Spijker als roestig monument

Joop Kooistra bewoont De Koepelkamp, een fraai huis aan de rand van Glimmen. De achtertuin strekt zich uit in oostelijke richting. Een pad naast zijn huis leidt naar het polderland rond de Drentse Aa.

Daar ontmoette hij jaren geleden een man met een verhaal uit de bezettingsjaren. Kooistra: “Het was een wat oudere man, hij scharrelde wat rond bij ons laantje. Telkens keek hij schuin omhoog naar de eikebomen. Ik vroeg hem: ‘Zoekt u iets, mijnheer?’. Hij zei: ‘Ja, weet u, ik heb hier moeten graven in de oorlog. Ik heb toen een spijker in een boom geslagen. Mijn maat heeft nog bokje gestaan, u weet wel, zo eerst op zijn gevouwen handen en toen op zijn schouder. UJa, het moet hier ergens zijn. Hier heb ik gegraven in de oorlog.’ De man doelde op de tankgrachten, die in de oorlog werden gegraven door dwangarbeiders. Ze moesten vijandelijke tanks tegenhouden. Tankgrachten hebben aan alle randen van Haren gelegen, ook in Glimmen.

Joop Kooistra over de ontmoeting met de zoekende man: “Ik vond het een beetje verdrietig, ik kon hem niet helpen. Jaren later liet ik mijn achterste tuinen opschonen. Met de bek van zijn machine nam hij een grote hap grond. ‘Moet je kijken’, riep hij. ‘Ik heb hier wel twee, drie meter zwarte grond. Hier kon wel een tankgracht gezeten hebben.’ Weer geruime tijd later zag ik de spijker, ineens zag ik hem. De man had het zich dus goed herinnerd, hij zat er alleen honderd meter naast. Mijn buurman Tinus Wolters vertelde me dat er schuttersputjes werden gegraven langs de Rijksstraatweg, er is dus veel gegraven in die tijd.”

Het verhaal van de spijker bleef de Glimmenaar bezighouden en hij besprak het verhaal met anderen. Hij zegt: “Een slimmerik zei mij: ‘dat kan helemaal niet, van die spijker. De diktegroei van die boom heeft de spijker allang opgegeten’. En toch kan het, was die zijstam misschien toen al dood? Of kwam het door de spijker? Of was het een blijk van medeleven en een herinnering van die boom, dat hij daar niet meer groeien wilde?”