Spelregels van de geheimhouding door college over het hoofd gezien

Maandagavond 30 november wordt door gemeenteraad achteraf goedkeuring gegeven aan het feit dat het college de financiële onderbouwing van de nieuwe brandweerlocatie geheim wilde houden. Nu pas blijkt dat er in het spelen van dat spel een foutje is gemaakt, waardoor de geheimhouding tussen 26 oktober en 10 november formeel niet wettelijk was. Voer voor liefhebbers van het politieke bedrijf. Hoe zit het?

Hoe het hoort

Een college kan besluiten dat bepaalde gevoelige informatie de status ‘geheim’ krijgt. Burgers worden daarmee buitenspel gezet en daarom moeten er dwingende redenen voor zijn. De wet schrijft voor dat een gemeenteraad in de eerstvolgende raadsvergadering goedkeuring moet hechten aan geheimhouding.

Hoe het ging in Haren

In oktober speelde dit zich in Haren alsvolgt af, zo blijkt nu. Het college wilde bij het kiezen van een geschikte brandweerlocatie de financiële gegevens niet openbaar maken, behalve (onder geheimhouding) aan de fractievoorzitters van de raad. Daarmee werd de controle door raad en burgers onmogelijk. In de raadsvergadering van 26 oktober had de gemeenteraad deze geheimhouding formeel moeten goedkeuren. Echter, in het collegevoorstel werd die goedkeuring niet gevraagd. Daarmee werd de geheimzinnigheid vanaf die dag formeel eigenlijk ‘onwettig’. Als iemand toen de financiële gegevens had opgevraagd, had dit niet geweigerd mogen worden. Maar nu is het te laat.

Op 10 november heeft het college alsnog wederom besloten dat de financiën geheim moeten blijven. Vanaf die datum rustte er dus weer geheimhoudingsplicht op de financiën. Maandag 30 november zal de raad dan eindelijk haar goedkeuring moeten hechten aan dat besluit.

Raadsgriffier zegt…

Raadsgriffier Onno de Vries, bewaker van het raadsproces,  erkent dat er een foutje is gemaakt, maar verbindt er nu niet alsnog de consequentie aan dat toch openheid van zaken gegeven moet worden. Waarom niet? “Omdat het college op 10 november een nieuw besluit tot geheimhouding heeft genomen”, zegt hij.”En dat besluit wordt maandag geheel volgens de regels voorgelegd aan de raad. Als die instemt blijven de cijfers dus gewoon geheim.” Volgens De Vries is geheimhouding een zwaar middel, dat alleen moet worden gebruikt als het echt nodig is. Immers, je ontneemt burgers en raadsleden informatie waarop zij hun oordeel moeten baseren. In een brief aan de raadsfracties zegt De Vries vandaag dat het laten uitlekken van de financiële gegevens op dit moment dus een strafbaar feit is.

Waarom is het belangrijk?

Haren de Krant is steeds geïnteresseerd geweest in de financiën van de brandweerkazerne, omdat enerzijds de directe kosten van de kazerne worden betaald door de Veiligheidsregio Groningen, maar anderzijds de indirecte kosten voor rekening van de gemeente komen. De keuze voor de nieuwe kazerne aan de Westersedrift is naar verluidt de kostbaarste optie gebleken, omdat de indirecte kosten voor de gemeente volgens ingewijden ver boven een miljoen euro zullen uitkomen. In een tijd van een broze begroting is die informatie van belang bij het maken van een keuze, vindt de redactie.