René Valkema: 50.000 inwoners is groot genoeg

René Valkema uit Haren (Haren kiest Tynaarlo) schrijft opiniestukken over de herindeling. Hij doet niet mee aan de verkiezingen.

Door René Valkema:

100.000+ gemeenten een onzinnig idee uit de Randstad. 50.000 is ook genoeg!

Wie het rapport Grenzeloos G(r)unnen goed leest, ziet een goede analyse in de hoofdstukken 1 t/m 3. In hoofdstuk 4 worden aanbevelingen gepresenteerd die niet direct verband houden met de eerdere analyse. Wie een vergelijking maakt tussen de decentralisatiebrief van Passterk ziet dat veel daarvan een plek heeft gekregen in de aanbevelingen van hoofdstuk 4. Toeval of niet? Beide zijn in februari 2013 geschreven. Ook de aanvullende voorwaarden van de provincie zijn vooral gebaseerd op het verhaal van Plassterk. Daarin ziet u dus een sterke regie van bovenaf.

Houdt het verhaal van Plassterk stand? 100.000+ gemeenten worden gepresenteerd als oplossingen voor bestuurlijke drukte. Dat is vooral een Randstad oplossing. Plassterk heeft deze eis van 100.000+ gemeenten voor de rurale gebieden in Nederland losgelaten. Daar zou een gemeente van 50.000 inwoners goed in staat moeten zijn om publieke taken uit te voeren.

Dus waarom nog langer vasthouden aan een schaal van 100.000+?

De stelligheid van Plassterk in zijn decentralisatiebrief aan de Tweede Kamer van februari 2013 is inmiddels op alle punten genuanceerd. Plassterk kan zijn gezicht redden als binnen de provincie Groningen een grootschalige herindeling plaats gaat vinden. Daarbij geholpen door zijn PvdA-vrienden op het provinciehuis en in de gemeenten. De vraag is wie de sociaaldemocraten daarmee willen dienen? De burger? Of de op carrière beluste partijleden?

Deze herindeling gaat ook over de nieuwe taken die op gemeenten afkomen. Terwijl brandweer (nu nog budget via de gemeente, straks niet meer) en politie (met een eigen budget los van de gemeente) regionaal worden georganiseerd. Is het vooral de verzorgingsstaat die wordt gedecentraliseerd, zoals: werk- en bijstand, participatiesamenleving, ouderenzorg, begeleiding, dagbesteding en jeugdzorg die de verantwoordelijkheid worden van gemeenten. De WMO is al een verantwoordelijkheid van gemeenten. De verzorgingsstaat wordt afgebroken. U zult zelf meer moeten doen. De locale verzorgingsstaat is een vangnet voor als u het niet langer zelf kunt.

Het lijkt erop dat burgers herindelingen van gemeenten naar een grotere schaal accepteren als dat de kwaliteit van de dienstverlening vergroot en met de ‘locale verzorgingsstaat’ de zorgbehoefte van de inwoners adequaat ingevuld kan worden. Het is een feit dat herindelingen die van onderop (vanuit de gemeenten zelf) tot stand komen en gebaseerd zijn op maatschappelijk draagvlak gemakkelijker worden geaccepteerd door inwoners. Terwijl we zien dat fusieprocessen die door de politiek (lees: Plassterk, de provincie, Max van den Berg) worden aangestuurd niet zonder meer worden geaccepteerd en ook dikwijls vastlopen.

Een schaal van 100.000+ gemeenten lijkt vooral de bestuurders te dienen en minder de burger. Een gemeente van 100.000+ moet omgaan met vele problemen. De grote steden kennen immers hoge werkloosheid en veel nieuwkomers. We zien een gebrek aan perspectief, een toenemend gevoel van onveiligheid en een groeiende afkeer van de politiek gevestigde orde. We kennen allemaal de grote affaires zoals: uit de hand gelopen planning en exploitatie van een veel te duur cultuurpaleis (Forum). De OZB-tarieven (en andere locale lasten) van stedelijke centra zijn buitensporig hoog. Dit duidt niet alleen op de grote maatschappelijke problemen waarmee deze steden worden geconfronteerd. Het duidt ook op grote inefficiëntie.

 

Accepteert u druk van bovenaf of kiest u zelf? Is de burger door een herindeling met Groningen/Ten Boer beter af of past de jas van Haren en Tynaarlo ons beter. Ik weet het wel. Maar de keus is aan u.

 

René R. Valkema

Haren kiest voor Tynaarlo.