Raad keurt begroting Haren goed met mitsen en maren; zwembad behoudt subsidie

Om één minuut voor middernacht sloot burgemeester Pieter van Veen de raadsvergadering over de begroting 2017-2020 van de gemeente Haren. In deze begroting boekt de gemeente tot 2020 bijna 8 miljoen in aan bezuinigingen, in 2023 zal de spaarpot zelfs met ruim 15 miljoen zijn gegroeid. Daarmee kan de schuldenlast van 74 miljoen flink omlaag gebracht worden. Wethouder Mathilde Stiekema betoogde dat een mooie balans is gevonden tussen bezuinigen en lastenverzwaring van burgers. Dat laatste is te becijferen in ongeveer 40,- euro per huishouden per jaar lastenverhoging. De rest van het geld wordt gevonden door het schrappen (geheel of gedeeltelijk) van subsidies en door het afstoten van vastgoed. Bezuinigen op voorzieningen doet pijn en raakt gevoelige snaren, dus insprekers pleitten ervoor om terughoudend te zijn met dit soort ingrepen. De voorzitter van de Culturele Raad, Marco in ’t Veldt was één van de insprekers met deze boodschap.

De raadsfracties van de oppositie (VVD, GL, CU en PvdA) zijn unaniem van mening dat er aan de begroting een luchtje zit, omdat deze uitgaat van een zelfstandige gemeente Haren. Zij zijn daar niet voor. Toch ging de oppositie uitvoerig inhoudelijk in op de plannen van het college, waarbij feitelijk Hans Sietsma van Groen Links stem gaf aan de ongenoegens. Hij mag met recht de oppositieleider in Haren worden genoemd, want de overige fracties bleven haken in kantlijnen, waar Sietsma het college stevig ondervroeg. Zo wilde hij weten waarom de gemeente haar overschot in het sociaal domein (minder uitgegeven dan van het Rijk ontvangen) niet voorziet van een sticker ‘sociaal domein’ en bewaart voor dit doel. Wethouder Michiel Verbeek wil dat geld namelijk toevoegen aan de algemene reserve en ziet daar geen kwaad in omdat dit geld dus beschikbaar blijft bij onverhoopte tegenslag in het sociale domein. Sietsma vindt ook dat het college zich opstelt als boekhouder en niet als beleidsmaker met visie. Hij mist de argumentatie bij bezuinigingsposten en daarin kreeg hij bijval van Marjan Bachman van D66, die vindt dat de begroting wel iets meer toelichting verdient. Ten slotte verwoordde Sietsma meerdere keren namens de oppositie dat deze begroting lijkt te zijn gemaakt om te bewijzen dat Haren zelfstandig kan blijven. Wethouder Michiel Verbeek was daardoor geprikkeld en vond omgekeerd juist dat de oppositie de plannen vooral kraakt om te bewijzen dat Haren beter af zou zijn met fusie. De heren maakten er verder geen ruzie over.

De coalitiepartijen waren lovend over de begroting, die volgens hen recht doet aan de opdracht die de raad in juni 2016 aan het college gaf: maak Haren financieel gezond (vrij vertaald). Operatie geslaagd, vindt de coalitie. Operatie boekhoudkundig geslaagd, patiënt overleden. Dat typeert de visie van de oppositie. Iekje Jacobs sprak van kaalslag. Sietsma zegt dat Harense voorzieningen sneuvelen.

In de vergadering kwamen een paar bezuinigingsposten nadrukkelijk aan de orde. Zo was er het schrappen van de huurbijdrage aan muziektheater Thalia (16.000 euro). Dat geld is bestemd voor de huur, waarbij de gemeente Haren zelf verhuurder is van de oefenruimte. Wethouder Stiekema noemde dat vestzak broekzak en toch een bezuiniging. Hans Sietsma ziet het anders: door het geld op deze manier rond te pompen maak je een belangrijke culturele voorziening in Haren mogelijk en dat is winst. Dan ging het over de Speel-o-Theek, zelfde verhaal. Uiteraard werden veel woorden gesproken over het zwembad. Een refrein van een lofzang op de vrijwilligers en de droefheid als dit moest verdwijnen door het intrekken van de 138.000 euro subsidie met ingang van 2018. De coalitiepartijen waren tegen deze bezuiniging en via een complexe constructie van moties en amendementen werd deze maatregel dan ook ingetrokken. Het zwembad behoudt haar subsidie.

Tegen middernacht kwam het aan op stemming. Kort gezegd werd de begroting voor 2017 goedgekeurd (10 voor, 6 tegen). Amendementen zorgden ervoor dat de subsidies aan het zwembad (138.000), Thalia (16.000) en Speel-0-Theek (30.000) behouden zullen blijven. Het college gaat vanaf 2018 de OZB met nog eens 1,5% extra verhogen om het zwembad te blijven steunen en voor de andere posten wordt andere dekking gezocht., b.v. uit incidentele meevallers. De oppositie herhaalde dat zij tegen de amendementen en moties stemden om de simpele reden dat zij vinden dat deze begroting rammelt en niet past bij een gemeente die op het punt staat te fuseren met Groningen.

Grote lijn van bezuinigen
De gemeente wil de opgetelde bezuiniging van 15,6 miljoen in 2023 gelijkmatig verdelen over de komende zeven jaren. De besparingen per jaar:
2017 – 1,2 miljoen
2018 – 2,3 miljoen
2019 – 2,4 miljoen
2020 – 2,2 miljoen
2021 – 2,4 miljoen
2022 – 2,4 miljoen
2023 – 2,7 miljoen

Wat was de strategie van bezuinigen?
Volgens de wethouder wil de gemeente enerzijds besparen op uitgaven (bezuinigen) en anderzijds meer inkomsten halen bij burgers (lastenverhoging).

Stijgende lasten per gemiddeld huishouden met een gemiddelde woningwaarde 267.000
OZB van 375,00 naar 417,00
Rioolheffing van 233,00 naar 253,00

Dalende lasten per gemiddeld huishouden
Vastrecht afval (van 112,0 naar 97,30 p/j)
Kiloprijs afval (van 21 cent naar 19 cent per kilo)
Samengevat: duurder of goedkoper wonen in Haren?
In 2017 gaan de lasten per huishouden gemiddeld met 4,3% omhoog van 833,00 naar 868,00 euro.
Een bloemlezing uit de meerjarenbegroting tot 2020:
Bezuinigen tussen 2017-2020 door o.a.
CKC ’t Clockhuys: Levert een bedrag in oplopend tot 100.000 euro per jaar vanaf 2020.
Torion en maatschappelijk werk: Levert een bedrag in van 100.000 euro per jaar vanaf 2018.
Muziekonderwijs: Levert 4.000 euro per jaar in vanaf 2018.
Dorpsfonds Haren: Levert 30.000 euro per jaar in vanaf 2018.
Speel-o-Theek Haren: Levert 5.000 euro per jaar in vanaf 2018.
Culturele Raad: Levert vanaf 2018 20.000 euro per jaar in.

Zwembad levert per jaar 138.000 in per 2018. Deze maatregel is ingetrokken.