendheid.

 

3.Als Haren gaat fuseren met Groningen, wat gaat huishoudens per jaar dan méér betalen om de huidige voorzieningen in stand te houden (bij benadering)?
Brouns: In het proces tot opstelling van het herindelingsontwerp hebben de drie colleges van B&W afgesproken een bestuursovereenkomst op te stellen, waarin afspraken worden gemaakt over zaken als behoud van voorzieningen, harmonisatie van tarieven en afspraken over het personeel. Met het vastleggen van afspraken behartigt de gemeente Haren belangen van haar inwoners en medewerkers naar de toekomst. Wij vinden het daarom van groot belang dat de gemeente Haren blijft participeren in het vervolgproces. Wij zijn nog in gesprek met de gemeente Haren over de wijze waarop de belangen van inwoners en medewerkers op een goede manier in het vervolgproces meegenomen worden.
Verbeek: De lasten van de OZB gaan op basis van het tarief van Groningen met zo’n 25% omhoog. Voor ondernemers gaan de lasten wat meer omhoog door bepaalde belastingen (bijvoorbeeld precariorechten) die er in Haren niet zijn. De bezitters van honden gaan meer betalen. Als Groningen de hondenbelasting gaat afschaffen zullen een aantal andere lasten wat omhooggaan. Het rioolrecht zal iets lager worden en ik denk dat de nieuwe gemeente Groningen het Diftarsysteem in Haren zal voortzetten. Dat zal dus niet veel veranderen.

DEMOCRATIE
1.Pleegt de provincie door de gedwongen fusie een aanslag op de democratische beginselen of stelt men zich op als een hoeder van Harens welzijn?
Brouns: Zoals aangegeven heeft de provincie een eigenstandige verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het lokaal bestuur. Ons optreden baseren wij op de wet en het Beleidskader, waarin de provincie ook een eigenstandige rol en bevoegdheid heeft. De provincie moet herindelingsvoorstellen, alvorens deze door te zenden aan de Minister van BZK, toetsen aan de criteria in het Beleidskader van het kabinet en herindelingsvoorstellen onder andere in regionaal perspectief bezien. Zowel de gemeenten die willen gaan herindelen, als de provincie hebben ook de opdracht van het kabinet om voorafgaand aan een herindeling na te gaan of herindelingsvoorstellen voldoende duurzaam (toekomstbesteding) zijn, of dat buurgemeenten bij een herindeling betrokken zouden moeten worden
Wij hebben juist in dit licht in de afgelopen periode de toekomstbestendige bestuurskracht in regionaal perspectief van Haren nader laten beoordelen. De conclusies uit het rapport ‘Toetsing Aanpak Beterr Haren’ tonen naar ons oordeel aan, dat de benodigde financiële middelen, tijd en samenhang ontbreken om de beleidsvoornemens en verbeterplannen uit de ‘Aanpak Beterr Haren’ door de gemeente Haren succesvol uit te voeren en aldus zal leiden tot een duurzaam bestuurskrachtige zelfstandige gemeente Haren in regionaal perspectief. Daarbij komt dat de ombuigingsopdracht van de gemeenteraad van Haren nog niet is geconcretiseerd en de effecten daarvan nog onduidelijk zijn. Dit wordt door het college van GS gezien als te risicovol en niet in het belang van de inwoners. Een deel van de ombuigingen lijkt te worden gezocht op het ambtelijk apparaat wat de bestuurskracht verder onder druk zet.
Verbeek: Een aanslag op democratische beginselen. Burgers van Haren hebben zich rechtstreeks en via politieke partijen in grote meerderheid uitgesproken tegen herindeling met Groningen en Ten Boer. Alleen als Haren in het verleden forse fouten heeft gemaakt bij de uitvoering van gemeentelijke taken, dan is mijns inziens ingrijpen van een hogere overheid (landelijke) geoorloofd. Daar is echter geen sprake van.

2.Was in 2013 of 2014 op het provinciehuis reeds besloten dat Haren zou fuseren en was het keuzeproces van Haren slechts een poging om het goedschiks te laten passeren, zoals veel mensen denken?
Brouns: Wij hebben de gemeente Haren de afgelopen jaren alle ruimte geboden om zich te oriënteren op haar bestuurlijke toekomst. Eerst deed de raad van Haren in 2013 een principe-uitspraak voor een herindeling met Groningen en Ten Boer. In januari 2015 trok de raad dit besluit in en besloot een herindeling met Tynaarlo te verkennen. Ook voor deze verkenning hebben wij alle ruimte geboden. In december 2015 besloot de raad de zelfstandigheid van de gemeente te willen handhaven.
Na eerdere constateringen van B&W Haren dat herindeling van de gemeente Haren noodzakelijk was, de herindeling van Groningen en Ten Boer in december 2015 werd opgestart en andere opties inmiddels afgevallen waren, was het van belang om te bezien of een zelfstandig Haren een toekomstbestendige bestuurskracht in regionaal perspectief oplevert. De uitkomsten van dit onderzoek bevestigde het eerdere beeld en eerdere bedenking van de gemeente Haren zelf over het voortzetten van de zelfstandige status, inderdaad ook in onze ogen risicovol is.
Verbeek: Het ziet er wel naar uit dat de provincie al in een vroeg stadium een keuze heeft gemaakt. Het nieuwe provinciebestuur leek te breken met het oude door de keuze van herindeling van de gemeenten over te laten. Het provinciaal bestuur breekt hier een hele belangrijke verkiezingsbelofte. Na het spoeddebat in Provinciale Staten op 7 september 2016 zei de fractievoorzitter van de SP, Sandra Beckerman, dat dit de eerste gebroken belofte was van de coalitie in de provincie van SP, CDA, D66, Groen Links en Christen Unie. Voor de provincie Groningen is het eindplaatje van een opgeschaalde provincie naar 7 of 8 gemeenten heilig!

3.In welk stadium kunnen tegenstanders van fusie deze alsnog tegenhouden?
Brouns: Het herindelingsontwerp ligt van 21 september 2016 tot 16 november 2016 ter inzage. Iedereen, zowel voor- als tegenstanders, kan zijn of haar zienswijze op het herindelingsontwerp geven. GS gaan de zienswijzen verwerken in een Reactienota en waar nodig meenemen in het herindelingsadvies, dat door PS wordt vastgesteld. Vervolgens gaat het herindelingsadvies naar de Minister, die beslist of hij een voorstel voorligt aan de Ministerraad. Als de Ministerraad instemt met het voorstel van de Minister wordt het voorstel voor advies naar de Raad van State gezonden. Dan volgt parlementaire wetgevingsfase in de Tweede en Eerste Kamer.
Verbeek: Sommige mensen denken dat de provincie de beslisser is. Dat is niet het geval. Uiteindelijk beslissen de Tweede- en Eerste Kamer. Als het voorstel strand in de Tweede Kamer, dan komt de Eerste Kamer er niet meer aan te pas. Het stadium van de Tweede Kamer is het belangrijkst. En de Raad van State is van belang voor het beoordelen van de gevolgde procedures.

OPENHEID EN VERTROUWEN
1.Heeft u in dit ‘spel’ fouten gemaakt, vindt u?
Brouns: Herindelingsprocessen zijn gebonden aan regels, vastgelegd in de wet en het beleidskader. Wij hebben dat proces zorgvuldig doorlopen. Wij leggen verder in brieven en debatten verantwoording af over ons handelen en de afwegingen die daarbij wij maken. Provinciale Staten hebben in (grote) meerderheid het gevoerde beleid vastgesteld en ondersteunen de uitvering door ons College daarvan.
Verbeek: Ja, ik heb twee fouten gemaakt. Ik ging ervan uit dat op basis van het eerste rapport van B&A en het eerste Deloitte rapport de gemeente Haren een eerlijke kans zou krijgen om de gesignaleerde knelpunten zelf op te lossen. Die zijn oplosbaar, maar daar krijgen we niet de kans toe als het aan de provincie ligt. Mijn tweede fout is dat ik onvoldoende een rechtstreekse dialoog heb afgedwongen tussen provincie en gemeente. Daardoor kreeg iedere partij de kans om te shoppen in de rapporten en bleven we elkaar met rapporten om de oren slaan. Ik ben te goed van vertrouwen geweest.

2.Vertrouwt u blind op de eerlijkheid van uw tegenspeler? Verbeek, vertrouwt u Brouns? Brouns, vertrouwt u Verbeek?
Brouns: Ik zie ons niet als tegenspelers, maar als bestuurders die, weliswaar verschillen van opvatting hebben over deze herindeling, maar elkaar al jaren goed kennen en constructief samenwerken.
Verbeek: Bij de start van dit traject heb ik veel plezierig contact gehad met Patrick Brouns. Na het raadsbesluit van 29 juni is de verhouding veranderd. De provincie ging zaken dwingend opleggen. De provincie heeft achter onze rug om B&A een tweede opdracht gegeven. Dat vond ik niet chique. Wat ik Patrick Brouns zeer kwalijk neem is dat hij in de media Haren afschildert als een gemeente die op de rand van het faillissement staat, terwijl hij heel goed weet dat dat niet het geval is.

3.Wanneer is de strijd gestreden?
Brouns: Zie vorige vraag 3
Verbeek: Het gaat hier om een conflict tussen twee overheden. De beslissing wordt genomen door een hogere overheid. Voorbereiding door de minister, maar besluitvorming door Tweede- en eventueel Eerste Kamer. Als de Tweede Kamer besluit dat Haren zelfstandig kan blijven is de strijd gestreden. De strijd zou ook gestreden kunnen zijn als na de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017 een overduidelijke meerderheid zal zijn voor herindeling.

4.Wat moet er gebeuren om u ooit van standpunt te doen veranderen?
Brouns: Uit voorgaande blijkt dat het herindelingsvoorstel voor de gemeenten Groningen, Haren en Ten Boer de uitkomst is van een langjarig proces, waarin veel overleg is gevoerd en vele onderzoeken zijn uitgevoerd. Ons college heeft na een zorgvuldige en tevens lastige afweging zijn besluit genomen. Provinciale Staten heeft dat in (grote) meerderheid onderstreept.
Verbeek: Argumenten en omstandigheden. Als Haren de aanpak Beterr Haren niet voor elkaar krijgt en Haren voert de gemeentelijke taken niet meer goed uit, dan moet er ingegrepen worden.

GELD
1.Staan de financiën van de gemeente Groningen er relatief beter of slechter voor dan die van Haren? Waarom?
Brouns: De gemeente Groningen heeft een begroting die van een andere orde grootte is, waardoor een vergelijking al gauw lijkt op het vergelijken van appels met peren. Overigens staan de jaarrekeningen en begrotingen op de website van de Gemeente Groningen en zijn dus voor iedereen te raadplegen.
Verbeek: Als je deze vraag beantwoord op basis van een aantal ratio’s, bijvoorbeeld de solvabiliteitsratio (zegt iets over de verhouding van je eigen vermogen en je geleende vermogen) en de ratio van het weerstandsvermogen (beschikbare middelen voor de risico’s die je loopt), dan scoort Haren zelfs iets beter dan Groningen. Als je kijkt naar de flexibiliteit van de financiën, dan scoort Groningen beter. Groningen kan makkelijker schuiven in budgetten, als er zich ergens in de begroting een tegenvaller voordoet. Ten Boer staat er financieel beroerd voor, maar wordt geholpen door het ministerie.

2. Als Haren de bezuinigingsdoelen haalt (3 miljoen per jaar op een begroting van 50 miljoen) wordt dan de leefbaarheid aangetast?
Brouns: Dat hangt sterk af van de keuzes die de gemeente Haren maakt: op welke terreinen wordt bezuinigd, welke voorzieningen worden zoveel mogelijk ontzien of juist niet. Het komt er nu op aan dat de gemeente Haren dat concreet gaat maken.
Verbeek: In het plan van de coalitiepartijen wordt een ombuigingsprogramma voorgesteld van 800.000 in 2017 oplopend naar 2,8 miljoen in 2020. Het ombuigingsprogramma zal deels door een forse lastenverhoging worden gerealiseerd, deels door organisatieveranderingen en deels door bezuinigingen. Inmiddels hebben we beeld van de ontwikkelingen van de Algemene Uitkering van het Rijk en de mee- en tegenvallers in onze eigen exploitatie. Het ombuigingsprogramma betekent niet geld vrijmaken om ergens anders weer uit te geven. Het gaat om geld vrijmaken en voorlopig in de spaarpot stoppen. Met de stijging van de OZB wordt mijns inziens de leefbaarheid niet aangetast. Er zullen bij de begroting 1 of 2 wat grotere voorzieningen op de bezuinigingslijst komen te staan. Die zullen afgewogen moeten worden tegen een nog hogere OZB-verhoging.

3. Is de financiële positie van Haren straks wankeler dan die van b.v. de gefuseerde gemeente Hoogezand, Slochteren en Menterwolde?
Brouns: De financiële positie van een gemeente wordt door zoveel factoren beïnvloed, dat het appels met peren vergelijken is. Veel hangt af van de keuzes die gemeenten zelf maken: wel of geen extra geld voor nieuw beleid, welke opgaven en taken worden door de gemeente opgepakt, in samenwerkingsverbanden of juist ‘overgelaten’ aan het maatschappelijk initiatief van inwoners en organisaties. Dat soort keuzes bepalen mede de financiële positie van een gemeente.
Verbeek: Ik weet niet precies hoe de nieuwe gemeente Midden Groningen er straks uit komt te zien. Maar ik weet wel dat na de ingrepen bij de begroting 2017 en de meerjarenbegroting 2017-2020 de gemeente Haren financieel duurzaam solide is.

ALGEMEEN
1.Heeft u een advies voor uw tegenspeler? Brouns aan Verbeek? Verbeek aan Brouns?
Brouns: In het proces tot opstelling van het herindelingsontwerp hebben de drie colleges van B&W, zoals hiervoor reeds aangegeven, afgesproken een bestuursovereenkomst op te stellen, waarin afspraken worden gemaakt over zaken als behoud van voorzieningen, harmonisatie van tarieven en afspraken over het personeel. Met het vastleggen van afspraken behartigt de gemeente Haren belangen van haar inwoners en medewerkers naar de toekomst. Het lijkt mij in het belang van de inwoners en medewerkers van de gemeente Haren van belang dat de gemeente Haren op de een of andere manier in het vervolgproces participeert.
Verbeek: Ja, geef Haren een faire kans om het eigen verbeterplan uit te voeren of geef de burgers van Haren het laatste woord over zelfstandigheid of herindeling. Alle partijen in dit debat zeggen dat ze voor meerderheid opkomen of alle inwoners van Haren. Als iedereen dat meent, geef de burgers van Haren dan het laatste woord!

2.Moet u nog iets van het hart?
Brouns: Ik begrijp de emoties in het dorp heel goed. Geen enkele oplossing voor de geconstateerde knelpunten in Haren is de ultieme oplossing, zonder keerzijdes. Daarbij zijn veranderingen altijd spannend. Van belang is het om de concrete zorgen goed in beeld te krijgen, en duidelijke afspraken te maken. Als college van GS zullen wij ervoor zorgen dat ondanks het feit de raad heeft besloten geen bestuurlijk overleg meer te voeren met de twee andere gemeenten, de belangen van de inwoners van Haren en de werknemers van de gemeenten vertegenwoordigd zullen zijn in het vervolg proces. Dat belang heeft ook altij Centraal gestaan in onze besluitvorming. Zij verdienen een bestuurskrachtige gemeenten die ook in de toekomst op adequate en efficiënte wijze de maatschappelijke vraagstukken kan oppakken en haar dienstverlening kan invullen.
Verbeek: Dit dossier polariseert enorm. Tussen oppositie en coalitie, tussen provincie en gemeente en tussen inwoners. Het houdt ons af van gezamenlijk goede dingen doen voor Haren. De patstelling moet doorbroken worden.